Θέλω να θηλάσω, όμως φοβάμαι ότι δεν φτάνει το γάλα μου!

Οδηγώ στους γνωστούς από τα “μικράτα” μου αθηναϊκούς δρόμους. Μόλις έφυγα από το σπίτι του ξάδερφού μου. Οι εικόνες με την γυναίκα του και την κουκλίτσα κόρη τους νωπές ακόμα στο μυαλό μου. Γεννήθηκε πριν λίγες μόλις μέρες και ήρθα να την δω.

Το μωρό πανέμορφο και η εξαντλημένη λεχώνα να το κοιτά στα μάτια και να λιώνει.

-         Θέλω να θηλάσω Νίκο, όμως φοβάμαι ότι δεν φτάνει το γάλα μου! Την άκουσα να λέει με παράπονο.

Όλα πήγαν στραβά από την αρχή. Μια αρχή που δυστυχώς τη βιώνουν οι περισσότερες ελληνικές οικογένειες. Καισαρική τομή και όχι φυσιολογικός τοκετός διότι … «ήταν λωροδεμένη», «δεν εξελισσόταν ο τοκετός», «ζοριζόταν το μωρό και είχε αλλοιώσεις στον καρδιοτοκογράφο» και άλλα πόσα συνηθισμένα ή και πιο σπάνια. Φουντώνω μέσα μου γιατί ξέρω πολύ καλά ποιες είναι συνήθως οι πραγματικές αιτίες, μια που τόσο ψηλό ποσοστό καισαρικών τομών δεν δικαιολογείται ιατρικώς. Το μωρό το πήγαν πρώτη φορά στη μητέρα του την τρίτη μέρα (!) γιατί … «έπρεπε να δυναμώσει από την καισαρική η μαμά  και μετά…», «η μικρή ήταν αδύναμη και έπρεπε να την ταΐσουν για να δυναμώσει…», «το πρώτο γάλα της μαμά δεν είναι καλό…», «πρέπει να της δώσουμε παυσίπονα και δεν κάνει να θηλάσει…» και άλλα φαιδρά που τις περισσότερες φορές κρύβουν απλά προκλητή ζήτηση ιατρικών υπηρεσιών. Με το αζημίωτο φυσικά ! Η έκρηξη θυμού και απογοήτευσης προ των πυλών, όμως και πάλι προσπαθώ να συγκρατήσω τα νεύρα μου για να μην χαλάσω την όμορφη οικογενειακή ατμόσφαιρα. Ας εκμεταλλευτώ τα θετικά αισθήματα για να επικοινωνήσω τις πληροφορίες που θέλω, μήπως καταφέρει να θηλάσει τελικά το μωρό.

Η μικρή ξυπνά και μοιάζει έτοιμη για όλα! Ζωηρή, με τα χεράκια της να ταξιδεύουν μπροστά στο πρόσωπό της και να φλερτάρουν με το στόμα.

-         Έλα, έλα! Πετάγομαι ενθαρρύνοντας την ξαδέρφη μου. «Βουρ» στον …πατσά. Δώσε της να φάει! Η καλύτερη ώρα είναι πριν φτάσει στο σημείο να κλαίει από πείνα το μωρό. Μετά δεν συνεργάζεται και τις περισσότερες φορές κοιμάται.

-         Λάθος νούμερο ένα, λοιπόν. Αστειεύεται η μαμά ενώ σηκώνει τη μπλούζα της για να προσφέρει το στήθος στην κόρη της.

Η μικρή τρομερό ταλέντο! Ορμά στο βυζί και βεντουζώνει πάνω στη θηλέα άλω.

-         Πω, πω! Αυτή θα σε φάει ολόκληρη…

-         Είδες! πετάγεται ο χαζομπαμπάς ξάδερφός μου με περίσσια περηφάνια. Δεν έχει μόνο σκέρτσο έχει και δύναμη…

Καθοδηγώ τη μαμά και διορθώνει λίγο την θέση της μικρής πάνω στο στήθος, για να διαβάσω αμέσως την ανακούφιση στο πρόσωπο της.

Αν και η μητέρα ενώ θηλάζει δεν είναι στην καλύτερη θέση για να παρακολουθήσει αυτά που της λέμε, δεν έχω πολλά χρονικά περιθώρια. Τρεις μόλις μέρες στην Αθήνα και αυτές για συνέδριο. Θα προτιμούσα να κοιμάται το μωρό για να έχω όλη την προσοχή των ακροατών μου. Όμως τουλάχιστον είναι παρών και ο μπαμπάς, ενώ από την άλλη για αυτό έχω φτιάξει το site ώστε να μπαίνουν αργότερα με την ησυχία τους. Μέχρι και βιντεάκι για το θηλασμό έχω ανεβάσει.

-         Καλά πιάνει και μοιάζει να θηλάζει όμως χθες αν δεν της δίναμε και συμπλήρωμα δεν θα ησύχαζε με τίποτα. Διαμαρτύρεται η λεχώνα.

-         Τι εννοείς «μοιάζει να θηλάζει»; Κοίτα τι ωραία που καταπίνει. Στην πορεία θα μάθετε η μια την άλλη. Θα αναγνωρίζεις πότε πεινά, πότε χόρτασε, πότε το στήθος σου είναι άδειο για να της προσφέρεις το άλλο και πότε δεν έχει αδειάσει ικανοποιητικά οπότε να το αδειάσεις εσύ αν η μικρή κοιμηθεί… Θέλει χρόνο ώστε αυτή η δυάδα να βρει τις ισορροπίες της.

-         Και πως θα καταλαβαίνω ότι της φτάνει;

-         Ένα μωρό που είναι ζωηρό όταν ξυπνήσει, έχει βρέξει την πάνα του τουλάχιστον πέντε με έξι φορές την μέρα, έχει κάνει αυτά τα κιτρινωπά σαν διάρροια κακά, με τα μικρά κομματάκια μέσα, και αφού θηλάσει κοιμάται ήσυχα, τότε το πιο πιθανό είναι ότι όλα πάνε καλά. Ένα τελειόμηνο μωρό, που έχει δηλαδή συμπληρώσει για τα καλά την 38^η εβδομάδα κύησης πριν γεννηθεί, πρέπει να είναι άρρωστο για να μην αυτορυθμίζεται. Να ξυπνά δηλαδή όταν πεινά, και όχι κάθε τρεις ώρες που συχνά λανθασμένα συμβουλεύουν. Να τρώει όσο θέλει και όχι δέκα λεπτά από κάθε στήθος που και πάλι ακούω με λύπη να λένε και να κοιμάται όσο θέλει.

-         Δηλαδή ακόμα και τέσσερις ώρες εάν κοιμηθεί να την αφήσουμε;

-         Περισσότερο ανησυχώ για το στήθος σου παρά για το μωρό. Δεν θέλω δηλαδή να μένει το στήθος χωρίς να αδειάζει για πολλές ώρες. Ειδικά τώρα στην αρχή που παλεύουμε να εγκαταστήσουμε τον θηλασμό. Αργότερα, μετά τις πρώτες σαράντα με πενήντα μέρες θα τα έχετε βρει οι δυό σας και το πιο πιθανό είναι να κοιμάται περισσότερες ώρες τη νύχτα και να θηλάζει συχνότερα τη μέρα. Όμως τώρα στην αρχή το στήθος σου πρέπει να αδειάζει όσο πιο συχνά γίνεται. Τουλάχιστον οχτώ με δώδεκα φορές την ημέρα πρέπει να προσπαθούμε να αδειάζουμε το στήθος και όχι να μένει ώρες με το γάλα…

-         Μα χθες σου ξαναλέω την έβαζα συχνά, όμως δεν προλάβαινα να την αφήσω κάτω και ξανάρχιζε το κλάμα… εξομολογείται με εμφανή τα σημάδια της ταλαιπωρίας και μια «εσάνς» απογοήτευσης..

-         Αυτή είναι η μαγεία και η σοφία της φύσης! Το στήθος παράγει όσο γάλα του ζητήσουμε ανάλογα με την κατανάλωσή του. Αν το μωρό μπαίνει συχνά στο στήθος, το μήνυμα που πηγαίνει στον εγκέφαλο είναι «χρειαζόμαστε κι άλλο γάλα». Από την άλλη, το γάλα σου είναι τόσο εύπεπτο που η μικρή απορροφά αμέσως ότι χρειάζεται, αδειάζει το στομαχάκι της και σχεδόν ενώ τρώει αδειάζει και το εντεράκι της.

-         Καλά αυτό ξαναπέστο! Την ώρα που τρώει την ακούω να τα κάνει κιόλα.

-         Από την παραγωγή στην κατανάλωση, σχολιάζει ο οικονομολόγος ξάδερφος.

