Η πρώτη λέξη που διαβάσαμε...

-  Πως θα διαβάζω τα βιβλία που μας έδωσαν αφού δε ξέρω να διαβάζω!

            Διαμαρτύρεται έντονα ο φρεσκομυημένος στα του σχολείου Ερμής. Αν και ξέρω πολύ καλά ότι έμμεσα είναι μια μορφή διαμαρτυρίας, κάνω ότι δεν καταλαβαίνω. Αυτό που πραγματικά θέλει να μου πει ο μικρός μου είναι: «γιατί η Χαρά μπορεί να διαβάσει και εγώ όχι;!». Του απάντησα ακριβώς ότι μου απάντησε η Βασιλική, καλή μου φίλη και ακόμα καλύτερη λογοπεδικός όταν αποτόλμησα να της κάνω την ίδια ακριβώς ερώτηση.

- Για αυτό πάμε στο σχολείο αντράκι μου. Για να μάθουμε να διαβάζουμε τα βιβλία.

Η απάντηση της Βασιλικής είχε λιγότερη τρυφερότητα, λίγο από ειρωνεία και αρκετή καζούρα. Με πείραξε και με καθησύχασε όπως συνηθίζουν όσοι κατέχουν τη γνώση που αναζητά ο συνομιλητής ο αναίτια αγχωμένος.

Ας πιάσω όμως το νήμα της ιστορίας από την αρχή.

Η Χαρά, όσον αφορά το διάβασμα, αποτελεί ζωντανή απόδειξη του πόσο αποτελεσματική είναι η βιωματική εκπαίδευση. Τα θεμέλια μάθησης των παιδιών μου είναι έτοιμα να αντέξουν τον ουρανοξύστη της γνώσης που εύχομαι να αποκτήσουν. Τα χρωστάμε στον υπέροχο «Παραμυθένιο Κόσμο», τον παιδικό σταθμό, που μας αγκάλιασε και φιλοξένησε τα πρώτα τρία χρόνια εκπαίδευσης των μικρών μου.

Θυμάμαι τον Ερμούκο μου όταν ήταν περίπου τεσσάρων, να απαντά σε κάποια κυρία που τον ρώτησε:

- Τι τάξη πας αγοράκι μου;

- Πάω Νόνη!

Είχε δίκιο. Άλλα παιδιά μπορεί να απαντούσαν «νήπιο» ή όπως από φέτος και τα δίδυμα μου πλέον «πρώτη δημοτικού». Όμως τότε, αφού πέρασαν από την Ρίτσα, είχαν πάει στα μεγαλύτερα παιδάκια που δασκάλα είχαν την φίλη μας την Νόνη. Άρα πηγαίνανε τάξη «Νόνη».

Τον τελευταίο χρόνο στον παιδικό σταθμό, μας ανέλαβε η πολυαγαπημένη μας δασκάλα, η Κούλα. Όταν λέω «μας» ανέλαβε, εννοώ ότι όντως μας ανέλαβε οικογενειακώς, μια που και οι γονείς όφειλαν να συμμετέχουν στην εκπαίδευση των τέκνων τους. Βλέπετε κάθε εβδομάδα είχαμε «θεματική» και η εξέλιξή μας ήταν θεαματική.

- Αυτή την εβδομάδα αγαπημένοι μας γονείς θα παρατηρούμε τις πινακίδες των μαγαζιών. Θα κοιτάτε δηλαδή με τα παιδιά μας τι σχέδιο έχει η πινακίδα και θα τα βοηθάτε να βρουν τι εμπορεύεται το κατάστημα.

Κάθε Δευτέρα πρωί μας περίμενε η ανάρτηση με την αποστολή μας. Κάθε Παρασκευή μας έφερναν την εργασία για το σπίτι, όπου συμμετείχαμε και βοηθούσαμε εάν είχε κάποιο ρόλο και για εμάς. Αν θέλαμε ας κάναμε και αλλιώς και θα μας αναλάμβανε η δασκάλα Κούλα για να μας κατσαδιάσει.

- Μπαμπά Νίκο! Έχετε αργήσει την εργασία μας με τις «φυλές του κόσμου».

