Πιπίλα, μια συνήθεια που καλό είναι να ξέρουμε πως να την αρχίσουμε αλλά και πως να την ...κόψουμε(μέρος 1ο)

Πιπίλα!
Άγιος όποιος την ανακάλυψε! Ο Άγιος Πιπίλας, όπως συχνά πυκνά τον αποκαλώ στο ιατρείο. Έχει χαρίσει απλόχερα ώρες ασφάλειας και ηρεμίας στα παιδιά αλλά και ανακούφισης των ώτων, των χειρών και των ποδών στους γονείς। Όχι μόνο δεν λιώνουν σόλες σε διαδρόμους νανουρίζοντας, αλλά και κοιμούνται κάπως πιο ήσυχα μια που η προστασία της πιπίλας εκτείνεται μέχρι το σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου। Ξεπερνώντας τον ύφαλο «σύγχυση της θηλής» που υφίσταται τις τέσσερις πρώτες εβδομάδες ζωής, έχουμε και επιστημονικά το Ο।Κ। για την χρήση της.
Τα περισσότερα μωρά, εκεί κοντά στον τρίτο μήνα της ζωής τους, άλλα λίγο πιο νωρίς και άλλα λίγο αργότερα, φέρνουν μανιωδώς τα χέρια τους στο στόμα. Τα σάλια ως απαραίτητο συνοδευτικό, εντυπωσιάζουν τόσο τους γονείς που βάζουν στοίχημα ότι τα πρώτα δόντια πρέπει να βρίσκονται προ των πυλών. Συνήθως αυτά τα τελευταία εμφανίζονται μετά τον έκτο μήνα. Δεν πιστεύω ότι είναι ξεκάθαρο εάν τα δόντια είναι αυτά που οδηγούν τα χέρια στο στόμα ή εάν αντίστροφα τα χέρια που έρχονται στο στόμα, σιγά-σιγά «γρατζουνώντας» τα ούλα, βοηθούν τα δόντια να ανατείλουν. Οι οδοντίατροι, όταν το βρέφος μας οδεύει προς τα πρώτα του γενέθλια και μοιάζει να έχει ξεχάσει να βγάλει δόντια, μας συμβουλεύουν να του δίνουμε να μασουλάει τα παιχνίδια με την άγρια επιφάνεια, που συχνά έχουν ένα τζελ και που τα αφήνουμε να κρυώσουν στο ψυγείο. Το τρίψιμο βοηθά τα δόντια να ανατείλουν. Αυτές οι οδηγίες είναι που με κάνουν να μην είμαι σίγουρος για το αυγό του Κολόμβου: τα δόντια φέρνουν τα χέρια στο στόμα ή τα χέρια που έρχονται στο στόμα, φέρνουν στην επιφάνεια τα δόντια;
Όποια και αν είναι η απάντηση στο φιλοσοφικό ερώτημα, το σίγουρο είναι ότι η ανάπτυξη του μωρού μας γίνεται κεφαλο-ουριαία. Σε απλά ελληνικά το μωρό μας εξελίσσεται από το κεφάλι προς τα πόδια.
Πρώτα παρακολουθεί με το βλέμμα. Σαν φάρος τα ματάκια του σκανάρουν τον χώρο. Αρχικά όχι και τόσο συντονισμένα, όμως σύντομα τα βρίσκουν και το ζευγάρι που δίνει ζωή σε όλο το πρόσωπο, χορεύει συγχρονισμένα. Μας κοιτά και λιώνουμε. Στην συνέχεια αρχίζει να κουνά εκούσια και να ελέγχει το κεφαλάκι του. Για να το καταφέρει απαιτούνται κοπιώδεις προσπάθειες, μια που τις πρώτες βδομάδες ζωής, αυτό πέφτει ανεξέλεγκτο προς όλες τις κατευθύνσεις, έρμαιο της βαρύτητας, της επιτάχυνσης και λοιπών φυσικών νόμων. Θυμίζει πολύ κάτι σκυλάκια που έβαζαν στο παρμπρίζ ή στις εταζέρες των αυτοκινήτων οι επαγγελματίες οδηγοί ΤΑΞΙ και φορτηγών. Σύντομα, το μωρό αποκτά τον έλεγχο του κεφαλιού του για να πάρουν σειρά τα χέρια. Σκεφτείτε τον ενθουσιασμό του, μόλις συνειδητοποιεί ότι αυτά τα πράγματα που τυχαία περνούσαν μπροστά από τα μάτια του όχι μόνο του ανήκουν αλλά μπορεί και να τα ελέγχει. Ακολουθεί το σώμα, με το μωρό μας κοντά στον πέμπτο με έκτο μήνα να κάθεται όλο και καλύτερα, για να έρθουν τελευταία τα πόδια που θα το βοηθήσουν να στηρίξει το σώμα και να σταθεί, σχεδόν συμπληρώνοντας τον πρώτο του χρόνο.
Αυτή η ακολουθία στην εξέλιξη αποκτά τελεολογικό νόημα, αν σκεφτείτε ότι το δικό μας μωρό είναι το μοναδικό ανάμεσα στα μωρά όλων των θηλαστικών, που για να επιζήσει εξαρτάται από το περιβάλλον του για μήνες αφού γεννηθεί. Κάποια στιγμή λοιπόν, εκεί μεταξύ τρίτου και τέταρτου μήνα, το ανθρωπάκι φέρνει τα χέρια του στο στόμα και σύντομα παρασέρνει μαζί τους και ότι κρατά. Είναι ο καιρός για τον πόλεμο της πιπίλας.
Συχνά έρχονται γονείς που μου λένε «δεν την θέλει», για να με ακούσουν να τους συμβουλεύω:
-Χάσατε μερικές μάχες, όχι τον πόλεμο! Σας προτείνω να συνεχίσετε ακάθεκτοι. Αλλάξτε και δοκιμάστε διαφορετικές πιπίλες. Εάν το μωρό θηλάζει προσπαθήστε η πιπίλα να θυμίζει τη θηλή της μητέρας του. Πάντως σε καμία περίπτωση μην καταθέσετε εύκολα τα όπλα. Εάν το παιδί μας συνηθίσει να πιπιλά το δάκτυλο αντί για την πιπίλα, μπορεί να φτάσει στο δημοτικό για να μην πω στο λύκειο και να βυζαίνει το δάκτυλό του.
Έχω παιδιά στο ιατρείο που έχουν κάνει πληγή στο σημείο που τα δόντια σφίγγουν το δάκτυλο και παρόλα αυτά επιμένουν να το δαγκώνουν πιπιλώντας το. Θα μου πείτε ότι υπάρχουν παιδιά που δεν θέλουν πιπίλα ούτε βυζαίνουν το δάκτυλό τους, ενώ και κάποια άλλα θηλάζουν(συνήθως αποκλειστικά) και τους αρκεί το στήθος της μητέρας τους. Αυτές όμως δυστυχώς είναι οι εξαιρέσεις. Ο κανόνας θέλει το μωρό μέχρι τον τρίτο με τέταρτο μήνα ζωής να φέρνει μανιωδώς τα χέρια του στο στόμα. Τότε είναι καιρός να ξεθάψουμε το τσεκούρι του πολέμου για την εκπαίδευση της πιπίλας. Είναι ο καιρός να οπλιστούμε με υπομονή και να επιμένουμε με εμπνευσμένους διαλόγους τύπου:
-Τι είπε η μανούλα; Όχι το χεράκι στο στόμα... καθώς θα του βγάζετε το χέρι και θα το αντικαθιστάτε με την πιπίλα.
Καλή αρχή λοιπόν και μην ξεχάσετε να διαβάσετε τη συνέχεια, όπου αφού θα προσπαθήσετε να μάθετε στο μικρό σας την πιπίλα, θα σας διηγηθώ πώς να την …κόψετε!


Να είστε καλά και τα παιδιά μας καλύτερα!!!

Γιατί να κάνουμε εμβόλια; Ας μάθουμε, από την ιστορία της δημιουργίας του εμβολίου.