-         Ακριβώς! Και για να κάνει κακά πάει να πει ότι έχει φάει. Όμως, η σοφία της φύσης έγκειται ακριβώς σε αυτή την ιδιαιτερότητα του μωρού μας και του μητρικού γάλατος. Απορροφά ότι χρειάζεται άμεσα, το στομαχάκι αδειάζει χωρίς να κάνει «γουλίτσες» και το μικρό μας μοιάζει να πεινά σχεδόν συνέχεια. Έτσι, τρώει συχνά και λιγότερο, μέχρι να ωριμάσει νευρολογικά ώστε να θηλάζει πιο αποτελεσματικά, να μεγαλώσει η χωρητικότητα του στομαχιού του ώστε να ανέχεται μεγαλύτερα γεύματα, κυρίως όμως δίνοντας συνέχεια ερέθισμα στο στήθος ώστε να αυξηθεί η παραγωγή του γάλατος.

-         Εμείς πάντως αυτό που είδαμε χθες είναι ότι ενώ η μικρή έκλαιγε σχεδόν συνέχεια και ήθελε βυζί, μόλις της δώσαμε συμπλήρωμα ηρέμησε και κοιμήθηκε για τρεις ώρες συνεχόμενες...

-         Αυτό που «είδατε» απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Το σκηνικό που περιγράψατε είναι η πιο συχνή αιτία για να μπει το «σκονόγαλα» από το παράθυρο και να πάρει την θέση του δικού μας γάλατος. Είναι κλασσικό: το μωρό κλαίει ηρεμεί λίγο στο στήθος και μόλις το πάρει ο ύπνος και το εναποθέσουμε στο κρεβατάκι του, δεν περνούν μερικά λεπτά και ξυπνά κλαίγοντας για να ηρεμήσει μόνο πίνοντας γάλα. Η μαμά κουράζεται, η ανασφάλεια μέσα της φουντώνει, για να έρθει κάποιος συμβουλάτορας, συχνότερα η γιαγιά ή ο μπαμπάς, που άθελά του τραβά το χαλί κάτω από τα πόδια της όταν της λέει κάτι του τύπου «δεν το λυπάσαι βρε εσύ το κακορίζικο; Δεν βλέπεις ότι πεινά. Φτιάξ’ του λίγο από το γάλα που μας έδωσαν από το μαιευτήριο…». Η μαμά υποκύπτει, και το μωρό αιφνιδιάζεται όταν το στόμα του γεμίζει σχεδόν βίαια με ένα υγρό κακέκτυπο του μητρικού γάλατος. Καταπίνει γρήγορα για να μην πνιγεί για να βρεθεί να κοιμάται μέσα σε λίγα λεπτά.

-         Καλά ούτε να ήσουν εδώ και να μας έβλεπες! Σχολιάζει ο ξαδερφός μου.

-         Ναι όμως μετά η μικρή κοιμήθηκε ήσυχη… σχεδόν διαμαρτύρεται η λεχώνα που μοιάζει να προσπαθεί να πείσει τον εαυτό της ότι αυτή ήταν η σωστή απόφαση και ότι πριν με το θηλασμό παίδευε την κόρη της….

-         Θέλετε λοιπόν να σας αποκαλύψω ποια είναι η πραγματικότητα πίσω από το φαινομενικό;;

Τους βλέπω να κρέμονται από τα χείλη μου, ενώ η μικρή κρεμόταν από το βυζί της μάνας της. Η εξοικείωση της δυάδας μαμά και κόρη γινόταν αισθητή λεπτό με λεπτό.

-         Η πραγματικότητα λοιπόν είναι ότι η μικρή πρόλαβε και θήλασε ας πούμε 30ml γάλα της μαμάς της. Στην συνέχεια, ήπιε και άλλα 60ml από το «σκονόγαλα». Σύνολο 90ml. Μάλιστα, 90ml στην πλειοψηφία τους από ένα γάλα πολύ πιο δύσπεπτο από το μητρικό. Μοιάζει δηλαδή σαν να έφαγε ξαφνικά ένα «γουρουνόπουλο» και κοιμάται με τις ώρες για να το χωνέψει. Όποιος δε γνωρίζει, αυτό το μεταφράζει σε «ηρέμησε το κακορίζικο και ξεκουράστηκε». Από την άλλη εξίσου μεγάλη ζημιά γίνεται στο στήθος. Το στήθος στέλνει σήμα στον εγκέφαλο «εντάξει 30ml της φτάνουν, χτύπησε 3ωρο ύπνο» και ο εγκέφαλος σταδιακά μειώνει την παραγωγή… Τελικά! Όντως το γάλα σου δεν θα φτάνει. Όποιος καταφέρει να σε υποστηρίξει αυτές τις πρώτες βδομάδες που χτίζεις την παραγωγή του γάλατος σου, και που για αυτό το μωρό είναι σχεδόν συνέχεια κρεμασμένο πάνω στο βυζί, θα τον ευγνωμονείς. Θα σε έχει βοηθήσει να βαδίσεις στον δρόμο του θηλασμού

-         Κάτι σαν της αρετής και της κακίας…

-         Κάπως έτσι! Δεν είναι ο δρόμος πάντα στρωμένος με ροδοπέταλα, όμως το τέλος της διαδρομής επιβραβεύει την προσπάθεια.

-         Ρε ‘συ Νίκο, είναι όντως τόσο σημαντικός ο θηλασμός;

-         Το γάλα της συγκεκριμένης μαμάς είναι φτιαγμένο για τις ανάγκες του συγκεκριμένου μωρού. Ένα ζευγάρι από τα πολλά που «ταλαιπωρώ» στο Ρέθυμνο για να θηλάσουν, με βρήκε τυχαία στην παραλία με τα παιδιά και την καλή μου. Πιάσαμε την κουβέντα και μου λένε για ένα ξαδερφάκι της μικρής που παρακολουθώ εγώ, το οποίο 9 μόλις μηνών παρουσίασε διαβήτη και μάλιστα δυσκολεύτηκαν πολύ να τον αντιμετωπίσουν και από εδώ και μπρος το παιδί θα πρέπει να μάθει να ζει με χορηγούμενη ινσουλίνη… Ρώτησα τους γονείς αν το μικρό θήλασε και μου απάντησαν ούτε μια μέρα... Έχει αποδειχθεί μέχρι 30% μειωμένη πιθανότητα εκδήλωσης σακχαρώδους διαβήτη στα μωρά που θήλασαν αποκλειστικά για τουλάχιστον 3μήνες. Δεν είναι ότι ο θηλασμός προστατεύει! Ο θηλασμός είναι η φυσική μας πορεία. Όμως το «σκονόγαλα» είναι αυτό που μεγαλώνει τον κίνδυνο εκδήλωσης διαβήτη. Ποιος θα πει σε αυτή την μάνα ότι ίσως να είχε προστατέψει το μωρό της εάν με την κατάλληλη ενημέρωση και υποστήριξη είχε καταφέρει να θηλάσει;…

Η λεχώνα σαν  να εντατικοποίησε για μερικά δευτερόλεπτα τις μαλάξεις που έκανε όσο θήλαζε η κόρη της. Λες και τα λόγια μου την πόρωσαν και την όπλισαν με κουράγιο να συνεχίσει με μεγαλύτερη ένταση. Με έκπληξη είδα ξαφνικά τον ξάδερφό μου να βγαίνει από το δωμάτιο για να επιστρέψει μετά από λίγο καθαρίζοντας τα χέρια του.

-         Τι έπαθες παιδάκι μου; Πού πήγες;

-         Στην κουζίνα. Πέταξα το συμπλήρωμα στα σκουπίδια. Μην μου ανησυχείς. Αν χρειαστεί θα πάω ακόμα και μέσα στη νύχτα να σου βρω από το εφημερεύον φαρμακείο. Προς το παρόν αφού έχουμε το δικό μας γάλα δεν έχουμε ανάγκη το συμπλήρωμα…

Να είστε όλοι καλά και τα μωρά μας καλύτερα!

Πιπίλα, μια συνήθεια που καλό είναι να ξέρουμε πως να την αρχίσουμε αλλά και πως να την ...κόψουμε (μέρος 2ο και τελευταίο)

Άνοιξη. Επιτέλους ήλιος! Κάποια αισιοδοξία σαν να αχνοφαίνεται στο βάθος.