Ένα σχεδόν τρυφερό κατσάδιασμα ερχόμενο από αγάπη για τα παιδιά.  Όχι γενικώς και αορίστως «τα παιδιά». Τα δικά μας παιδιά! Πώς να παρεξηγήσεις λοιπόν την όποια καλοπροαίρετη επίπληξη;

Τη σκυτάλη της μόρφωσης πήρανε οι κυρίες του 3^ου Νηπιαγωγείου Ρεθύμνου, η Κα Σταματία και η Κα Ρένα. Φρόντισαν τα καλοδουλεμένα και έτοιμα για σπορά χωράφια της γνώσης στα κεφαλάκια των μικρών μου να αρχίζουν να αποδίδουν καρπούς.

Κάπως έτσι, το «Μ» της «Μαρίας» ήρθε στο μυαλουδάκι της Χαρουλίτας μου και παντρεύτηκε με το «Α» του «Αντώνη» ώστε στην επανάληψη τους γεννήθηκε η μαγική λέξη «ΜΑΜΑ».

Η μικρή μας τα περασμένα Χριστούγεννα, λίγους μήνες πριν ολοκληρώσει τα έξι της χρόνια, ενθουσιάστηκε με το μικρό σημειωματάριο και το μολύβι που της έκαναν δώρο. Ερχόταν κάθε τρεις και λίγο και μας ρωτούσε:

- Έτσι γράφουμε το «Ε» ή το «Π»;

Σύντομα δοκίμαζε να ταιριάζει τα γράμματα μεταξύ τους και να μας ρωτά

- Έτσι γράφουμε το «ΜΑΜΑ»;

Λίγες μόλις βδομάδες αργότερα μας ξάφνιασε διαβάζοντας δειλά δειλά τις λέξεις που είχε γράψει στις αρχικές σελίδες. Οι σελίδες του πρώτου σημειωματάριου καλύφθηκαν πολύ γρήγορα από ορδές γραμμάτων. Άλλα σχημάτιζαν λέξεις, ενώ άλλα φάνταζαν ορφανά μέσα στον συρφετό. Γραμματικοί πειραματισμοί με αυτοσχέδιες ασκήσεις επί χάρτου. Ακολούθησαν και άλλες, και άλλες πολλές σελίδες σε σημειωματάρια και μπλοκάκια. Η Χαρά μου έτρεχε και μας ρωτούσε:

- Έτσι γράφεται το «μπαμπά»;

- Ναι κοκόνα μου! Ναι ομορφιά μου… με το φιλί μου να συνοδεύει την επιβράβευση στην φωνή μου.

Κάπου εκεί προς το Πάσχα λίγο μετά τα έκτα της γενέθλια, η μικρή μου άρχισε να συλλαβίζει τις πρώτες της λεξούλες.

Προχωρούσαμε στον δρόμο και απολάμβανα να την ακούω να χορεύει στα χειλάκια της με έναν αργό συρτό ρυθμό τα γράμματα από τις ταμπέλες και τα συνθήματα στους τοίχους. Λες και τα γράμματα είχαν βαλτώσει σε κινούμενη άμμο, με την μικρή μου να τα βοηθά ένα-ένα να ξεκολλήσουν. Να ζωντανέψουν.  

- Μμμ..αααα..γγγ..αα …. ζζζ… ιιιι! ΜΑΓΑΖΙ!

Ο μικρός μου από δίπλα τουμπεκί! Δεν του σταύρωνες όχι λέξη, ούτε φωνούλα!!

Ίσως αυτός να ήταν ο βασικός λόγος που συμφώνησα στις επιταγές της σωστής εκπαίδευσης που θέλει τα δίδυμα να παρακολουθούν διαφορετικά τμήματα στο δημοτικό. Αυτή η άρνηση του μικρού μου ακόμα και ως παιχνίδι να δοκιμάσει την τύχη του στο διάβασμα. Είχα την αίσθηση ότι στο συγκεκριμένο τομέα ένιωθε πως έπαιζε εκτός έδρας. Πως σχηματοποιώ την κατάσταση; Ας υποθέσουμε ότι εσύ αγαπημένε μου αναγνώστη ξέρεις πολύ καλό μπάσκετ, ενώ εγώ πολύ καλό βόλεϊ. Προσπαθούμε λοιπόν να γοητεύσουμε, να σαγηνέψουμε κάποιον. Υπάρχει περίπτωση εσύ να ασχοληθείς με το βόλεϊ ή εγώ να παίξω μπάσκετ; Θα προτιμήσουμε να γίνουμε άσσοι ο καθένας στο δικό του τομέα. Θα επιζητούσαμε μονίμως το μπάσκετ εσύ και το βόλεϊ εγώ, για να μαγεύουμε τους άλλους και να τρέφουμε το εγώ μας.