Είναι πολλές οι σοβαρές ασθένειες τις οποίες, χάρις στα εμβόλια ,οι περισσότεροι σύγχρονοι ιατροί γνωρίζουμε μόνο από τα ιατρικά συγγράμματα। Σπάνια σήμερα ακούς για περιστατικά πολιομυελίτιδας, διφθερίτιδας ή ακόμα και ιλαράς, όλες ασθένειες που κόστιζαν ζωές και σημαντική νοσηρότητα στην ανθρωπότητα. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα όλων όμως είναι η ευλογιά. Πρόκειται για την ασθένεια από την οποία έχασαν την ζωή τους μυριάδες ανθρώπων μέσα στους αιώνες, αλλά και στην οποία χρωστάμε την μεγαλύτερη ιατρική ανακάλυψη όλων των εποχών, αυτή των εμβολίων.

Περιστατικά με συμπτώματα σαν αυτά της ευλογιάς περιγράφονται από το 10.000 π.Χ. Πιο απτές όμως ενδείξεις έχουμε από το 1157π.Χ που χρονολογείται ο θάνατος του Φαραώ Ραμσή του 5^ου, η μούμια του οποίου παρουσιάζει φλυκταινώδεις βλάβες που μας κάνουν να πιστεύουμε ότι πέθανε από ευλογιά . Πρόκειται για αρρώστια που προκαλούσε ο «ανθρώπινος ιός της ευλογιάς»(variolae vaccinae ή smallpox virus), ένας ιός που όπως υποδηλώνει το όνομά του, υπάρχει ή μάλλον πιο σωστά υπήρχε, μόνο στον άνθρωπο, μια που ο άνθρωπος είναι ο μοναδικός ξενιστής του. Το μοναδικό με απλά λόγια περιβάλλον στο οποίο μπορεί να επιβιώσει αυτός ο ιός είναι το σώμα μας.

Τα συμπτώματα όσων νοσούσαν από ευλογιά ήταν πολύ βαριά, με χαρακτηριστικά τον ψηλό πυρετό και το φυσαλιδώδες εξάνθημα σε όλο το σώμα. Μεταδιδόταν πολύ εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο με την άμεση επαφή καθώς και με μολυσμένα αντικείμενα. Το πρόβλημα ήταν εντονότερο σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, με επιδημικές εξάρσεις κάθε περίπου 10χρόνια. Στο διάβα της αφαιρούσε τη ζωή ενός από τους τρεις που είχαν το θλιβερό προνόμιο να την φιλοξενήσουν, ενώ άφηνε πίσω της τυφλούς, στείρους και σχεδόν όλους(8 στους 10)σημαδεμένους με έντονες ουλές κυρίως στο πρόσωπο. Οι περισσότεροι ίσως έχουμε ακούσει την έκφραση «βλογιοκομμένος» που περιγράφει κάποιον με αλλοιωμένο πρόσωπο από βαθιές ουλές και σημάδια σαν αυτά που άφηνε ισόβιο ενθύμιο η ευλογιά, σε όσους επιζούσαν μετά την επίσκεψή της.

Για περισσότερα από τουλάχιστον 3.000χρόνια η ευλογιά μάστιζε την ανθρωπότητα. Θύματά της μαζί με εκατομμύρια απλούς ανθρώπους πολλά ιστορικά πρόσωπα όπως ο Μότσαρτ, η βασίλισσα Ελισάβετ Α΄, ο Τζορτζ Ουάσιγκτον ή ο Αβραάμ Λίνκολ. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει φάρμακο για την ευλογιά. Στην προσπάθεια αντιμετώπισής της δοκιμάστηκαν πολλά, και όλα έδειχναν ότι η μόνη λύση ήταν η πρόληψη. Σε κάποιους από τους αρχαίους πολιτισμούς, το πρόβλημα ήταν τόσο έντονο στα βρέφη, ώστε δεν συνέχιζαν την ανατροφή ενός μωρού εάν πρώτα δεν νοσούσε από ευλογιά για να διαπιστώσουν εάν θα επιβιώσει της αρρώστιας. Πολύ αργότερα, στις οργανωμένες κοινωνίες της δύσης, τα σπίτια με ασθενείς απομονώνονταν, ενώ οι ταξιδιώτες έμπαιναν σε καραντίνα για να μην επιτρέψουν στην ασθένεια να ταξιδέψει.

Ήταν γνωστό ότι όσοι επιβίωναν της αρρώστιας αποκτούσαν ισόβια ανοσία. Αυτή την αχίλλειο πτέρνα της ευλογιάς προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν στην Ασία εφαρμόζοντας τον «ευλογιασμό»(varilation). Πιο συγκεκριμένα, στην Κίνα έπαιρναν έκκριμα από μια εφελκίδα ασθενούς, το αποξήραιναν, το έκαναν σκόνη και το εμφυσούσαν στο ρουθούνι των υγειών ανθρώπων(αριστερό για τους άρρενες και δεξιό για τις θήλεις!). Στις περισσότερες περιπτώσεις όσοι δέχονταν ενδορρινικά αυτή την σκόνη προσβάλλονταν από ήπια μορφή ευλογιάς, η οποία όμως τους εξασφάλιζε ισόβια προστασία. Μια παρόμοια πρακτική «ευλογιασμού», τη μέθοδο «φυλιάσματος», είχαν αναπτύξει και οι Άραβες οι οποίοι έκαναν μικρές εγχαράξεις(γρατσουνιές-εκδορές) στο δέρμα των υγιών ανθρώπων που επιθυμούσαν να προστατευτούν και απέθεταν υγρό από φλύκταινες(δερματικές βλάβες) ασθενών με ευλογιά.

Περιηγητές μετέφεραν την γνώση στην δύση όπου όμως καμία από τις δύο μεθόδους δε βρήκε ευρεία αποδοχή. Η αλήθεια είναι ότι αυτές οι μέθοδοι είχαν σοβαρά μειονεκτήματα καθώς η ανοσία δεν ήταν εξασφαλισμένη, ενώ η θνητότητα από τις μεθόδους ήταν γύρω στο 1 με 2%, σίγουρα πάντως καλύτερα από το 30% της φυσικής νόσησης από ευλογιά. Υπήρχε δε και ο κίνδυνος ένας «ευλογιασμένος» να νοσήσει και να μεταδώσει την ευλογιά ξεκινώντας επιδημία.

Το 1721 η πριγκίπισσα της Ουαλίας πληροφορήθηκε τη μέθοδο «ευλογιασμού» από τη Λαίδη Mary Wortley Montagu, τη σύζυγο του πρέσβη της Μ. Βρετανίας στην Κωνσταντινούπολη και έδωσε εντολή να δοκιμαστεί η μέθοδος σε φυλακισμένους και ορφανά. Όταν μετά από μήνες οι εξαναγκασμένοι «εθελοντές» εκτέθηκαν στον ιό της ευλογιάς κανένας δε νόσησε και αμέσως η βασιλική οικογένεια «ευλογιάστηκε». Η μέθοδος, με τα όποια μειονεκτήματά της, άρχισε να διαδίδεται πλέον και στην Ευρώπη. Περίπου την ίδια εποχή μέσω του δουλεμπορίου ο «ευλογιασμός» ταξίδεψε στην Αμερική. Στη Μασαχουσέτη πρώτος ο Cotton Mather την έμαθε από το σκλάβο του Onesimus. Στις ΗΠΑ πάντως, ευρεία εφαρμογή πρωτοβρήκε η μέθοδος σε μια επιδημία ευλογιάς στη Βοστώνη το 1721.