Ας πολεμάνε τα κανάλια με τα πάνελ και τα παράθυρα τους να μας μαυρίσουν την ψυχή. Πλησιάζουν βλέπετε εκλογές. Ήρθε η ώρα να τιμωρήσουμε αυτούς που με ελαφριά καρδιά έκλεψαν το παρόν μας και καταδίκασαν το μέλλον των παιδιών μας. Ή μήπως μας κυβερνούν αυτοί που μας αξίζουν; Ντρέπομαι, να κοιτάζω τα παιδιά μου…

Αρκετά όμως με την πολιτική παραφιλοσοφία. Χρωστώ εδώ και μέρες μια συνέχεια…

Τι γίνεται αφού μάθουμε την πιπίλα;

Με την πιπίλα είναι αλήθεια πως βρίσκουμε πολλαπλές λύσεις. Το μικρό μας ηρεμεί με αυτή όταν ο εκνευρισμός του είναι ο προάγγελος του ύπνου. Ξεγελιέται λίγο όταν πεινάει μέχρι να προλάβει η μητέρα του να του προσφέρει τροφή, καθώς και διώχνει, έστω προσωρινά, το άγχος όταν αισθάνεται να απειλείται. Όμως, όταν το μέτρο χάνεται ακόμα και αυτό το ευεργέτημα του «Άγιου Πιπίλα» μπορεί να μεταμορφωθεί σε πρόβλημα.

Κοντά στα δεύτερα γενέθλια του παιδιού είναι καιρός να αποχωριστούμε την πιπίλα. Αν παραμείνει περισσότερο καιρό, μπορεί να στραβώσει τα δοντάκια και τα σαγόνια μας. Αν δε, συνοδεύεται και από ένα μπιμπερό με γάλα με το νήπιο ξαπλωμένο, η Δόνα Τερηδόνα θα μας γίνει μόνιμος σύντροφος, με την πιθανότητα της οξείας μέσης ωτίτιδας να αυξάνεται επίσης κατακόρυφα.

Καλά λοιπόν την αρχίσαμε την πιπίλα, το θέμα τώρα είναι πώς να την κόψουμε; Ευτυχώς, τις περισσότερες φορές τα πράγματα είναι ευκολότερα από ότι νομίζουμε. Αρκεί να είμαστε απόλυτοι και αποφασιστικοί. Τότε η πιπίλα “εξαφανίζεται μια για πάντα στην πιπιλοχώρα” ή επειδή “την άρπαξε το ποντικάκι” ή απλώς επειδή “την πετάξαμε γιατί είμαστε μεγάλα παιδιά πια!”.

Θεωρώ λογικό μεταβατικό στάδιο την παραμονή του σύμμαχου-συντρόφου «πιπίλα» στον ύπνο για μερικούς μήνες παραπάνω. Εάν το μικρό μας δεν την χρειάζεται, εννοείται ότι δεν την προσφέρουμε καθόλου. Στην αντίθετη περίπτωση όμως της εμμονής τουλάχιστον για τον ύπνο, πιστεύω πως είναι ένα «παζάρι» στο οποίο μπορούμε να ενδώσουμε. Εάν το παιδί συμφωνήσει ότι αντέχει να την αποχωριστεί για την ημέρα, δεν βλέπω κάτι κακό στο να την χρησιμοποιεί για τα λίγα λεπτά στο κρεβάτι του πριν το πάρει ο ύπνος. Ειδικά εάν αποτελέσει μέρος της λύσης του να κοιμάται το μικρό μας μόνο του στο δωμάτιό του. Δέκα με είκοσι λεπτά συνολικά ημερησίως, χωρίς μεγάλη πίεση στα σαγόνια μια που το μικρό μας είναι έτοιμο να παραδοθεί στην αγκαλιά του Μορφέα, δύσκολα θα στραβώσουν τα δοντάκια, ενώ σύντομα μόνο του το παιδί συνειδητοποιεί ότι δεν την έχει πλέον ανάγκη ούτε στον ύπνο. Είναι ένα αποδεκτό μεταβατικό στάδιο για τα παιδιά που το χρειάζονται.

Το πρόβλημα που μπορεί να προκύψει είναι με το παιδί που εμμένει στην πιπίλα όλη μέρα, κάθε μέρα. Χειρότερα είναι τα πράγματα όταν συνδυάζεται με γονείς που δεν αντέχουν να κρατήσουν μια σταθερή, ίσως λίγο αυστηρή στάση, ούτε για λίγο. Η υπόθεση γίνεται ακόμα πιο πολύπλοκη, εάν έχουμε και την πρόσφατη άφιξη ενός νέου αδερφιού που χρησιμοποιεί πιπίλα και αποτελεί ζωντανή πρόκληση για το μεγαλύτερο παιδί. Μια λύση μου έδωσε η έμπνευση της μητέρας της μικρής Δήμητρας. Μια έμπνευση που μόλις την άκουσα, η πρώτη μου σκέψη ήταν να την μοιραστώ μαζί σας.

Η Δήμητρα, ένα γλυκύτατο νήπιο που έχει από αρκετές βδομάδες γράψει στο κοντέρ της ηλικίας της τον τρίτο χρόνο ζωής, απόκτησε πρόσφατα ένα μικρούλι αδερφάκι. Λίγο μετά τα δεύτερα γενέθλια της αποχωρίστηκε τις πάνες. Μάλιστα, «ανέλπιστα εύκολα!» κατά τους δικούς της. Συχνά εμείς οι γονείς, υπό την επίδραση του άγχους μην μας στεναχωρηθεί το βλαστάρι μας, δεν πολυπιστεύουμε στις δυνατότητές του. Παίρνοντας θάρρος λοιπόν οι γονείς της, είχαν αποφασίσει να δοκιμάσουν να αποχωριστούν και την πιπίλα. Έλα όμως, που μας προέκυψε το αδερφάκι, και η παιδική της συνήθεια, που λέει και το τραγούδι, επανήλθε στο προσκήνιο δριμύτερη.

Κάπου είχα διαβάσει ότι για να κατανοήσουν οι γονείς τι μπορεί να σημαίνει για το μεγαλύτερο αδερφάκι η έλευση του νέου μωρού, αρκεί να φανταστούν πως θα τους φαινόταν εάν ο σύντροφός τους μια ωραία πρωία τους ανακοίνωνε τρισευτυχισμένος δείχνοντάς τους μια κυρία στην μαμά ή έναν κύριο στον μπαμπά: «Από εδώ ο νέος μου σύντροφος! Θα κάνω μαζί του ότι κάνω και μαζί σου και θα τον αγαπάς σαν αδέρφι σου». Γενικότερα, το καινούργιο παιδί στο σπίτι είναι μια στρεσογόνος κατάσταση και είναι προτιμότερο να μην τη συνδυάσουμε με μεγάλες αλλαγές στην καθημερινότητά μας.

Η Δήμητρα λοιπόν, έδειχνε να χαίρεται για το καινούργιο της αδερφάκι όμως δεν έμοιαζε να δέχεται να αποχαιρετήσει την πιπίλα της. Ένα από τα δυνατότερα της επιχειρήματα ήταν ότι τώρα περισσότερο από ποτέ χρειαζόταν την πιπίλα της γιατί ποτέ δεν ξέρεις, μπορεί να ξεχάσουνε κάποια φορά την πιπίλα του μπέμπη και τότε θα χρησιμοποιούσαν την δική της. Για να αποδείξει δε τη μεγαλοψυχία της δε δίστασε να δώσει την πιπίλα της στο μωρό το οποίο φάνηκε να την απολαμβάνει…

Όπως φαντάζεστε τα συναισθήματα της μητέρας βρέθηκαν να παλεύουν σε δύο αντίπαλα στρατόπεδα. Από την μία, ήταν χαρούμενη που η μικρή της αγαπά τόσο πολύ το αδερφάκι της ώστε μέχρι και την πιπίλα της μοιράζεται μαζί του. Από την άλλη όμως, ο πανικός μήπως ο μπέμπης αρπάξει κάποια αρρώστια σαν τίμημα αυτής της αδελφικής αλληλεγγύης της μαύρισε την σκέψη. Για το να επιχειρηματολογήσει στην παρούσα φάση υπέρ της αποκαθήλωσης της πιπίλας της Δήμητρας ούτε λόγος…

Κάτι έπρεπε να σκεφτεί το γονικό μυαλό.
Ένα απόγευμα, οι γονείς της Δήμητρας εντυπωσιάστηκαν με την άνεση με την οποία η τελευταία τεμάχισε ένα κομμάτι κρέας με τα δοντάκια της. Σε μια ιδιόμορφη πρόβα τζενεράλε για το Πάσχα που πλησιάζει, είχε αρπάξει ένα κόκαλο και το καθάρισε με χαρακτηριστική άνεση από το κρέας που το κοσμούσε.

Αργότερα το ίδιο βράδυ, η μικρή από ώρα κοιμόταν. Η μαμά καθόταν αναπαυτικά και θήλαζε το μικρό της κουβεντιάζοντας με τον μπαμπά.