Δεν θα ήθελα ο μικρός μου, στην προκειμένη περίπτωση να μην προσπαθεί να μάθει να διαβάζει, ρίχνοντας λευκή πετσέτα, παλεύοντας να βελτιώσει και να αναδείξει τον εαυτό του σε κάποιον άλλο τομέα. Σε μια τάξη χωρίς τη Χαρά, για τον Ερμή ξεκινούν όλα τα παιδιά από την ίδια αφετηρία. Το ίδιο και για την Χαρά σε άλλους τομείς και σε άλλη τάξη.

Θυμάμαι κάποια στιγμή που φιλοξενούσαμε τα ξαδέρφια μας από την Αθήνα, τον έπιασα να λέει στα πεταχτά στον κατά ένα χρόνο μεγαλύτερο ξάδερφό του:

- Πες μου γρήγορα τι γράφει εδώ, πριν έρθει η Χαρά!

Έπαιζαν εικονομαχίες, και ενώ ο μικρός μου έσκιζε κυριολεκτικά στα σκίτσα, υστερούσε εκεί που έσκιζε με τη σειρά της η Χαρούλα: στο διάβασμα. Δεν υπήρχε πιθανότητα να ρισκάρει να δοκιμάσει να διαβάσει.

Εμένα όμως τον πατέρα με έζωσαν τα φίδια. Σκέφτηκα: o.k. η Χαρά από μόνη της ασχολήθηκε και τα κατάφερε μια χαρά. Μήπως όμως, ο Ερμής χρειάζεται από εμάς μεγαλύτερη προσπάθεια;

Σάββατο πρωί και είχα χρόνο να αφιερώσω στο μικρό μου.

- Έλα φίλε να παίξουμε σχολείο…

Στην αρχή ψάρωσε. Μόνο και μόνο το «να παίξουμε» αρκούσε. Αρχίζω λοιπόν να γράφω απλές λέξεις και να τον προτρέπω να τις διαβάσει. Τα γράμματα απομονωμένα, τα περισσότερα τα ήξερε από καιρό…

Γράφω στο μίνι πίνακα που διαθέτουμε, τη λέξη «ΜΑΜΑ» και αρχίζω το μάθημα.

- Αυτό ποιο γράμμα είναι; (δείχνοντας το «Μ»)

- Το «μου»

- Μπράβο! Και αυτό; (δείχνοντας το «Α»)

- Το «α»

- Μπράβοοο!! Και μαζί τι κάνουν;

- «ΜΑ» μου απαντά και τρελαίνομαι από χαρά..

- Άριστα!! τον προτρέπω θετικά, ο παιδοψυχολόγος, τρομάρα μου…

- Και αυτό ποιο γράμμα είναι; (δείχνοντας του το δεύτερο «Μ»)

Κολλάει λίγο, για να μου πει ένα ξέπνοο «μου».

- Και αυτό στο τέλος; (δείχνοντας το τελευταίο «Α»)

- Το … «α» μου ψελλίζει.

- Μπράβο! αναφωνώ με ακόμα μεγαλύτερο ενθουσιασμό!

- Και μαζί τι κάνουν;

Παύση!

- Είπαμε το πρώτο είναι το «μα» και στην συνέχεια είπαμε ότι έχουμε ακόμα ένα «μου» και ακόμα ένα «α». Όλα μαζί λοιπόν αυτά τι μας κάνουν;

Αντί για την πιο γλυκιά λέξη του κόσμου ακούω έκπληκτος:

- «Μαμουά»;

- Τι μαμουά βρε Ερμούκο μου; «ΜΑΜΑ»…

Και ο μικρός μου κλείστηκε στο καβούκι του και άντε να τον ξαναβγάλεις… Παρόμοια τύχη είχαν στη συντριπτική τους πλειοψηφία και οι υπόλοιπες προσπάθειες. Διάλεγα απλές δισύλλαβες λέξεις, όπως «μαμά», «κακά», «παπί». Είχα την ελπίδα ότι με απλές λέξεις θα τον βοηθήσω να κατορθώσει να διαβάσει. Περίμενα να ακούσω ένα επικό «πππαααπππιιιι», που με μια μικρή προτροπή από μέρους μου θα μεταμορφωνόταν σε «ΠΑΠΙ» και ο μικρός μου θα ενθουσιαζόταν και θα εθιζόταν στο μαγικό κόσμο των βιβλίων. Το ασχημόπαπο «πππαααπππιιιι» δεν έλεγε να μεταμορφωθεί στον κύκνο «ΠΑΠΙ». Διαστρεβλωνόταν στα μάτια του μικρού μου και γεννιόταν κάτι σαν:

- Παπούιιι…

- Όχι παπούα και λιλιπούα, πήγα να φωνάξω αλλά κρατήθηκα.

Ο μικρός μου κουράστηκε και απογοητεύτηκε. Δε θέλησα να τον παιδέψω άλλο και υποχώρησα εύκολα στις προτροπές του να παίξουμε κάτι διαφορετικό. Το UNO, το γνωστό παιχνίδι με τα χαρτιά, λειτούργησε κατευναστικά στη διάθεση και των δυό μας. Ή μάλλον και των τριών μας, μια που δεν άργησε να τρέξει και η Χαρά μου να συμπληρώσει την τρόικα.

Εδώ οι επιδόσεις τους ήταν εξίσου καλές. Ότι είχε να κάνει με αριθμούς το κατείχαν σε ικανοποιητικό για την ηλικία τους βαθμό και οι δύο. Ίσως, οφείλω να παραδεχτώ, και σε προχωρημένο βαθμό. Τα εύσημα τα χρωστάμε στο μαθηματικό παππού μας. Από πολύ καιρό τώρα με μαεστρία το πολύστροφο ποντιακό μυαλό μπόλιαζε συστηματικά τα μυαλουδάκια των εγγονών του. Αρχικά ήταν τα τρία μήλα που όταν τους βάζαμε άλλα δύο γινόντουσαν πέντε μήλα. Τα παιδικά δακτυλάκια, σαν ιδιότυπα, όμως πάντοτε εύκαιρα, αριθμητήρια, βοηθούσαν στην προσπάθεια. Η πρόσθεση ακολουθήθηκε από την αφαίρεση. Τα χεράκια με μια συστολή, κρυβόντουσαν σιγά-σιγά πίσω από την πλάτη. Να μην καταλάβουμε ότι τα χρησιμοποιούσαν. Έστρεφαν τα μάτια ψηλά, λες και η απάντηση θα σχηματιζόταν από τα σύννεφα στον ουρανό, ή μάλλον παρασύροντας το βλέμμα μας μακριά από τα δακτυλάκια που ξεδιπλώνονταν το ένα μετά το άλλο για να σχηματίσουν την απάντηση. Πως ο μάγος μας ξεγελά και παρακολουθούμε το λάθος σημείο ενώ αυτός βγάζει τον άσσο από το μανίκι του, κάπως έτσι μαγικά ξεφύτρωναν οι λύσεις στις ασκήσεις.

Καλά με τα μαθηματικά, τι γίνεται όμως με την ανάγνωση; Τι γίνεται με την ανάγνωση με τον Ερμή μου; Με ζώσανε τα φίδια της μαθησιακής δυσκολίας. Θυμήθηκα τα φοιτητικά μου χρόνια στην ιατρική όταν όποια ασθένεια διδασκόμασταν, αυτόματα αναγνωρίζαμε τα συμπτώματα στον εαυτό μας ή στην καλύτερη των περιπτώσεων σε κάποιον γνωστό μας. Γιατί άραγε να μπορεί να διαβάζει την πρώτη συλλαβή και να μου τα θαλασσώνει στην δεύτερη; Κάτι στον πολύπλοκο αναπτυσσόμενο εγκέφαλό του έχει θέμα με την ανάγνωση στη μέση της λέξης.

Για αυτό όμως υπάρχουν οι ειδικοί, μια που όπως πολλάκις έχω πει στο παρελθόν: «έκαστος στο είδος του». Διασκέδασα λοιπόν την αγαπητή φίλη λογοπεδικό εκθέτοντας της τον πόνο μου, για να την ακούσω να μου λέει αυτό που πριν από λίγο είχα πει εγώ στο γιό μου.