Η επανάσταση όμως, ήρθε από ένα βρετανό γιατρό τον Edward Jenner. Ο Jenner ασκούσε ιατρική σε επαρχία της Αγγλίας (Berkeley του Gloucestershire) και γνώριζε ότι τα βοοειδή νοσούσαν από μια ήπια αρρώστια που θύμιζε ευλογιά, τη δαμαλίτιδα (από το δαμάλα=νεαρή αγελάδα). Μετά από μια μεγάλη επιδημία δαμαλίτιδας το 1788 παρατήρησε ότι όσοι κτηνοτρόφοι ερχόντουσαν σε επαφή μέσω του αρμέγματος αλλά και των λοιπών χειρισμών των άρρωστων από δαμαλίτιδα βοοειδών, συχνά νοσούσαν από μια πολύ ήπια μορφή ευλογιάς. Υπέθεσε ότι αυτοί οι αγρότες ασθενείς έπασχαν από τον ιό που προκαλούσε την δαμαλίτιδα(“cow pox”), ο οποίος αν και πρέπει να συγγένευε, ωστόσο δεν ήταν ίδιος με αυτόν της ανθρώπινης ευλογιάς(“smallpox”). Το πιο εντυπωσιακό όμως ήταν πως όσοι άνθρωποι περνούσαν αυτή την ήπια αρρώστια που θύμιζε ευλογιά, ήταν πλέον προστατευμένοι από την θανατηφόρο νόσο! Οι γυναίκες της επαρχίας που δούλευαν χειρονακτικά αγελάδες αμείβονταν με ένα καθαρό σχεδόν αψεγάδιαστο δέρμα σε σχέση με τις ευγενείς βλογιοκομμένες κυρίες της πόλης που είχαν επιβιώσει της ευλογιάς.

Το 1796 ο Jenner έκανε το μεγάλο βήμα. Αφού εξέτασε μια νεαρή αγρότισσα την Sarah Nelmes που έπασχε από ήπια δαμαλίτιδα, έπεισε έναν γνωστό του αγρότη να δοκιμάσει να προστατεύσει τον 8χρονο γιο του James Phipps από την ευλογιά. Πήρε υγρό από τις βλάβες της νεαρής Sarah και επάλειψε με αυτό δύο μικρές επιφανειακές τομές που έκανε στον αριστερό βραχίονα του μικρού James. Ο μικρός παρουσίασε συμπτώματα μιας ήπιας δαμαλίτιδας, και έξι εβδομάδες αργότερα, όταν είχε αναρρώσει πλήρως, επανέλαβαν την διαδικασία όμως αυτή την φορά χρησιμοποιώντας τον κανονικό ιό της ευλογιάς. Ο μικρός δεν προσβλήθηκε από ευλογιά! Ο Ed Jenner επανέλαβε το πείραμα και σε άλλα παιδιά ανάμεσα στα οποία και στο μόλις 11μηνών γιό του, με άριστα αποτελέσματα.

Μετά από μια αρχική απόρριψη, τελικά το 1798 η Βασιλική Εταιρεία ενέκρινε την δημοσίευση των ανακαλύψεων του Jenner (“An Inquiry into the Causes and Effects of the Variolae Vaccinae”). Ήταν αυτός που αποκάλεσε πρώτη φορά την διαδικασία “vaccination”(εμβολιασμό). Κάπου εδώ λοιπόν ιστορικά, ο «ευλογιασμός» (varilation) εκθρονίζεται για να πάρει την θέση του ο «εμβολιασμός»(vaccination, από την επιστημονική ονομασία του ιού της ευλογιάς “variolae vaccinae”, ή σύμφωνα με μια άλλη θεωρία, από το λατινικό vacca που σημαίνει αγελάδα).

Όπως δυστυχώς συχνά συμβαίνει ακόμα και στις μέρες μας, η δημοσίευσή του έγινε αντικείμενο λοιδορίας από σχεδόν το σύνολο του τύπου, ενώ δέχθηκε σφοδρή επίθεση από τον Κλήρο που θεώρησε τον εμβολιασμό απεχθή πράξη, ενάντια στη θεϊκή θέληση. Αν και αρχικά ο Βασιλιάς της Αγγλίας εντυπωσιάστηκε τόσο από τα αποτελέσματα της μεθόδου του Jenner που του επέτρεψε να «αφιερώσει τη δεύτερη έκδοση του έργου του στο Βασιλέα», ωστόσο ουσιαστική υποστήριξη από τη Βρετανική κυβέρνηση δεν υπήρξε. Μόνος του ο Edward Jenner συντηρούσε ένα μικρό νοσοκομείο πλάι στο ιατρείο του όπου εμβολίαζε δωρεάν τον κόσμο. Το ερευνητικό του έργο δε μπορούσε να συνεχιστεί με μικρές οικονομικές ενισχύσεις (βοήθεια του είχε στείλει η Βρετανική κοινότητα της Ινδίας και μόλις το 1807 ευδόκησε το Βρετανικό Κοινοβούλιο να εγκρίνει επιχορήγηση 20.000λιρών) και γι αυτό αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την έρευνα το 1809. Συνέχισε να ασκεί την ιατρική μέχρι το 1822, για να πεθάνει ένα χρόνο μετά το 1823, στην πατρίδα του το Berkeley όπου πέρασε σχεδόν όλη του τη ζωή.

Παρά τις αντιδράσεις οι ιατροί πρώτα στο Λονδίνο και στην επαρχία του Jenner το Gloucestershire, και στην συνέχεια σε όλη την Βρετανία αλλά και στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ εφάρμοσαν τον εμβολιασμό με εντυπωσιακά αποτελέσματα. Στην Ρωσία μάλιστα το 1800, η αυτοκράτειρα ονόμασε Βακσινόφ το πρώτο παιδί που εμβολιάστηκε, όπως αναφέρει ο Έλληνας ιατροφιλόσοφος Λουδοβίκος Καρένος σε ένα από τα πρώτα σχετικά ελληνικά συγγράμματα(«Διδασκαλία Παραινετική Περί Της Χρήσεως Της Δαμαλίδος» Βιέννη 1805).

Τον 19^ο αιώνα η ευλογιά περιορίστηκε σημαντικά. Παρόλα αυτά ο κίνδυνος σιγόκαιγε σε διάφορα μέρη του πλανήτη. Με την απομάκρυνση όμως των φρικτών εικόνων των «βλογιοκομμένων» καθώς όλο και λιγότερα κρούσματα παρουσιάζονταν, φούντωνε και το «αντι-εμβολιαστικό» κίνημα με παράλληλη χαλάρωση των προσπαθειών για εμβολιασμό. Χαρακτηριστικά, το 1947 όταν ξέσπασε επιδημία ευλογιάς στην Νέα Υόρκη μόλις το ένα τέταρτο του πληθυσμού ήταν εμβολιασμένο. Τότε, μέσα σε δύο εβδομάδες εμβολιάστηκαν 6,35εκατομμύρια ανθρώπων και κατάφεραν να σταματήσουν την επιδημία με μόλις δύο νεκρούς από την αρρώστια και έξι από επιπλοκές του εμβολίου. Τα νούμερα παύουν να ξεγελούν μετά την πρώτη ανάγνωση αν θυμηθούμε το 30% θνητότητας της ευλογιάς και αναλογιστούμε τι θα συνέβαινε σε αυτές τις κοντά 6,5εκατομμύρια ψυχές αν αρρώσταιναν αντί να εμβολιαστούν.

Μέχρι το 1960, η ευλογιά είχε περιοριστεί στην Βραζιλία, την Δυτικό-Κεντρική Αφρική, την Νότιο-Ανατολική Αφρική, την Ινδία και την Ινδονησία. Τα εμβολιαστικά προγράμματα ανά τον κόσμο όμως κόστιζαν και η καμπάνια για εξάλειψη της ευλογιάς από τον πλανήτη που ξεκίνησε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας το 1967 αντιμετωπίστηκε με σκεπτικισμό.