-Είδες τι καλά που έφαγε το κρέας το απόγευμα η μικρή; σχολίασε ο μπαμπάς

-Ναι! Πω-πω! Φαντάσου να ήθελε να θηλάζει και η Δήμητρα! απαντά η μητέρα κοιτώντας το μωρό της μέσα στα μάτια. Φαντάσου να θήλαζε έτσι και αλλιώς μέχρι τώρα η Δήμητρα! Συνέχισε μαλακώνοντας το βλέμμα της μόνο στην σκέψη…

-Έλα ρε συ τι λες τώρα; Η Δήμητρα είναι τριών χρονών…

-Σε πληροφορώ ότι υπάρχουν παιδιά που θηλάζουν μέχρι τεσσάρων και ακόμα μεγαλύτερα...

-Καλά θα σου είχε ξεσκίσει το στήθος! Άσχετο, τι θα κάνουμε ρε ‘συ με την πιπίλα; Νομίζω ότι ήδη τα μπροστινά δοντάκια έχουν αρχίσει να παίρνουν την ανιούσα.

Κάπου εκείνη την ώρα τους ήρθε η έμπνευση: να κόψουν κυριολεκτικά την πιπίλα της μικρής.

Από την επόμενη το πρωί το σχέδιο τέθηκε σε εφαρμογή. Κάποια στιγμή στο άσχετο η μητέρα σχολίασε στην Δήμητρα πόσο κοφτερά είναι πια τα δοντάκια της. Λίγο αργότερα η μικρή ανακάλυψε μια τρύπα στην πιπίλα της!

«Είδες!» της κάνει η μαμά της, δείχνοντας την τρύπα στην πιπίλα την οποία η ίδια είχε φτιάξει λίγη ώρα πριν. «Τα δόντια σου πλέον κόβουν πάρα πολύ. Πάει και η πιπίλα…».

Το κοκτέιλ συναισθημάτων κατέκλισε τώρα την μικρή Δήμητρα. Από την μια ήταν περήφανη για την αποτελεσματικότητα των δοντιών της, από την άλλη όμως στεναχωριόταν με την καταστροφή της πιπίλας της.

Η μαμά και ο μπαμπάς συστηματικά συνέχισαν να ανοίγουν τρύπες στις πιπίλες, στα μουλωχτά। Με το που έβρισκαν μια τρυπούλα η πιπίλα αμέσως πεταγόταν στα σκουπίδια μια που όλη η οικογένεια γνώριζε ότι μια φθαρμένη πιπίλα είναι επικίνδυνη πιπίλα। Την ίδια μοίρα είχε και η επόμενη πιπίλα που έφερε ο μπαμπάς।Μπορεί να τους κόστισε λίγο σε πιπίλες όμως το αποτέλεσμα τους δικαίωσε.

Με γέμιζε περηφάνια το πόσο μου τόνιζαν ότι πρόσεχαν να μην πνιγεί η Δήμητρα και πως για τις λίγες μέρες του πειράματος είχαν τα μάτια τους δεκατέσσερα। Κάποια μάλιστα στιγμή, η μαμά έπιασε με την άκρη του ματιού της την Δήμητρα να παίρνει κλεφτές «τζούρες» από την πιπίλα του μπόμπιρα। Εντός ολίγων λεπτών φρόντισε και η πιπίλα του μπόμπιρα να αποκτήσει τρυπούλα και φώναξε την μικρή Δήμητρα για να της κάνει μια ήπια επίπληξη, όχι μόνο που πήρε την πιπίλα του μπέμπη, αλλά γιατί και καλά, την χάλασε। Η μικρή μας φίλη βρέθηκε να μην έχει άλλη επιλογή από το να αποχωριστεί για πάντα την πιπίλα। Όχι γιατί κάποιος της το επέβαλε, αλλά επειδή η ίδια και ο «ώριμος» οργανισμός της με τα κοφτερά δοντάκια την «απέβαλε»।

Να είστε όλοι καλά και τα παιδιά μας καλύτερα.

Πιπίλα, μια συνήθεια που καλό είναι να ξέρουμε πως να την αρχίσουμε αλλά και πως να την ...κόψουμε(μέρος 1ο)

Πιπίλα!
Άγιος όποιος την ανακάλυψε! Ο Άγιος Πιπίλας, όπως συχνά πυκνά τον αποκαλώ στο ιατρείο. Έχει χαρίσει απλόχερα ώρες ασφάλειας και ηρεμίας στα παιδιά αλλά και ανακούφισης των ώτων, των χειρών και των ποδών στους γονείς। Όχι μόνο δεν λιώνουν σόλες σε διαδρόμους νανουρίζοντας, αλλά και κοιμούνται κάπως πιο ήσυχα μια που η προστασία της πιπίλας εκτείνεται μέχρι το σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου। Ξεπερνώντας τον ύφαλο «σύγχυση της θηλής» που υφίσταται τις τέσσερις πρώτες εβδομάδες ζωής, έχουμε και επιστημονικά το Ο।Κ। για την χρήση της.
Τα περισσότερα μωρά, εκεί κοντά στον τρίτο μήνα της ζωής τους, άλλα λίγο πιο νωρίς και άλλα λίγο αργότερα, φέρνουν μανιωδώς τα χέρια τους στο στόμα. Τα σάλια ως απαραίτητο συνοδευτικό, εντυπωσιάζουν τόσο τους γονείς που βάζουν στοίχημα ότι τα πρώτα δόντια πρέπει να βρίσκονται προ των πυλών. Συνήθως αυτά τα τελευταία εμφανίζονται μετά τον έκτο μήνα. Δεν πιστεύω ότι είναι ξεκάθαρο εάν τα δόντια είναι αυτά που οδηγούν τα χέρια στο στόμα ή εάν αντίστροφα τα χέρια που έρχονται στο στόμα, σιγά-σιγά «γρατζουνώντας» τα ούλα, βοηθούν τα δόντια να ανατείλουν. Οι οδοντίατροι, όταν το βρέφος μας οδεύει προς τα πρώτα του γενέθλια και μοιάζει να έχει ξεχάσει να βγάλει δόντια, μας συμβουλεύουν να του δίνουμε να μασουλάει τα παιχνίδια με την άγρια επιφάνεια, που συχνά έχουν ένα τζελ και που τα αφήνουμε να κρυώσουν στο ψυγείο. Το τρίψιμο βοηθά τα δόντια να ανατείλουν. Αυτές οι οδηγίες είναι που με κάνουν να μην είμαι σίγουρος για το αυγό του Κολόμβου: τα δόντια φέρνουν τα χέρια στο στόμα ή τα χέρια που έρχονται στο στόμα, φέρνουν στην επιφάνεια τα δόντια;
Όποια και αν είναι η απάντηση στο φιλοσοφικό ερώτημα, το σίγουρο είναι ότι η ανάπτυξη του μωρού μας γίνεται κεφαλο-ουριαία. Σε απλά ελληνικά το μωρό μας εξελίσσεται από το κεφάλι προς τα πόδια.
Πρώτα παρακολουθεί με το βλέμμα. Σαν φάρος τα ματάκια του σκανάρουν τον χώρο. Αρχικά όχι και τόσο συντονισμένα, όμως σύντομα τα βρίσκουν και το ζευγάρι που δίνει ζωή σε όλο το πρόσωπο, χορεύει συγχρονισμένα. Μας κοιτά και λιώνουμε. Στην συνέχεια αρχίζει να κουνά εκούσια και να ελέγχει το κεφαλάκι του. Για να το καταφέρει απαιτούνται κοπιώδεις προσπάθειες, μια που τις πρώτες βδομάδες ζωής, αυτό πέφτει ανεξέλεγκτο προς όλες τις κατευθύνσεις, έρμαιο της βαρύτητας, της επιτάχυνσης και λοιπών φυσικών νόμων. Θυμίζει πολύ κάτι σκυλάκια που έβαζαν στο παρμπρίζ ή στις εταζέρες των αυτοκινήτων οι επαγγελματίες οδηγοί ΤΑΞΙ και φορτηγών. Σύντομα, το μωρό αποκτά τον έλεγχο του κεφαλιού του για να πάρουν σειρά τα χέρια. Σκεφτείτε τον ενθουσιασμό του, μόλις συνειδητοποιεί ότι αυτά τα πράγματα που τυχαία περνούσαν μπροστά από τα μάτια του όχι μόνο του ανήκουν αλλά μπορεί και να τα ελέγχει. Ακολουθεί το σώμα, με το μωρό μας κοντά στον πέμπτο με έκτο μήνα να κάθεται όλο και καλύτερα, για να έρθουν τελευταία τα πόδια που θα το βοηθήσουν να στηρίξει το σώμα και να σταθεί, σχεδόν συμπληρώνοντας τον πρώτο του χρόνο.
Αυτή η ακολουθία στην εξέλιξη αποκτά τελεολογικό νόημα, αν σκεφτείτε ότι το δικό μας μωρό είναι το μοναδικό ανάμεσα στα μωρά όλων των θηλαστικών, που για να επιζήσει εξαρτάται από το περιβάλλον του για μήνες αφού γεννηθεί. Κάποια στιγμή λοιπόν, εκεί μεταξύ τρίτου και τέταρτου μήνα, το ανθρωπάκι φέρνει τα χέρια του στο στόμα και σύντομα παρασέρνει μαζί τους και ότι κρατά. Είναι ο καιρός για τον πόλεμο της πιπίλας.
Συχνά έρχονται γονείς που μου λένε «δεν την θέλει», για να με ακούσουν να τους συμβουλεύω:
-Χάσατε μερικές μάχες, όχι τον πόλεμο! Σας προτείνω να συνεχίσετε ακάθεκτοι. Αλλάξτε και δοκιμάστε διαφορετικές πιπίλες. Εάν το μωρό θηλάζει προσπαθήστε η πιπίλα να θυμίζει τη θηλή της μητέρας του. Πάντως σε καμία περίπτωση μην καταθέσετε εύκολα τα όπλα. Εάν το παιδί μας συνηθίσει να πιπιλά το δάκτυλο αντί για την πιπίλα, μπορεί να φτάσει στο δημοτικό για να μην πω στο λύκειο και να βυζαίνει το δάκτυλό του.
Έχω παιδιά στο ιατρείο που έχουν κάνει πληγή στο σημείο που τα δόντια σφίγγουν το δάκτυλο και παρόλα αυτά επιμένουν να το δαγκώνουν πιπιλώντας το. Θα μου πείτε ότι υπάρχουν παιδιά που δεν θέλουν πιπίλα ούτε βυζαίνουν το δάκτυλό τους, ενώ και κάποια άλλα θηλάζουν(συνήθως αποκλειστικά) και τους αρκεί το στήθος της μητέρας τους. Αυτές όμως δυστυχώς είναι οι εξαιρέσεις. Ο κανόνας θέλει το μωρό μέχρι τον τρίτο με τέταρτο μήνα ζωής να φέρνει μανιωδώς τα χέρια του στο στόμα. Τότε είναι καιρός να ξεθάψουμε το τσεκούρι του πολέμου για την εκπαίδευση της πιπίλας. Είναι ο καιρός να οπλιστούμε με υπομονή και να επιμένουμε με εμπνευσμένους διαλόγους τύπου:
-Τι είπε η μανούλα; Όχι το χεράκι στο στόμα... καθώς θα του βγάζετε το χέρι και θα το αντικαθιστάτε με την πιπίλα.
Καλή αρχή λοιπόν και μην ξεχάσετε να διαβάσετε τη συνέχεια, όπου αφού θα προσπαθήσετε να μάθετε στο μικρό σας την πιπίλα, θα σας διηγηθώ πώς να την …κόψετε!