- Για αυτό πάμε στο σχολείο αντράκι μου. Για να μάθουμε να διαβάζουμε τα βιβλία. Η Χαρά παρουσιάζει την εξέλιξη που περιμένουμε από μια μαθήτρια πρώτης δημοτικού εκεί κοντά στα Χριστούγεννα, μόλις τελειώνει το πρώτο μισό της χρονιάς. Ο Ερμής έχει τη φυσιολογική ανάπτυξη ενός παιδιού προσχολικής ηλικίας. Η Χαρά μπορεί και να βαριέται λίγο στην αρχή της σχολικής χρονιάς, όμως ο Ερμής θα ενθουσιαστεί με τις γνώσεις που θα αποκτήσει. Άλλωστε αυτό έχουν σπουδάσει οι δασκάλες: την τέχνη του να μεταδίδουν στους μαθητές τους τον τρόπο για να μαθαίνουν. Κάτι που εσείς αγαπητέ μου φίλε δεν γνωρίζετε ούτε κατά διάνοια αναφορικά με την ανάγνωση.

- Τι εννοείτε; ψευτοδιαμαρτυρήθηκα με τη σειρά μου.

- Εννοώ, πολύ απλά ότι το παιδί έχει δίκιο. «Που» και «α» κάνει «πουα» όπως ακριβώς «μου» και «α» κάνει «μουά»! Εδώ και καιρό τα παιδιά διδάσκονται φωνούλες και όχι γράμματα όπως τα ξέραμε εμείς. Τα σύμφωνα δεν τα ονομάζουμε «μι» ή «μου» αλλά «μ», όσο πιο αχρωμάτιστο γίνεται, ώστε όταν ζευγαρώσει με το φωνήεν, που και αυτό με την σειρά του δεν είναι το «άλφα» αλλά το «α», να γεννήσουν το «μα». Τσάμπα ανησύχησες φίλε μου. Ο Ερμής μόλις αρχίσει να ταιριάζει τις φωνούλες θα ανακαλύψει τις συλλαβές και σύντομα και τις λέξεις…

Το πόσο δίκιο είχε το ανακαλύψαμε με έναν ιδιαίτερο, μάλλον κωμικό τρόπο.

 Πριν από λίγους μήνες, αρχές του καλοκαιριού, ανεβαίναμε με το πλοίο στην Αθήνα. Τα παιδιά όντας παιδιά, στην ερώτηση ποιος θα κοιμηθεί στην πάνω κουκέτα απαντήσανε με μια φωνή:

- Εγώ!!!  

Ευτυχώς, στην τετράκλινη καμπίνα υπάρχουν δύο πάνω κουκέτες οπότε βολευτήκαμε όλοι. Ετοιμαζόμασταν να κοιμηθούμε και το δωμάτιο φωτιζόταν αχνά από τα ατομικά μας για διάβασμα φώτα, όταν ακούω τον Ερμή που είχε ξαπλώσει από πάνω στην δική μου πλευρά να λέει δυνατά:

- «Μου» και «α», «λου» και «α», «κου» και «α», «σςςς».

Παγώνω ελαφρώς κάνοντας την ζεύξη. Πριν προλάβω να πω κάτι ακούω τη Χαρά να διαμαρτύρεται:

- Πιο σιγά βρε Ερμή δεν προλαβαίνω!

Προσπαθούσε να μεταφράσει τα γράμματα σε συλλαβές για να αποκρυπτογραφήσει τη λέξη.

- «Μου» και «α», «λου» και «α», «κου» και «α», «σςςς».

Επαναλαμβάνει ο Ερμής, λίγο πιο αργά αυτήν την φορά. Η πιο αργή ανάγνωση ευτυχώς μάλλον μπέρδεψε τη Χαρά παρά τη βοήθησε. Ήταν όμως ζήτημα χρόνου να καταφέρει να λύσει τον γρίφο.

- «Μου» και «α», «λου» και …

- Σταμάτα! Τον προλαβαίνω πριν την τρίτη επανάληψη και αφήνουμε τη φράση να κρέμεται..

- Διαβάζεις μια κακή λέξη.

- Ποια;! πετάγονται και τα δύο με απορία.

- Μια κακή λέξη που δεν τη λένε τα παιδιά, οπότε σταμάτα σε παρακαλώ.