Οι σταυροφόροι του ΠΟΥ συνάντησαν πολλαπλά εμπόδια λόγω διαφορετικότητας κουλτούρας και θρησκευτικών πεποιθήσεων, επιπέδου μόρφωσης και δυσκολιών στις επικοινωνίες. Έπρεπε να πιέσουν αρχηγούς φυλών και μάγους να εμβολιαστούν για να ακολουθήσουν οι υπήκοοί τους, να επιβάλουν ανακωχή σε εμφύλιους πολέμους στην Αφρική για να εμβολιάσουν τους αντίπαλους όλων των πλευρών ή ακόμα και να επικηρύξουν με χρηματικά ποσά τα κρούσματα ώστε να γίνεται άμεση παρέμβαση με απομόνωση και εμβολιασμό των κοινοτήτων. Σε πολλές περιπτώσεις τέθηκαν ηθικά και δεοντολογικά διλήμματα με βασικότερο το κατά πόσο έχει δικαίωμα το κράτος στο όνομα της προστασίας του συνόλου να επιβάλει τον εμβολιασμό σε όλους και από την άλλη εάν στο όνομα της ελευθερίας του ενός μπορεί να τίθεται σε κίνδυνο η υγεία του συνόλου; Επίσης, ποιος έχει την ευθύνη της ανατροφής των παιδιών για να αποφασίζει για το μέλλον τους, οι γονείς τους ή η κοινότητα; Τα παιδιά «ανήκουν» στους γονείς ή είναι αδύνατα μέλη μιας κοινωνίας η οποία έχει την ευθύνη για την προστασία και την ανατροφή τους; Ο Διευθυντής ενός Ομοιοπαθητικού Κολεγίου στην Ινδία αρνήθηκε τον εμβολιασμό μελών της οικογένειάς του εναντίον της ευλογιάς, λέγοντας ότι θα κάνει χρήση Ομοιοπαθητικής προφύλαξης. Αργότερα, έχασε 3 από τα 7 παιδιά του από την επιδημία και ένα παιδί του τυφλώθηκε.

Το τελευταίο επίσημο κρούσμα ευλογιάς καταγράφεται στην Σομαλία(Ali Maow Maalin μάγειρας σε νοσοκομείο) στις 26 Οκτωβρίου του 1977, αν και το τελευταίο θανατηφόρο περιστατικό ευλογιάς ήταν ένα κορίτσι δύο χρονών η Ramina Banu τον Οκτώβριο του 1975 στο Μπαγκλαντές.

Τελικά, το 1980 ο ΠΟΥ ανακοίνωσε την εξολόθρευση της ευλογιάς κηρύσσοντας τον πλανήτη ελεύθερο από την μάστιγα. Εκατόν ογδόντα χρόνια μετά το 1801 όταν ο ίδιος ο Edward Jenner είχε αποτολμήσει να οραματιστεί κάτι τέτοιο, το όραμά του γινόταν πραγματικότητα:

«Η ευλογιά είναι νεκρή»(“Smallpox is dead”)

Όταν ο πελαργός μας φέρνει καινούργιο μωρό. Η επιστροφή στο σπίτι

Δύσκολοι καιροί αυτοί που διανύουμε και το τραγικό ότι μάλλον τα χειρότερα έπονται… Σε μια προσπάθεια να απαλύνω λίγο το μουντό των ημερών θέλω σήμερα να ξεκινήσω λίγο ανορθόδοξα και να μοιραστώ μαζί σας λίγο από τον ενθουσιασμό μου.

Αρχικά, να ευχαριστήσω τις δύο μαμάδες, την manoula με τον μικρό της άγγελο, και την vivi kotoula, που είχαν την ευγένεια να με συμπεριλάβουν στην προτιμήσεις τους, βραβεύοντας με πολύ τρυφερά λόγια το blog μου. Είναι αλήθεια ότι η έκθεση των σκέψεων και των εμπνεύσεων κρύβει πολλά συναισθήματα, όπως ενθουσιασμό, ικανοποίηση, αλλά και ανασφάλεια για την ανταπόκριση. Τέτοιες κινήσεις, όπως και τα σχόλια σας, μου δίνουν δύναμη και κουράγιο να συνεχίζω να απλώνω σε κοινή θέα τις σκέψεις μου.

Στην συνέχεια, να κάνω τα αποκαλυπτήρια του ολοκαίνουργιου ιστοχώρου μου(www.paidiatre.gr). Αυτός ο τελευταίος σε συνδυασμό με το διάβασμα για να πιστοποιηθώ ως σύμβουλος μητρικού θηλασμού ήταν που με κράτησαν μακριά από το γράψιμο τους μήνες μέχρι το καλοκαίρι. Τα αποτελέσματα όμως πιστεύω ότι επιβράβευσαν την προσπάθεια, μια που το site, μου φαντάζει πολύ όμορφο, την δε πιστοποίηση την πήρα! Μόλις προχθές, την ημέρα του ιστορικού «ΟΧΙ» έλαβα ένα υπέροχο «ΝΑΙ» από την IBLCE(International Board of Lactation Consultant Examiners). Ξεκινώ λοιπόν ένα ταξίδι ζωής στον κόσμο του θηλασμού, αρχής γενομένης από την συνέχεια της προηγούμενης ανάρτησης.
Καλή ανάγνωση συνταξιδιώτες…

-Έλα μεγάλε! Πάμε σπίτι εμείς… Είπε ο μπαμπάς του, δημιουργώντας την αίσθηση ότι οι άντρες έχουν συγκεκριμένη δουλειά να κάνουν. Μαμά και κόρη έμειναν στο μαιευτήριο να φροντίσουν η μία την άλλη.

Στον δρόμο της επιστροφής έκαναν «μεγαλήστικη» κουβέντα.

-Πως σου φάνηκε η μικρή; Τον πειράζει λες και σχολιάζανε το κάλος κοπελιάς που μόλις είχαν γνωρίσει.

Ρίχνει μια κλεφτή ματιά από τον καθρέφτη και χαϊδεύει με τον βλέμμα του τον γιό του. «Όλα καλά πήγαν» σκέφτεται φουσκώνοντας με ένα μίγμα ικανοποίησης και ανακούφισης. Οδηγεί σαν να ζει ένα όνειρο.

-Λοιπόν; Δεν μου απάντησες: τι λες καλή η πιτσιρίκα;

-Λίγο λερωμένη! Ακούει τον μικρό του.

Ο ενθουσιασμός του για όσα ζούσε, υπερχείλισε από το πετυχημένο σχόλιο και παραλίγο να πλημμυρίσει το αυτοκίνητο με γέλια. Συγκρατήθηκε όμως από τον φόβο μην προσβάλει τον μικρό του και θαμπώσει το όμορφο κλίμα που είχε αρχίσει να δημιουργείται. Τι να πει; Από μικρό και από τρελό… Η αγνή ματιά του γιού του εντυπωσιάστηκε από τα κολλημένα υγρά στο «τσαλακωμένο» από την προσπάθεια της γέννας κορμάκι. Άντε να εξηγήσει ότι αυτά τα κολλημένα υγρά στα μαλάκια το μουτράκι και το σώμα της αδερφούλας του, ήταν τα απομεινάρια από την πρώτη της κατοικία। Ότι είχε μείνει από το αμνιακό υγρό μέσα στο οποίο ζούσε κοντά εννιά μήνες τώρα, στην φιλόξενη μήτρα της μάνας του। Ότι άκουγε, γευόταν, μύριζε ήταν φιλτραρισμένα από το μαγικό αυτό φίλτρο. Το ελιξίριο της έναρξης της ζωής της, ας έμενε να την συντροφεύσει λίγο ακόμα. Να την ξεγελάσει σε ένα αθώο παιχνίδι μετάβασης από τον εγκλεισμό στην ανάσα και την ανάγκη για προσπάθεια ακόμα και για αυτό το οξυγόνο. Θα την βοηθήσει άλλωστε να προσανατολιστεί προς την πηγή της ηδονής της και της ικανοποίησης των αναγκών της για τους επόμενους έξι μήνες. Το στήθος της μαμάς της. Ανακαλεί τα λόγια μου στην μνήμη του και κουνά άθελα το κεφάλι του: «το πύαρ, το πρωτόγαλα, αυτό το αραιό νέκταρ που σε λίγες μέρες θα μεταμορφωθεί στο μητρικό γάλα, έχει την ίδια γεύση με το αμνιακό υγρό!». Η φύση είναι σοφή. Είναι αξεπέραστη.

-Ένα δίκιο το έχεις φίλε! Να το πούμε και στην μαμά.. ή μάλλον ακόμα καλύτερα, εγώ λέω στο σπίτι να ετοιμάσουμε τα πράγματα έτσι ώστε μόλις έρθει η μαμά να την βοηθήσουμε να κάνουμε μπάνιο στην μικρή.

-Αν θέλεις μπορούμε να δοκιμάσουμε στο δικό μου μωρό.

-Φοβερή ιδέα φιλαράκο!…

Το σπίτι αντιλαλούσε τις αρσενικές φωνές. Αδημονούσαν θαρρείς μέχρι και τα ντουβάρια για τον ερχομό του νεογέννητου και της λεχώνας.