Να είστε καλά και τα παιδιά μας καλύτερα!!!

Γιατί να κάνουμε εμβόλια; Ας μάθουμε, από την ιστορία της δημιουργίας του εμβολίου.

Είναι πολλές οι σοβαρές ασθένειες τις οποίες, χάρις στα εμβόλια ,οι περισσότεροι σύγχρονοι ιατροί γνωρίζουμε μόνο από τα ιατρικά συγγράμματα। Σπάνια σήμερα ακούς για περιστατικά πολιομυελίτιδας, διφθερίτιδας ή ακόμα και ιλαράς, όλες ασθένειες που κόστιζαν ζωές και σημαντική νοσηρότητα στην ανθρωπότητα. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα όλων όμως είναι η ευλογιά. Πρόκειται για την ασθένεια από την οποία έχασαν την ζωή τους μυριάδες ανθρώπων μέσα στους αιώνες, αλλά και στην οποία χρωστάμε την μεγαλύτερη ιατρική ανακάλυψη όλων των εποχών, αυτή των εμβολίων.

Περιστατικά με συμπτώματα σαν αυτά της ευλογιάς περιγράφονται από το 10.000 π.Χ. Πιο απτές όμως ενδείξεις έχουμε από το 1157π.Χ που χρονολογείται ο θάνατος του Φαραώ Ραμσή του 5^ου, η μούμια του οποίου παρουσιάζει φλυκταινώδεις βλάβες που μας κάνουν να πιστεύουμε ότι πέθανε από ευλογιά . Πρόκειται για αρρώστια που προκαλούσε ο «ανθρώπινος ιός της ευλογιάς»(variolae vaccinae ή smallpox virus), ένας ιός που όπως υποδηλώνει το όνομά του, υπάρχει ή μάλλον πιο σωστά υπήρχε, μόνο στον άνθρωπο, μια που ο άνθρωπος είναι ο μοναδικός ξενιστής του. Το μοναδικό με απλά λόγια περιβάλλον στο οποίο μπορεί να επιβιώσει αυτός ο ιός είναι το σώμα μας.

Τα συμπτώματα όσων νοσούσαν από ευλογιά ήταν πολύ βαριά, με χαρακτηριστικά τον ψηλό πυρετό και το φυσαλιδώδες εξάνθημα σε όλο το σώμα. Μεταδιδόταν πολύ εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο με την άμεση επαφή καθώς και με μολυσμένα αντικείμενα. Το πρόβλημα ήταν εντονότερο σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, με επιδημικές εξάρσεις κάθε περίπου 10χρόνια. Στο διάβα της αφαιρούσε τη ζωή ενός από τους τρεις που είχαν το θλιβερό προνόμιο να την φιλοξενήσουν, ενώ άφηνε πίσω της τυφλούς, στείρους και σχεδόν όλους(8 στους 10)σημαδεμένους με έντονες ουλές κυρίως στο πρόσωπο. Οι περισσότεροι ίσως έχουμε ακούσει την έκφραση «βλογιοκομμένος» που περιγράφει κάποιον με αλλοιωμένο πρόσωπο από βαθιές ουλές και σημάδια σαν αυτά που άφηνε ισόβιο ενθύμιο η ευλογιά, σε όσους επιζούσαν μετά την επίσκεψή της.

Για περισσότερα από τουλάχιστον 3.000χρόνια η ευλογιά μάστιζε την ανθρωπότητα. Θύματά της μαζί με εκατομμύρια απλούς ανθρώπους πολλά ιστορικά πρόσωπα όπως ο Μότσαρτ, η βασίλισσα Ελισάβετ Α΄, ο Τζορτζ Ουάσιγκτον ή ο Αβραάμ Λίνκολ. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει φάρμακο για την ευλογιά. Στην προσπάθεια αντιμετώπισής της δοκιμάστηκαν πολλά, και όλα έδειχναν ότι η μόνη λύση ήταν η πρόληψη. Σε κάποιους από τους αρχαίους πολιτισμούς, το πρόβλημα ήταν τόσο έντονο στα βρέφη, ώστε δεν συνέχιζαν την ανατροφή ενός μωρού εάν πρώτα δεν νοσούσε από ευλογιά για να διαπιστώσουν εάν θα επιβιώσει της αρρώστιας. Πολύ αργότερα, στις οργανωμένες κοινωνίες της δύσης, τα σπίτια με ασθενείς απομονώνονταν, ενώ οι ταξιδιώτες έμπαιναν σε καραντίνα για να μην επιτρέψουν στην ασθένεια να ταξιδέψει.

Ήταν γνωστό ότι όσοι επιβίωναν της αρρώστιας αποκτούσαν ισόβια ανοσία. Αυτή την αχίλλειο πτέρνα της ευλογιάς προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν στην Ασία εφαρμόζοντας τον «ευλογιασμό»(varilation). Πιο συγκεκριμένα, στην Κίνα έπαιρναν έκκριμα από μια εφελκίδα ασθενούς, το αποξήραιναν, το έκαναν σκόνη και το εμφυσούσαν στο ρουθούνι των υγειών ανθρώπων(αριστερό για τους άρρενες και δεξιό για τις θήλεις!). Στις περισσότερες περιπτώσεις όσοι δέχονταν ενδορρινικά αυτή την σκόνη προσβάλλονταν από ήπια μορφή ευλογιάς, η οποία όμως τους εξασφάλιζε ισόβια προστασία. Μια παρόμοια πρακτική «ευλογιασμού», τη μέθοδο «φυλιάσματος», είχαν αναπτύξει και οι Άραβες οι οποίοι έκαναν μικρές εγχαράξεις(γρατσουνιές-εκδορές) στο δέρμα των υγιών ανθρώπων που επιθυμούσαν να προστατευτούν και απέθεταν υγρό από φλύκταινες(δερματικές βλάβες) ασθενών με ευλογιά.

Περιηγητές μετέφεραν την γνώση στην δύση όπου όμως καμία από τις δύο μεθόδους δε βρήκε ευρεία αποδοχή. Η αλήθεια είναι ότι αυτές οι μέθοδοι είχαν σοβαρά μειονεκτήματα καθώς η ανοσία δεν ήταν εξασφαλισμένη, ενώ η θνητότητα από τις μεθόδους ήταν γύρω στο 1 με 2%, σίγουρα πάντως καλύτερα από το 30% της φυσικής νόσησης από ευλογιά. Υπήρχε δε και ο κίνδυνος ένας «ευλογιασμένος» να νοσήσει και να μεταδώσει την ευλογιά ξεκινώντας επιδημία.

Το 1721 η πριγκίπισσα της Ουαλίας πληροφορήθηκε τη μέθοδο «ευλογιασμού» από τη Λαίδη Mary Wortley Montagu, τη σύζυγο του πρέσβη της Μ. Βρετανίας στην Κωνσταντινούπολη και έδωσε εντολή να δοκιμαστεί η μέθοδος σε φυλακισμένους και ορφανά. Όταν μετά από μήνες οι εξαναγκασμένοι «εθελοντές» εκτέθηκαν στον ιό της ευλογιάς κανένας δε νόσησε και αμέσως η βασιλική οικογένεια «ευλογιάστηκε». Η μέθοδος, με τα όποια μειονεκτήματά της, άρχισε να διαδίδεται πλέον και στην Ευρώπη. Περίπου την ίδια εποχή μέσω του δουλεμπορίου ο «ευλογιασμός» ταξίδεψε στην Αμερική. Στη Μασαχουσέτη πρώτος ο Cotton Mather την έμαθε από το σκλάβο του Onesimus. Στις ΗΠΑ πάντως, ευρεία εφαρμογή πρωτοβρήκε η μέθοδος σε μια επιδημία ευλογιάς στη Βοστώνη το 1721.

Η επανάσταση όμως, ήρθε από ένα βρετανό γιατρό τον Edward Jenner. Ο Jenner ασκούσε ιατρική σε επαρχία της Αγγλίας (Berkeley του Gloucestershire) και γνώριζε ότι τα βοοειδή νοσούσαν από μια ήπια αρρώστια που θύμιζε ευλογιά, τη δαμαλίτιδα (από το δαμάλα=νεαρή αγελάδα). Μετά από μια μεγάλη επιδημία δαμαλίτιδας το 1788 παρατήρησε ότι όσοι κτηνοτρόφοι ερχόντουσαν σε επαφή μέσω του αρμέγματος αλλά και των λοιπών χειρισμών των άρρωστων από δαμαλίτιδα βοοειδών, συχνά νοσούσαν από μια πολύ ήπια μορφή ευλογιάς. Υπέθεσε ότι αυτοί οι αγρότες ασθενείς έπασχαν από τον ιό που προκαλούσε την δαμαλίτιδα(“cow pox”), ο οποίος αν και πρέπει να συγγένευε, ωστόσο δεν ήταν ίδιος με αυτόν της ανθρώπινης ευλογιάς(“smallpox”). Το πιο εντυπωσιακό όμως ήταν πως όσοι άνθρωποι περνούσαν αυτή την ήπια αρρώστια που θύμιζε ευλογιά, ήταν πλέον προστατευμένοι από την θανατηφόρο νόσο! Οι γυναίκες της επαρχίας που δούλευαν χειρονακτικά αγελάδες αμείβονταν με ένα καθαρό σχεδόν αψεγάδιαστο δέρμα σε σχέση με τις ευγενείς βλογιοκομμένες κυρίες της πόλης που είχαν επιβιώσει της ευλογιάς.

Το 1796 ο Jenner έκανε το μεγάλο βήμα. Αφού εξέτασε μια νεαρή αγρότισσα την Sarah Nelmes που έπασχε από ήπια δαμαλίτιδα, έπεισε έναν γνωστό του αγρότη να δοκιμάσει να προστατεύσει τον 8χρονο γιο του James Phipps από την ευλογιά. Πήρε υγρό από τις βλάβες της νεαρής Sarah και επάλειψε με αυτό δύο μικρές επιφανειακές τομές που έκανε στον αριστερό βραχίονα του μικρού James. Ο μικρός παρουσίασε συμπτώματα μιας ήπιας δαμαλίτιδας, και έξι εβδομάδες αργότερα, όταν είχε αναρρώσει πλήρως, επανέλαβαν την διαδικασία όμως αυτή την φορά χρησιμοποιώντας τον κανονικό ιό της ευλογιάς. Ο μικρός δεν προσβλήθηκε από ευλογιά! Ο Ed Jenner επανέλαβε το πείραμα και σε άλλα παιδιά ανάμεσα στα οποία και στο μόλις 11μηνών γιό του, με άριστα αποτελέσματα.

Μετά από μια αρχική απόρριψη, τελικά το 1798 η Βασιλική Εταιρεία ενέκρινε την δημοσίευση των ανακαλύψεων του Jenner (“An Inquiry into the Causes and Effects of the Variolae Vaccinae”). Ήταν αυτός που αποκάλεσε πρώτη φορά την διαδικασία “vaccination”(εμβολιασμό). Κάπου εδώ λοιπόν ιστορικά, ο «ευλογιασμός» (varilation) εκθρονίζεται για να πάρει την θέση του ο «εμβολιασμός»(vaccination, από την επιστημονική ονομασία του ιού της ευλογιάς “variolae vaccinae”, ή σύμφωνα με μια άλλη θεωρία, από το λατινικό vacca που σημαίνει αγελάδα).

Όπως δυστυχώς συχνά συμβαίνει ακόμα και στις μέρες μας, η δημοσίευσή του έγινε αντικείμενο λοιδορίας από σχεδόν το σύνολο του τύπου, ενώ δέχθηκε σφοδρή επίθεση από τον Κλήρο που θεώρησε τον εμβολιασμό απεχθή πράξη, ενάντια στη θεϊκή θέληση. Αν και αρχικά ο Βασιλιάς της Αγγλίας εντυπωσιάστηκε τόσο από τα αποτελέσματα της μεθόδου του Jenner που του επέτρεψε να «αφιερώσει τη δεύτερη έκδοση του έργου του στο Βασιλέα», ωστόσο ουσιαστική υποστήριξη από τη Βρετανική κυβέρνηση δεν υπήρξε. Μόνος του ο Edward Jenner συντηρούσε ένα μικρό νοσοκομείο πλάι στο ιατρείο του όπου εμβολίαζε δωρεάν τον κόσμο. Το ερευνητικό του έργο δε μπορούσε να συνεχιστεί με μικρές οικονομικές ενισχύσεις (βοήθεια του είχε στείλει η Βρετανική κοινότητα της Ινδίας και μόλις το 1807 ευδόκησε το Βρετανικό Κοινοβούλιο να εγκρίνει επιχορήγηση 20.000λιρών) και γι αυτό αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την έρευνα το 1809. Συνέχισε να ασκεί την ιατρική μέχρι το 1822, για να πεθάνει ένα χρόνο μετά το 1823, στην πατρίδα του το Berkeley όπου πέρασε σχεδόν όλη του τη ζωή.

Παρά τις αντιδράσεις οι ιατροί πρώτα στο Λονδίνο και στην επαρχία του Jenner το Gloucestershire, και στην συνέχεια σε όλη την Βρετανία αλλά και στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ εφάρμοσαν τον εμβολιασμό με εντυπωσιακά αποτελέσματα. Στην Ρωσία μάλιστα το 1800, η αυτοκράτειρα ονόμασε Βακσινόφ το πρώτο παιδί που εμβολιάστηκε, όπως αναφέρει ο Έλληνας ιατροφιλόσοφος Λουδοβίκος Καρένος σε ένα από τα πρώτα σχετικά ελληνικά συγγράμματα(«Διδασκαλία Παραινετική Περί Της Χρήσεως Της Δαμαλίδος» Βιέννη 1805).