Πατέρας και γιός βάλθηκαν να κάνουν το σκηνικό κατάλληλο για την επόμενη πράξη। Ο κούκλος του μικρού, σε αντίθεση με το μωρό, είχε έρθει με οδηγίες χρήσεως. Τι κάνεις όταν, αλλά και πως καταλαβαίνεις πότε πεινάει; πότε θέλει άλλαγμα; πότε νυστάζει; αλλά κυρίως πώς να εκτελεστούν αυτοί οι άθλοι.Μετά από ένα καλό μπανάκι του στέγνωσαν τα μαλλιά, του έβαλαν λαδάκι, το έντυσαν και το έβαλαν για ύπνο. Οι ομοιότητες ανατριχιαστικές. Το μωρό από συνθετικό και όμως τόσο σύνθετο, γουργούριζε, γκρίνιαζε, έκλαιγε και γέλαγε!

-Τα θυμάσαι όλα για να τα δείξουμε και στην μαμά;;

Ο μπόμπιρας είχε πορωθεί. Μια ενασχόληση που μοιράστηκε με τον μπαμπά! Εδώ και μια τρύπα στην αυλή να ανοίγανε, αν την σκάβανε παρέα, του ήταν αρκετό. Πόσο μάλλον ολόκληρες διαδικασίες. Ανυπομονούσε να μοιραστεί τις γνώσεις του και με την μαμά.

Κύλησαν οι μέρες. Οι κυρίες του σπιτιού επέστρεψαν και το γέμισαν χαμόγελα. Καινούργιες μυρωδιές άγγιζαν παλιά και νέα έπιπλα. Η μωρουδίλα χάιδεψε το βασίλειο του θηλασμού. Το κρεβάτι της μικρής κολλημένο στων γονιών της, από την πλευρά της μαμάς. Αυτή η πλευρά, της μαμάς, είχε μεταμορφωθεί. Εδώ, οι άντρες της, είχαν κατασκευάσει το θρόνο του θηλασμού. Πολλά μαξιλάρια έτοιμα να δεχθούν το βάρος της άνεσης μαμάς και κόρης. Δίπλα ακριβώς, κολλητά στο προσκεφάλι της βρεφικής κούνιας, πάνω στο κομοδίνο βιβλία και περιοδικά, ευγενική χορηγία των κυριακάτικων εφημερίδων του μπαμπά. Το ράδιο στην κόχη του, περίμενε εντολές παρέα με το τηλεκοντρόλ για την περίπτωση που η κυρά προτιμούσε την τηλεόραση για να την συντροφεύει. Δεν ζήλευε το χαζοκούτι μια που η μουσική έτσι και αλλιώς δεν έλειπε από το σπίτι. Την είχε ανάγκη η μαμά για να συγκεντρώνεται, να διαβάζει, να κάνει τις δουλειές του σπιτιού και τώρα σίγουρα θα είναι εκεί να την συντροφεύει και στον θηλασμό.

Μια μικρογραφία του ίδιου σκηνικού είχε στηθεί στο σαλόνι-καθιστικό και στην βεράντα.

-Λοιπόν; Πως σου φαίνεται; Βελτιωνόμαστε; Την ρωτά ο μπαμπάς ενώ ανοίγει το ραδιόφωνο, γνωρίζοντας πώς να φτιάξει ατμόσφαιρα για την σύντροφό του.

Η ζέστη στο χαμόγελό της ενώ βυθιζόταν στα μαξιλάρια και στην θαλπωρή του κρεβατιού τους ήταν η πιο εύγλωττη απάντηση. Η μουσική χάιδεψε τα αυτιά μάνας και κόρης. Η μικρή εμφανώς εξοικειωμένη πλέον μέσα στον κόρφο της μάνας της, βούτηξε στο βυζί για να απολαύσει την αγαπημένη της ενασχόληση των τελευταίων ημερών. Έτρωγε με μουσική επένδυση στον σχεδόν εννιάμηνο εγκλεισμό της στα μητρικά σπλάχνα. Τώρα όλοι οι ήχοι ήταν πιο καθαροί, πιο δυνατοί κάποιες στιγμές σχεδόν ενοχλητικοί.

-Αυτά τι είναι;
Αναρωτήθηκε βλέποντας μια μικρή στοίβα βιβλίων με παραμύθια.

Ο γιός της εκείνη την στιγμή έτρεξε στην αγκαλιά της.

-Κούκλε μου! Πόσο μου έλειψες;! Περάσατε καλά με τον μπαμπά;

-Ναι, ναι! είδες πόσα πράγματα φτιάξαμε; Σήκω-σήκω να σου δείξω πώς να κάνεις μπάνιο την μπέμπα μας.

-Κάτσε να τελειώσει το γεύμα της και αμέσως θα με βοηθήσεις να την αλλάξουμε και θα μου μάθεις τα πάντα για το πώς να την κάνω μπάνιο… Το απορημένο βλέμμα της ταξίδεψε πάνω από το κεφαλάκι του μικρού της και συνάντησε αυτό του μπαμπά που την κοιτούσε γεμάτος ικανοποίηση। Η προνοητικότητα του έδινε το δικαίωμα। Με μια κίνηση των ματιών του έστρεψε της προσοχή της προ το κομοδίνο δίπλα της।
Ξαφνικά η στοίβα με τα παραμύθια απόκτησε νόημα!

-Έλα να διαβάσουμε ένα παραμύθι μέχρι να τελειώσει η μικρή το φαγητό της.

Τα μάτια του γιού της άστραψαν. Παραμύθι! Ήταν η καλύτερή του. Δεν χόρταινε να γαργαλάνε με ιστορίες την φαντασία του. Από μωρό ακόμα του διάβαζαν λίγο πριν κοιμηθεί, ενώ μεγαλώνοντας η τελετουργία πριν από τον ύπνο επαναλαμβανόταν και κατά την διάρκεια της ημέρας. Ταξίδευε κρεμασμένος από τα χείλη των δικών του σε μέρη μαγικά. Αν η αγαπημένη του συνήθεια συνδυαζόταν και με το φαγητό της μικρής ακόμα καλύτερα. Μακάρι να θήλαζε όλη μέρα η αδερφή του…

Ο μπαμπάς τους χάζευε και γελούσε μέσα από τα μουστάκια που δεν είχε.

Η καινούργια ζωή που ήρθε μοσχοβολούσε άνοιξη και ας είναι προχωρημένο φθινόπωρο.

Να είστε όλοι καλά και τα παιδιά μας καλύτερα.

Όταν ο πελεργός μας φέρνει καινούργιο μωρό. Στο μαιευτήριο

Προετοιμάζεσαι ψυχολογικά, μαζεύεις ενθουσιασμό και ψυχικά αποθέματα. Έχεις προβλέψει, ή τουλάχιστον έτσι νομίζεις, ότι μπορεί να χρειαστεί το καινούργιο μωρό. Πολλά προέρχονται από ενδοοικογενειακή ανακύκλωση. Κληρονομιά από τον μεγάλο αδερφό. Αρκετές προμήθειες ανανεώθηκαν. Όταν όμως έρθει η στιγμή, όλες οι προετοιμασίες δοκιμάζονται! Πρώτη και καλύτερη η ψυχική προπόνηση.

-Να μου προσέχετε τον μικρό…

Ήταν οι τελευταίες λέξεις της μητέρας πριν χαθεί στην αίθουσα τοκετών. Σαν να υπονοούσε «μην σας νοιάζει για τα λοιπά θα τα αναλάβω εγώ!». Θα την ακολουθούσε και ο πατέρας, όμως κάποιος έπρεπε να μείνει με τον μικρό. Τον μικρό που σε λίγα λεπτά επρόκειτο να γίνει ξαφνικά ο μεγάλος…

Η βοήθεια ήταν καθοδόν. Οι παππούδες και οι γιαγιάδες θα ήταν εδώ, όμως τους πρόλαβαν οι πόνοι. Η μικρή, τους προέκυψε ανυπόμονη.