Τον 19^ο αιώνα η ευλογιά περιορίστηκε σημαντικά. Παρόλα αυτά ο κίνδυνος σιγόκαιγε σε διάφορα μέρη του πλανήτη. Με την απομάκρυνση όμως των φρικτών εικόνων των «βλογιοκομμένων» καθώς όλο και λιγότερα κρούσματα παρουσιάζονταν, φούντωνε και το «αντι-εμβολιαστικό» κίνημα με παράλληλη χαλάρωση των προσπαθειών για εμβολιασμό. Χαρακτηριστικά, το 1947 όταν ξέσπασε επιδημία ευλογιάς στην Νέα Υόρκη μόλις το ένα τέταρτο του πληθυσμού ήταν εμβολιασμένο. Τότε, μέσα σε δύο εβδομάδες εμβολιάστηκαν 6,35εκατομμύρια ανθρώπων και κατάφεραν να σταματήσουν την επιδημία με μόλις δύο νεκρούς από την αρρώστια και έξι από επιπλοκές του εμβολίου. Τα νούμερα παύουν να ξεγελούν μετά την πρώτη ανάγνωση αν θυμηθούμε το 30% θνητότητας της ευλογιάς και αναλογιστούμε τι θα συνέβαινε σε αυτές τις κοντά 6,5εκατομμύρια ψυχές αν αρρώσταιναν αντί να εμβολιαστούν.

Μέχρι το 1960, η ευλογιά είχε περιοριστεί στην Βραζιλία, την Δυτικό-Κεντρική Αφρική, την Νότιο-Ανατολική Αφρική, την Ινδία και την Ινδονησία. Τα εμβολιαστικά προγράμματα ανά τον κόσμο όμως κόστιζαν και η καμπάνια για εξάλειψη της ευλογιάς από τον πλανήτη που ξεκίνησε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας το 1967 αντιμετωπίστηκε με σκεπτικισμό.

Οι σταυροφόροι του ΠΟΥ συνάντησαν πολλαπλά εμπόδια λόγω διαφορετικότητας κουλτούρας και θρησκευτικών πεποιθήσεων, επιπέδου μόρφωσης και δυσκολιών στις επικοινωνίες. Έπρεπε να πιέσουν αρχηγούς φυλών και μάγους να εμβολιαστούν για να ακολουθήσουν οι υπήκοοί τους, να επιβάλουν ανακωχή σε εμφύλιους πολέμους στην Αφρική για να εμβολιάσουν τους αντίπαλους όλων των πλευρών ή ακόμα και να επικηρύξουν με χρηματικά ποσά τα κρούσματα ώστε να γίνεται άμεση παρέμβαση με απομόνωση και εμβολιασμό των κοινοτήτων. Σε πολλές περιπτώσεις τέθηκαν ηθικά και δεοντολογικά διλήμματα με βασικότερο το κατά πόσο έχει δικαίωμα το κράτος στο όνομα της προστασίας του συνόλου να επιβάλει τον εμβολιασμό σε όλους και από την άλλη εάν στο όνομα της ελευθερίας του ενός μπορεί να τίθεται σε κίνδυνο η υγεία του συνόλου; Επίσης, ποιος έχει την ευθύνη της ανατροφής των παιδιών για να αποφασίζει για το μέλλον τους, οι γονείς τους ή η κοινότητα; Τα παιδιά «ανήκουν» στους γονείς ή είναι αδύνατα μέλη μιας κοινωνίας η οποία έχει την ευθύνη για την προστασία και την ανατροφή τους; Ο Διευθυντής ενός Ομοιοπαθητικού Κολεγίου στην Ινδία αρνήθηκε τον εμβολιασμό μελών της οικογένειάς του εναντίον της ευλογιάς, λέγοντας ότι θα κάνει χρήση Ομοιοπαθητικής προφύλαξης. Αργότερα, έχασε 3 από τα 7 παιδιά του από την επιδημία και ένα παιδί του τυφλώθηκε.

Το τελευταίο επίσημο κρούσμα ευλογιάς καταγράφεται στην Σομαλία(Ali Maow Maalin μάγειρας σε νοσοκομείο) στις 26 Οκτωβρίου του 1977, αν και το τελευταίο θανατηφόρο περιστατικό ευλογιάς ήταν ένα κορίτσι δύο χρονών η Ramina Banu τον Οκτώβριο του 1975 στο Μπαγκλαντές.

Τελικά, το 1980 ο ΠΟΥ ανακοίνωσε την εξολόθρευση της ευλογιάς κηρύσσοντας τον πλανήτη ελεύθερο από την μάστιγα. Εκατόν ογδόντα χρόνια μετά το 1801 όταν ο ίδιος ο Edward Jenner είχε αποτολμήσει να οραματιστεί κάτι τέτοιο, το όραμά του γινόταν πραγματικότητα:

«Η ευλογιά είναι νεκρή»(“Smallpox is dead”)

Υ.Γ. Μια ασθένεια που επίσης προκαλείται από ιο που βρίσκουμε μόνο στον άνθρωπο είναι η ιλαρά. Αν εμβολιαστούμε σε ικανοποιητικό ποσοστό (~95%) μπορούμε να την εξαλείψουμε και αυτή από προσώπου γης.... Κάποιοι όμως ακόμα διστάζουν. Δείτε ποιές μπορεί να είναι οι πιθανές συνέπειες όσων φοβούνται να εμβολιαστούν και κινδυνέυουν να αρρωστήσουν:

Όταν ο πελαργός μας φέρνει καινούργιο μωρό. Η επιστροφή στο σπίτι

Δύσκολοι καιροί αυτοί που διανύουμε και το τραγικό ότι μάλλον τα χειρότερα έπονται… Σε μια προσπάθεια να απαλύνω λίγο το μουντό των ημερών θέλω σήμερα να ξεκινήσω λίγο ανορθόδοξα και να μοιραστώ μαζί σας λίγο από τον ενθουσιασμό μου.

Αρχικά, να ευχαριστήσω τις δύο μαμάδες, την manoula με τον μικρό της άγγελο, και την vivi kotoula, που είχαν την ευγένεια να με συμπεριλάβουν στην προτιμήσεις τους, βραβεύοντας με πολύ τρυφερά λόγια το blog μου. Είναι αλήθεια ότι η έκθεση των σκέψεων και των εμπνεύσεων κρύβει πολλά συναισθήματα, όπως ενθουσιασμό, ικανοποίηση, αλλά και ανασφάλεια για την ανταπόκριση. Τέτοιες κινήσεις, όπως και τα σχόλια σας, μου δίνουν δύναμη και κουράγιο να συνεχίζω να απλώνω σε κοινή θέα τις σκέψεις μου.

Στην συνέχεια, να κάνω τα αποκαλυπτήρια του ολοκαίνουργιου ιστοχώρου μου(www.paidiatre.gr). Αυτός ο τελευταίος σε συνδυασμό με το διάβασμα για να πιστοποιηθώ ως σύμβουλος μητρικού θηλασμού ήταν που με κράτησαν μακριά από το γράψιμο τους μήνες μέχρι το καλοκαίρι. Τα αποτελέσματα όμως πιστεύω ότι επιβράβευσαν την προσπάθεια, μια που το site, μου φαντάζει πολύ όμορφο, την δε πιστοποίηση την πήρα! Μόλις προχθές, την ημέρα του ιστορικού «ΟΧΙ» έλαβα ένα υπέροχο «ΝΑΙ» από την IBLCE(International Board of Lactation Consultant Examiners). Ξεκινώ λοιπόν ένα ταξίδι ζωής στον κόσμο του θηλασμού, αρχής γενομένης από την συνέχεια της προηγούμενης ανάρτησης.
Καλή ανάγνωση συνταξιδιώτες…

-Έλα μεγάλε! Πάμε σπίτι εμείς… Είπε ο μπαμπάς του, δημιουργώντας την αίσθηση ότι οι άντρες έχουν συγκεκριμένη δουλειά να κάνουν. Μαμά και κόρη έμειναν στο μαιευτήριο να φροντίσουν η μία την άλλη.

Στον δρόμο της επιστροφής έκαναν «μεγαλήστικη» κουβέντα.

-Πως σου φάνηκε η μικρή; Τον πειράζει λες και σχολιάζανε το κάλος κοπελιάς που μόλις είχαν γνωρίσει.

Ρίχνει μια κλεφτή ματιά από τον καθρέφτη και χαϊδεύει με τον βλέμμα του τον γιό του. «Όλα καλά πήγαν» σκέφτεται φουσκώνοντας με ένα μίγμα ικανοποίησης και ανακούφισης. Οδηγεί σαν να ζει ένα όνειρο.

-Λοιπόν; Δεν μου απάντησες: τι λες καλή η πιτσιρίκα;

-Λίγο λερωμένη! Ακούει τον μικρό του.