Ξημερώματα έστειλε ξεκάθαρα αλγεινά μηνύματα στην μαμά της ότι ήταν καιρός να χωρίσουν τα τσανάκια τους. Να βγει από την κοιλίτσα και να βρεθεί στην αγκαλίτσα. Πριν καλά-καλά προλάβουν να φορτωθούν στο αυτοκίνητο, μπουγέλωσε τα πόδια της μαμάς της. Το νοσοκομείο κοντά και το προσωπικό επί ποδός.

Η μαμά χάθηκε πίσω από τις πράσινες πόρτες που για λίγο ανοιγόκλεισαν ρυθμικά. Μέσα από ένα πινγκ-πονγκ συναισθημάτων ο πατέρας παλεύει να ισορροπήσει. Η αγωνία για την έκβαση του τοκετού εναλλάσσεται με την ανακούφιση πως όλα τελειώνουν. Τρέχει να τρυπώσει ο φόβος μήπως κάτι δεν πάει καλά, για να έρθει με την σειρά της η χαρά της έλευσης του νέου τέκνου. Το δυσκολότερο από όλα όμως η ανημπόρια. Τώρα, δεν μπορεί να κάνει τίποτα περισσότερο για την οικογένεια του από το να περιμένει.

Ήταν μέσα στην αίθουσα στον πρώτο τοκετό. Ζορίστηκε, όμως ρούφηξε δύναμη από την προσφορά. Είχε να του σφίξει έτσι το χέρι η καλή του από τα ντουζένια τους. Χαμογέλασε στην ανάμνηση. Τώρα, ο ρόλος του είναι παθητικός. Που να βρει τόση υπομονή; Θολώνει το μυαλό του.

«Εεε!» ακούει μια φωνούλα με τόνο διαμαρτυρίας. Είχε απορροφηθεί τόσο πολύ που ξέχασε το χεράκι που κρατούσε και το έσφιξε λίγο παραπάνω. Ίσως η ανάμνηση, ίσως η αγωνία…

Ανακάλυψε την πηγή δύναμης που αναζητούσε, στα ματάκια του γιού του που τον επεξεργάζονταν όλο απορία. Δεν πρέπει να έχει ξαναδεί τον μπαμπά του σε τέτοια κατάσταση. Δεν μπορεί να διακρίνει τις προθέσεις στο πρόσωπό, στις εκφράσεις, στις κινήσεις. Η απορία είναι τόσο έκδηλη στο προσωπάκι του που αναγκάζει τον μπαμπά του να ξεσπάσει σε γέλια.

-Άκουσες την εντολή της μαμάς! Πρέπει να σε προσέχω. Θα κάνω ότι μπορώ μέχρι να έρθουν οι ενισχύσεις…

Πρώτοι στην παππουδοδρομία ήρθαν οι γονείς του. Ανέλαβαν τον μπόμπιρα, για να πεταχτεί μέχρι το αυτοκίνητο να φέρει το δωράκι του μικρού. Στην προσπάθεια να απασχολήσει οργανωτικά το μυαλό του, θυμήθηκε αυτή την τελευταία εκκρεμότητα. Ήταν μια από τις συμβουλές που συχνά δίνω στους γονείς με νήπια οι οποίοι περιμένουν την έλευση νέου αδερφιού. Να πάρουν για δώρο στο μεγαλύτερο παιδί ένα μωρό όσο πιο ρεαλιστικό γίνεται. Να το έχει το αδερφάκι για να μιμείται την μαμά και τον μπαμπά, στο άλλαγμα, στο μπάνιο, στο τάισμα. Είχε κάποιες ήπιες ενστάσεις που το μόνο που κατάφεραν ήταν να προκαλέσουν γέλιο και ήπια λοιδορία. Εντάξει! Εντάξει! Δεν γνώριζε ότι τα νήπια είναι ασεξουαλικά. Που να φανταστεί ότι είτε παίζουν με κουκλάκια είτε με αυτοκινητάκια είναι ένα και το αυτό. Εκείνος τα είχε κάπως διαφορετικά στο μυαλό του. Ακούς εκεί «ασεξουαλικά», τι λέξη και αυτή…

Στην βιάση του να επιστρέψει στην αίθουσα του βασανιστηρίου της αναμονής, παραλίγο να γυρίσει με άδεια χέρια. Ο μικρός ήταν εκεί ακούγοντας απορροφημένος μια ιστορία από τον παππού του. Άφησε με τρόπο στην άκρη το δέμα, για να μην τον πάρει είδηση και καλώς όρισε τα πεθερικά του που μόλις κατέφθαναν.

Η πόρτα που οδηγεί στον παράδεισο και σπανιότερα στην κόλαση άνοιξε και η μαία φώναξε όλο το ντουνιά να τον ενημερώσει. Η συμμορία των παππουδογιαγιάδων κοιτούσε έκπληκτη τα άδεια της χέρια και προς το παρόν αρκέστηκε στα λόγια βάλσαμο:
«Όλα καλά! Μάνα και κόρη χαίρουν άκρας υγείας!». Εξίσου έκπληκτοι παρακολούθησαν τον μπαμπά αντί για “…κάτι για το καλό”, να δίνει στην μαία μια φωτογραφική μηχανή. Ο άγγελος των χαρμόσυνων μαντάτων χάθηκε για μερικά λεπτά και γύρισε κοντά τους. Αυτήν την φορά έλαβε τον μπουναμά της καθώς επέστρεφε την φωτογραφική μηχανή και πρόσθεσε:

-Κάντε μερικά λεπτά υπομονή και θα έρθουν στο δωμάτιο σας όπου μπορείτε να πάτε να τις περιμένετε.

Ο μπαμπάς σήκωσε στην αγκαλιά του τον μικρό του και μάζεψε την συμμορία γύρω του.

-Έλα μάγκα να δούμε την μαμά και την αδερφούλα σου.

Πάτησε το κουμπί και στην μικρή οθόνη εμφανίστηκε η ευτυχισμένη αλλά και εμφανώς καταβεβλημένη μαμά να έχει πάνω στο στήθος της ένα «τσαλακωμένο» μικροσκοπικό πλασματάκι. Τους χαιρέτησε και τους έστειλε ένα φιλί λέγοντας στον γιό της ότι θα τα πούνε σε λίγο. Ο μπαμπάς θα ορκιζόταν ότι το ανθρωπάκι κάτω από το πρόσωπο της συντρόφου του, του γέλασε και αυτό το γέλιο ζέστανε τόσο το πρόσωπό του που τα μάτια του ίδρωσαν!

-Άντε χαζομπαμπά δείξε και σε εμάς την εγγόνα μας. Διαμαρτυρήθηκαν οι γιαγιάδες που είχαν αδικηθεί από την θέα λόγω ύψους.

Όσο κοιτούσαν το βίντεο οι κυρίες, οι άντρες μάζευαν τα πράγματα για να πάνε στο δωμάτιο. Ο παππούς δεν κρατήθηκε και ρώτησε

-Τι καινούργια κόλπα είναι αυτά; Γιατί δεν μας έφερε την εγγόνα να την δούμε σε ζωντανή μετάδοση και φάγαμε την κονσέρβα στην μάπα;

-Εντολή του παιδίατρου. Είναι λέει πιο σημαντικό το δέσιμο της μικρής με την μαμά της από ότι με όλους τους άλλους. Δεν έχει και μεγάλη διαφορά για εμάς που θα την θαυμάξουμε από κοντά σε λίγα λεπτά. Αντίθετα τα πρώτα πενήντα λεπτά είναι πολύ ουσιαστικά για το θηλασμό. Μας έδειξε κάτι εκπληκτικά βιντεάκια που το νεογνό με το που γεννιέται εάν το αφήσεις γυμνό πάνω στην κοιλιά της μαμάς του, αυτό σέρνεται σιγά-σιγά και φτάνει να βουτήξει πάνω στο στήθος και …ήταν εκπληκτικό να αρχίσει να θηλάζει! Θυμάστε τι τραβήξαμε με τον κύριο από εδώ για να θηλάσει…

Το δωμάτιο γέμισε με κόσμο πριν την είσοδο των πρωταγωνιστριών. Δεν αργήσαμε να εισέλθουμε και εμείς. Συνόδευσα τις κυρίες στο δωμάτιο. Έχαιραν όντως και οι δύο άκρας υγείας, η δε μικρή έκανε το θαύμα της και δοκίμασε λίγο από το νέκταρ που ακούει στο όνομα πύαρ. Ίδια γεύση με το αμνιακό υγρό και φτιαγμένο με μαγικό τρόπο ειδικά για την νεαρή κυρία. Από τις σκέψεις με έβγαλε ο ενθουσιασμός που ξεχείλιζε το δωμάτιο.

-Όφου μια κοπέλα! Ξάνοιξε-ξάνοιξε πως κοιτά!

-Δεν θα το πιστέψετε! Η μικρή κυρία από εδώ ήδη θήλασε ΜΟΝΗ ΤΗΣ! Λέει όλο καμάρι η μαμά.

-Φιλαράκο, από εδώ η αδερφούλα σου, ακούω τον μπαμπά τους. Ωπ! Κοίτα-κοίτα τι σου έφερε η αδερφή σου…

Ο μικρός έμεινε για λίγο μπερδεμένος να χαζεύει μια το μωρό και μια το πολύχρωμο δέμα. Άγγιξε τρυφερά το πρώτο και μετά όρμησε στο δεύτερο. Έγδυσε το κουτί από το περιτύλιγμα και πήρε στα χέρια του ένα μωρό όχι πολύ μεγαλύτερο από την αδερφούλα του.

-Σου αρέσει; Ρωτά η μητέρα του. Η μικρή σου το έφερε, δωράκι!

Πήρε στα χέρια του τον κούκλο. Η μοναδική πινελιά που επέτρεψε στον εαυτό του ο μπαμπάς είναι να είναι εμφανώς άρρεν το μωρό του μεγάλου. Ίσως έτσι καταλάγιασε λίγο τις ανησυχίες του. Η σκηνή ήταν ονειρεμένη. Ο πατέρας με περίσσεια τρυφερότητα κρατούσε στην αγκαλιά του την μικρή του κόρη και δίπλα του ο μικρός, λες και ήταν μικρογραφία του, κρατούσε με παρόμοιο τρόπο το δικό του «μωρό».

-Άντε-άντε εγώ σας αφήνω και θα τα πούμε το απογευματάκι. Την μπέμπα θα την αφήσουν εδώ και μόλις δείχνει σημεία πείνας βουρ στο βυζί. Ξέρεις τώρα μαμά! Της λέω κλείνοντας το μάτι.

-Να ΄στε καλά! Και αν χρειαστούμε κάτι…

-Εννοείτε ότι θα με ζητήσετε! Είστε τα αυτιά μου και τα μάτια μου. Σιγά-σιγά όμως θα πρέπει να φύγει και το επισκεπτήριο. Η μαμά είναι κουρασμένη και χρειάζεται τον ύπνο. Κάντε λίγη υπομονή και θα τους έχετε δικούς σας όλη μέρα…

Χτυπώ ελαφρά στην πλάτη τον μπαμπά και χαϊδεύω το κεφαλάκι του μπόμπιρα, ενώ φεύγω για το ιατρείο για να συνεχίσω την υπέροχη μέρα.

Να είστε όλοι καλά και τα παιδιά μας καλύτερα.

Διακοπές με στιγμές μέσα από τα μάτια των παιδιών, που έτσι και αλλιώς τα ξέρουν όλα!

Επιτέλους, άρχισαν αυτές οι υπέροχες ατελείωτες μέρες των διακοπών. Οι μέρες που λες και έχουν περισσότερες από μόνο 24ώρες. Προλαβαίνεις να κάνεις τόσα πολλά και πάλι έχεις χρόνο να κοιμηθείς, να παίξεις με τα παιδιά, να διαβάσεις, να γράψεις, να πιείς και να φας μαζί με αγαπημένα σου πρόσωπα. Να ακούσεις ιστορίες και να μοιραστείς εμπειρίες. Είναι απαραίτητες αυτές οι ριμάδες οι διακοπές.

Φέτος την παρέα μας φιλοξένησε η Κέρκυρα. Σπίτι συγγενικό, τα ξαδέρφια να παίζουν ατελείωτες ώρες και να προσπαθούν να ανακτήσουν όσο χρόνο ήταν χώρια από πέρσι.

Καλά παιδιά, ομοιοαναθρεμμένα. Κάνουν τις σκανδαλιές τους, κάνουν φασαρία, όμως ακούν τους γονείς τους και κατανοούν τους κανόνες. Πως κυλάει ο χρόνος! Νερό σε ποτάμι που περνά και χάνεται. Σκληρός μα και γλυκός συνάμα, δίνει νόημα στα μικρά καθημερινά. Στις υπέροχες στιγμές που μας χαρίζει το ταξίδι μας σε αυτό τον κόσμο. Πότε ήμασταν εμείς οι υπακούοντες(ή συχνότερα ανυπακούοντες) και πότε γίναμε αυτοί που καλούμαστε να θέτουμε τους κανόνες του παιχνιδιού που καλούμε καθημερινότητα;

«Τρία πράγματα σιχαίνομαι» ακούω την συμβία μου να λέει με αυστηρό ύφος στον Ερμή! «Την βία, το ψέμα και την γκρίνια…»

Η λίστα της δεν είναι τόσο μικρή, όμως για αυτή την φάση που διανύουν τα μικρά μας, αρκεί. Κάποιες στιγμές εκνευρισμού μεταξύ τους, συνήθως όχι για σοβαρό λόγο, στα πλαίσια του παιχνιδιού, δεν διστάζουν να σηκώνουν χέρι. Πιο συχνά ο Ερμής, εξού και ο αποδέκτης του μαθήματος. Όχι πως υστερεί πολύ η Χαρούλα. Οπότε καλώς ήταν η αυτήκοη μάρτυς της νουθεσίας.

Κάποιες άλλες στιγμές, ευτυχώς σπανιότερες, καταφεύγουν σε αθώα μικρά ψέματα για να αποφύγουν τις συνέπειες των πράξεών τους. Μικρά και αθώα που όμως δικαιολογούν το ψέμα σαν πρακτική.

Μια άλλη πρακτική τέλος, των τελευταίων βδομάδων είναι η γκρίνια. Η γυναίκα μου δουλεύει πολύ και λείπει από τα παιδιά. Η δουλειά της απαιτεί τουλάχιστον εφτά με οχτώ φορές το μήνα την διανυκτέρευσή της εκτός σπιτιού. Μια από τις παρενέργειες της απουσίας της είναι το σύμπτωμα της γκρίνιας από την πλευρά των παιδιών. Γκρίνια χωρίς εμφανή αιτία. Μια μορφή έκφρασης ήπιας διαμαρτυρίας που όμως με τον καιρό, σου ροκανίζει τα νεύρα. Την διαπίστωση την έκανε η ίδια η γυναίκα μου όταν απλά σε ένα από τα σπάνια Σαββατοκύριακα που είχε ελεύθερα και αφιερώθηκε στα παιδιά έκανε μια συμφωνία με τον Ερμή: «Εάν δεν γκρινιάξεις όλο το Σαββατοκύριακο τότε την Δευτέρα θα σου πάρω το τερατάκι που λες ότι σου αρέσει».

Ο Ερμής, γνωρίζοντας ότι δεν πρόκειται στην διάρκεια μιας βόλτας να του πάρω κάτι επειδή μου το ζήτησε, απλά μας ενημερώνει όταν κάτι του αρέσει. Ξέραμε λοιπόν εδώ και μερικές μέρες, ότι είχε εντοπίσει ένα τερατάκι που φρόντιζε να μας υπενθυμίζει πως του αρέσει. Όπως ίσως μαντέψατε την Δευτέρα η συλλογή του ήταν εμπλουτισμένη με το εν λόγο τερατάκι, ενώ η μαμά του εντυπωσιασμένη από την πλήρη υποχώρηση της γκρίνιας, πείστηκε ότι το βασικό αντίδοτο δεν ήταν η δωροδοκία αλλά ο δημιουργικός χρόνος με τα παιδιά.