Ο ενθουσιασμός του για όσα ζούσε, υπερχείλισε από το πετυχημένο σχόλιο και παραλίγο να πλημμυρίσει το αυτοκίνητο με γέλια. Συγκρατήθηκε όμως από τον φόβο μην προσβάλει τον μικρό του και θαμπώσει το όμορφο κλίμα που είχε αρχίσει να δημιουργείται. Τι να πει; Από μικρό και από τρελό… Η αγνή ματιά του γιού του εντυπωσιάστηκε από τα κολλημένα υγρά στο «τσαλακωμένο» από την προσπάθεια της γέννας κορμάκι. Άντε να εξηγήσει ότι αυτά τα κολλημένα υγρά στα μαλάκια το μουτράκι και το σώμα της αδερφούλας του, ήταν τα απομεινάρια από την πρώτη της κατοικία। Ότι είχε μείνει από το αμνιακό υγρό μέσα στο οποίο ζούσε κοντά εννιά μήνες τώρα, στην φιλόξενη μήτρα της μάνας του। Ότι άκουγε, γευόταν, μύριζε ήταν φιλτραρισμένα από το μαγικό αυτό φίλτρο. Το ελιξίριο της έναρξης της ζωής της, ας έμενε να την συντροφεύσει λίγο ακόμα. Να την ξεγελάσει σε ένα αθώο παιχνίδι μετάβασης από τον εγκλεισμό στην ανάσα και την ανάγκη για προσπάθεια ακόμα και για αυτό το οξυγόνο. Θα την βοηθήσει άλλωστε να προσανατολιστεί προς την πηγή της ηδονής της και της ικανοποίησης των αναγκών της για τους επόμενους έξι μήνες. Το στήθος της μαμάς της. Ανακαλεί τα λόγια μου στην μνήμη του και κουνά άθελα το κεφάλι του: «το πύαρ, το πρωτόγαλα, αυτό το αραιό νέκταρ που σε λίγες μέρες θα μεταμορφωθεί στο μητρικό γάλα, έχει την ίδια γεύση με το αμνιακό υγρό!». Η φύση είναι σοφή. Είναι αξεπέραστη.

-Ένα δίκιο το έχεις φίλε! Να το πούμε και στην μαμά.. ή μάλλον ακόμα καλύτερα, εγώ λέω στο σπίτι να ετοιμάσουμε τα πράγματα έτσι ώστε μόλις έρθει η μαμά να την βοηθήσουμε να κάνουμε μπάνιο στην μικρή.

-Αν θέλεις μπορούμε να δοκιμάσουμε στο δικό μου μωρό.

-Φοβερή ιδέα φιλαράκο!…

Το σπίτι αντιλαλούσε τις αρσενικές φωνές. Αδημονούσαν θαρρείς μέχρι και τα ντουβάρια για τον ερχομό του νεογέννητου και της λεχώνας.

Πατέρας και γιός βάλθηκαν να κάνουν το σκηνικό κατάλληλο για την επόμενη πράξη। Ο κούκλος του μικρού, σε αντίθεση με το μωρό, είχε έρθει με οδηγίες χρήσεως. Τι κάνεις όταν, αλλά και πως καταλαβαίνεις πότε πεινάει; πότε θέλει άλλαγμα; πότε νυστάζει; αλλά κυρίως πώς να εκτελεστούν αυτοί οι άθλοι.Μετά από ένα καλό μπανάκι του στέγνωσαν τα μαλλιά, του έβαλαν λαδάκι, το έντυσαν και το έβαλαν για ύπνο. Οι ομοιότητες ανατριχιαστικές. Το μωρό από συνθετικό και όμως τόσο σύνθετο, γουργούριζε, γκρίνιαζε, έκλαιγε και γέλαγε!

-Τα θυμάσαι όλα για να τα δείξουμε και στην μαμά;;

Ο μπόμπιρας είχε πορωθεί. Μια ενασχόληση που μοιράστηκε με τον μπαμπά! Εδώ και μια τρύπα στην αυλή να ανοίγανε, αν την σκάβανε παρέα, του ήταν αρκετό. Πόσο μάλλον ολόκληρες διαδικασίες. Ανυπομονούσε να μοιραστεί τις γνώσεις του και με την μαμά.

Κύλησαν οι μέρες. Οι κυρίες του σπιτιού επέστρεψαν και το γέμισαν χαμόγελα. Καινούργιες μυρωδιές άγγιζαν παλιά και νέα έπιπλα. Η μωρουδίλα χάιδεψε το βασίλειο του θηλασμού. Το κρεβάτι της μικρής κολλημένο στων γονιών της, από την πλευρά της μαμάς. Αυτή η πλευρά, της μαμάς, είχε μεταμορφωθεί. Εδώ, οι άντρες της, είχαν κατασκευάσει το θρόνο του θηλασμού. Πολλά μαξιλάρια έτοιμα να δεχθούν το βάρος της άνεσης μαμάς και κόρης. Δίπλα ακριβώς, κολλητά στο προσκεφάλι της βρεφικής κούνιας, πάνω στο κομοδίνο βιβλία και περιοδικά, ευγενική χορηγία των κυριακάτικων εφημερίδων του μπαμπά. Το ράδιο στην κόχη του, περίμενε εντολές παρέα με το τηλεκοντρόλ για την περίπτωση που η κυρά προτιμούσε την τηλεόραση για να την συντροφεύει. Δεν ζήλευε το χαζοκούτι μια που η μουσική έτσι και αλλιώς δεν έλειπε από το σπίτι. Την είχε ανάγκη η μαμά για να συγκεντρώνεται, να διαβάζει, να κάνει τις δουλειές του σπιτιού και τώρα σίγουρα θα είναι εκεί να την συντροφεύει και στον θηλασμό.

Μια μικρογραφία του ίδιου σκηνικού είχε στηθεί στο σαλόνι-καθιστικό και στην βεράντα.

-Λοιπόν; Πως σου φαίνεται; Βελτιωνόμαστε; Την ρωτά ο μπαμπάς ενώ ανοίγει το ραδιόφωνο, γνωρίζοντας πώς να φτιάξει ατμόσφαιρα για την σύντροφό του.

Η ζέστη στο χαμόγελό της ενώ βυθιζόταν στα μαξιλάρια και στην θαλπωρή του κρεβατιού τους ήταν η πιο εύγλωττη απάντηση. Η μουσική χάιδεψε τα αυτιά μάνας και κόρης. Η μικρή εμφανώς εξοικειωμένη πλέον μέσα στον κόρφο της μάνας της, βούτηξε στο βυζί για να απολαύσει την αγαπημένη της ενασχόληση των τελευταίων ημερών. Έτρωγε με μουσική επένδυση στον σχεδόν εννιάμηνο εγκλεισμό της στα μητρικά σπλάχνα. Τώρα όλοι οι ήχοι ήταν πιο καθαροί, πιο δυνατοί κάποιες στιγμές σχεδόν ενοχλητικοί.

-Αυτά τι είναι;
Αναρωτήθηκε βλέποντας μια μικρή στοίβα βιβλίων με παραμύθια.

Ο γιός της εκείνη την στιγμή έτρεξε στην αγκαλιά της.

-Κούκλε μου! Πόσο μου έλειψες;! Περάσατε καλά με τον μπαμπά;

-Ναι, ναι! είδες πόσα πράγματα φτιάξαμε; Σήκω-σήκω να σου δείξω πώς να κάνεις μπάνιο την μπέμπα μας.

-Κάτσε να τελειώσει το γεύμα της και αμέσως θα με βοηθήσεις να την αλλάξουμε και θα μου μάθεις τα πάντα για το πώς να την κάνω μπάνιο… Το απορημένο βλέμμα της ταξίδεψε πάνω από το κεφαλάκι του μικρού της και συνάντησε αυτό του μπαμπά που την κοιτούσε γεμάτος ικανοποίηση। Η προνοητικότητα του έδινε το δικαίωμα। Με μια κίνηση των ματιών του έστρεψε της προσοχή της προ το κομοδίνο δίπλα της।
Ξαφνικά η στοίβα με τα παραμύθια απόκτησε νόημα!

-Έλα να διαβάσουμε ένα παραμύθι μέχρι να τελειώσει η μικρή το φαγητό της.

Τα μάτια του γιού της άστραψαν. Παραμύθι! Ήταν η καλύτερή του. Δεν χόρταινε να γαργαλάνε με ιστορίες την φαντασία του. Από μωρό ακόμα του διάβαζαν λίγο πριν κοιμηθεί, ενώ μεγαλώνοντας η τελετουργία πριν από τον ύπνο επαναλαμβανόταν και κατά την διάρκεια της ημέρας. Ταξίδευε κρεμασμένος από τα χείλη των δικών του σε μέρη μαγικά. Αν η αγαπημένη του συνήθεια συνδυαζόταν και με το φαγητό της μικρής ακόμα καλύτερα. Μακάρι να θήλαζε όλη μέρα η αδερφή του…

Ο μπαμπάς τους χάζευε και γελούσε μέσα από τα μουστάκια που δεν είχε.

Η καινούργια ζωή που ήρθε μοσχοβολούσε άνοιξη και ας είναι προχωρημένο φθινόπωρο.

Να είστε όλοι καλά και τα παιδιά μας καλύτερα.