Ειδικά αυτές τις μέρες που τα παιδιά δέχτηκαν υπερδοσολογία γονικού χρόνου, η αναίτια γκρίνια σχεδόν εξέλειψε και ο μικρός μου μας εξέπληξε με τον τρόπο που μεταφράζουν τον κόσμο μας τα παιδικά μάτια. Ένα ζεστό πρωινό μας βρήκε να περιδιαβαίνουμε τα καντούνια της πανέμορφης Κέρκυρας και κάπου συναντήσαμε ένα συντριβάνι με μερικά κέρματα στο βυθό του.

-Ξέρεις τι είναι αυτά τα λεφτά στο συντριβάνι;

-Τι;

-Είναι ευχές που κάνουν όσοι τα πετάνε μέσα. Θέλεις να σου δώσω να κάνεις και εσύ ευχή;

-Ναι!! αναφωνεί με ενθουσιασμό.

Του έδωσα λοιπόν ένα μικρό γυαλιστερό κέρμα και τον ακούσαμε να εύχεται:

-Εύχομαι να είμαι καλό παιδί και να μην γκρινιάζω!

Εννοείται ότι μόνο οι ευχές, του εξασφάλισαν αγκαλιές και φιλιά. Το βραδάκι μας επισκέφτηκε μια φίλη από τα παλιά. Ο Ερμής, πιθανά ως αποτέλεσμα της έλλειψης ύπνου, παρουσίασε συμπτώματα ήπιας γκρίνιας. Ο σκορπιός μέσα μου δεν υπήρχε περίπτωση να χάσει την ευκαιρία για ένα σχολιασμό:

-Τι έγινε Ερμούκο; Προς τι αυτή η γκρίνια; Τζάμπα το κέρμα που πετάξαμε στο σιντριβάνι το πρωί. Θα μου πεις, και με το δίκιο σου, με ένα κέρμα μερικών λεπτών και 2ευχές πολύ πάει…

Με κοίταξε με εκείνα τα τεράστια εκφραστικά του μάτια και απλώς σχολίασε

-Ναι, αλλά τουλάχιστον είμαι καλό παιδί!

Τι να του πεις; Ένα δίκιο το είχε!

Όμως αναφέροντας τα μάτια του μικρού μου και το πώς αυτά εκλαμβάνουν όσα αντικρίζουν, δεν μπορώ παρά να μνημονεύσω και τα ματάκια της Χαρούλας μου. Αυτά τα τελευταία κατάφεραν σε μια στιγμή να με επαναφέρουν πίσω στην τάξη. Μια στιγμή αδυναμίας ή μάλλον πιο σωστά ανοησίας.

Νωρίς το βράδυ της μεγαλειώδους πανσέληνου του Αυγούστου, της μεγαλύτερης όλου του χρόνου, αποφασίσαμε με το άλλοθι των διακοπών, να κρατήσουμε και τα παιδιά μαζί μας λίγο παραπάνω. Γονείς και παιδιά αραχτοί σε ένα παραθαλάσσιο μπαράκι, απολαμβάναμε ένα ποτό οι μεγάλοι και ένα παγωτό οι μικροί κάτω από το φως ενός υπέροχου φεγγαριού, συνοδεία μουσικής που έδενε σαν να ήταν η μουσική επένδυση στο έργο που ζούσαμε. Έδενε τόσο αρμονικά με τον παφλασμό του κύματος στην άμμο που απλώς συνόδευε τις αραιές κουβέντες μας.

Ο ύπνος βρήκε τον Ερμή στην αγκαλιά της μητέρας του, ενώ και η Χαρούλα είχε κουρνιάσει στην αγκαλιά της θείας της όπου ήδη κοιμόταν η συνονόματη ξαδέρφη της. Ότι ετοιμαζόμασταν ψυχολογικά να αποχαιρετήσουμε αυτόν τον παράδεισο, μια που τα μικρά μας είχαν παραδώσει το πνεύμα, κατάφερα να υποπέσω σε ένα αμάρτημα.

Αδυνατώ να θυμηθώ τον ακριβή διάλογο αλλά κάπως το έφερε η κουβέντα με παρομοιώσεις και συνειρμούς και κοκορεύτηκα ότι μπορώ να κλείσω το φεγγάρι σε ένα δακτυλίδι καπνού. Θυμήθηκα κόλπα της εφηβείας μου, δεκαετίες πριν δηλαδή, όταν είχα την πολύ κακή συνήθεια να καπνίζω. Μια συνήθεια που θεωρώ πλέον απαράδεκτη και εδώ και περισσότερο από δώδεκα χρόνια είμαι ορκισμένος πολέμιός της. Έχω χάσει αγαπημένα πρόσωπα ως αποτέλεσμα του καπνίσματος και θλίβομαι όποτε βλέπω άτομα που εκτιμώ και αγαπώ να καίνε την υγεία τους. Τα παιδιά μου δεν χάνουν ευκαιρία να υπενθυμίσουν στην κουμπάρα μας, το μοναδικό ίσως κοντινό μας πρόσωπο που πάσχει από την αρρώστια της καψούρας για το τσιγάρο, πόσο κακό της κάνει.

Μετά από όλα αυτά και άλλα τόσα, άντε να ερμηνεύσω την συμπεριφορά μου όταν πήρα ένα τσιγάρο, ρούφηξα μια βαθιά τζούρα και κάνοντας ένα δακτυλίδι καπνού το έστειλα με θράσος να κυκλώσει το ολόγιομο φεγγάρι. Θαρρείς και ήμουν ο Τζέιμς Ντην πάνω στην μηχανή μου με έφηβη καλλονή θαμπωμένη από την γοητεία της στιγμής να κρέμεται από τα χείλη μου. Το θράσος του καπνού διέλυσε μια πνοή αέρα που ήρθε να μας δροσίσει. Την δική μου βλακεία ήρθε να αναδείξει ο σπόρος μου. Από πρωταγωνιστής στο θερινό κινηματόγραφο ο Παράδεισος, καταβαραθρώθηκα στη κόλαση της επιπολαιότητάς μου. Ο Τζέιμς Ντην μεταμορφώθηκε σε μεσόκοπο με κοιλίτσα και καράφλα, ενώ η έφηβη καλλονή εξαϋλώθηκε μπροστά στα ορθάνοιχτα μάτια ενός νήπιου. Η Χαρούλα μου όχι απλώς είχε ξυπνήσει, αλλά καθόταν με τα μάτια της γουρλωμένα και καρφωμένα στο στόμα μου, το οποίο σαν κάνη όπλου που μόλις είχε εκπυρσοκροτήσει, κάπνιζε ακόμα τα απομεινάρια της τζούρας. Για μερικά δευτερόλεπτα έχασκα με το στόμα μου να σχηματίζει ένα παρατεταμένο «ΟΟΟΟ» που μέσα στο μυαλό μου μετατράπηκε σε «ΩΩΩΧ!». Ένιωσα σαν να με έπιασαν με το χέρι μέσα στη γυάλα με το γλυκό. Τι να πω και πώς να αναστρέψω την λάθος εικόνα που κατάφερα να σφηνώσω μέσα στο μυαλουδάκι της μικρής μου; Πως μπορούν και καπνίζουν οι γονείς; Τι παρακαταθήκη θανάτου αφήνουν στο υποσυνείδητο των μικρών τους κάθε φορά που τους θωρούν με το τσιγάρο στο στόμα;…

Άρπαξα την μικρή μου στην αγκαλιά μου και άρχισα να την γαργαλάω ψελλίζοντας ασυνάρτητες δικαιολογίες τύπου «αστειάκι, αστειάκι έκανα… μπλιάχ τι αηδία το τσιγάρο…».

Η έκπληξη δεν είχε χαθεί από τα μάτια της όταν λίγα λεπτά αργότερα και ενώ εγώ κρατούσα τον κοιμισμένο Ερμή στα χέρια, την άκουσα να λέει στην μαμά της με σβησμένη φωνή:

«Ο μπαμπάς κάπνισε!!!»

Το τεράστιο φεγγάρι με την ομορφιά του κατάφερε να απαλύνει την αλγεινή αίσθηση που κατάφερα να δημιουργήσω…

Να είστε όλοι καλά και τα παιδιά μας καλύτερα.