- Εντάξει δεν θα την πω αλλά ποια;

- Ερμούλη μου, θα προτιμούσα να μην είναι αυτή η πρώτη λέξη που θα διαβάσεις. Πολύ φοβάμαι ότι θα τη χρησιμοποιείς σε καθημερινή βάση πιο σύντομα από ότι την χρησιμοποίησα εγώ ή η μαμά σου. Απαντώ, βάφοντας με λίγο αυστηρούς τόνους την φωνή μου, και μην αφήνοντας περιθώρια για περαιτέρω συζήτηση.

Συμβιβάστηκαν να ακούσουν την ιστορία που προσφέρθηκε να τους διηγηθεί, ως «από μηχανής θεά» η μαμά τους. Αποσπάστηκαν λίγο και έμοιαζε ότι δεν θα συνέχιζαν την αποκρυπτογράφηση της λέξης που διάβαζε πάνω από την κουκέτα του ο μικρός μου. Όμως, το βλέμμα που του έριξε για μια στιγμή η Χαρά έμοιαζε πολύ με: «θα σου πω μετά…».

Να είστε όλοι καλά και τα παιδιά μας καλύτερα! 

Πνιγμός, γλυκός ή αλμυρός, ένας κίνδυνος σιωπηλός

 Τα δίδυμα μου έχουν από καιρό βουτήξει στην πισίνα του κολυμβητηρίου. Εκεί γύρω στα τρίτα τους γενέθλια τα πήγαμε πρώτη φορά να μάθουν να κολυμπούν. Όσοι κατέχουν τα περί παιδιού και αθλητισμού συμβουλεύουν να ξεκινούν αρχικά με κολύμπι, στην συνέχεια με ενόργανη γυμναστική χρονικά κάπου εκεί κοντά στα πέντε με έξι χρόνια τους και να κλείσουν την προπαιδεία τους στον αθλητισμό με στίβο. Μετά μπορούν να ακολουθήσουν την έφεση, το ταλέντο ή την καρδιά τους. Η επιλογή μας να ξεκινήσουμε από το κολυμβητήριο, εκτός από το επιστημονικό κομμάτι του σωστού σμιλεύματος του κορμιού τους, επιβαλλόταν και από τον φόβο μας που ακούει στην επίκληση: «πνιγμός».

Όταν από την αρχή σχεδόν της άνοιξης και μέχρι προχωρημένο φθινόπωρο τα παιδιά μας βρίσκονται πολλές ώρες παραπλεύρως ή εντός της σαγηνεύτρας θάλασσας, είναι εμφανές γιατί θέλουμε να γνωρίζουν πώς να την δαμάσουν. Φέτος το καλοκαίρι, μερικούς μήνες μετά τα έξι τους, ζούμε την πολυτέλεια του να τα θαυμάζουμε από μικρή απόσταση να απολαμβάνουν με σχετική ασφάλεια την θάλασσα. Πάντα κάποιος από την παρέα παίζει τον ρόλο του «ναυαγοσώστη». Κάθεται σε απόσταση αναπνοής μέσα ή έξω από το νερό και είτε χαζεύει, είτε συμμετέχει στο παιχνίδι. Ένας τσιλιαδόρος της χαράς δηλαδή, για να παρέμβει μόλις ο κίνδυνος ξεμυτίσει. Όμως ακόμα και έτσι καμία σχέση με την εποχή που κάθε παιδί είχε αναγκαστικά τον προσωπικό του σωματοφύλακα. Ήδη από πέρσι τα μικρά μου κάνουν μπάνιο χωρίς σωσίβιο.

Ο Ερμής φορώντας τα γυαλάκια για κολύμβηση, που αρνείται να αποχωριστεί ακόμα και έξω από το νερό, βουτά το κεφαλάκι του, χτυπά τα πόδια του και ξεχνά να βγει στην επιφάνεια. Χαζεύοντας τον υποβρύχιο κόσμο παραλίας της νότιας Κέρκυρας, εξοικειώθηκε με το πότε αναπνέεις και κυρίως πότε δεν αναπνέεις μέσα στο υγρό στοιχείο. Εκτός νερού, όταν ήταν στην ακρογιαλιά, είχε μια cult όψη, με το τζόκεϊ καπέλο Scooby-doo και τα μαύρα κολυμβητικά γυαλάκια καθρέφτες στερεωμένα πάνω από τα φρύδια του, σαν ένα δεύτερο ζευγάρι μάτια. Θύμιζε οδηγό μηχανής με το καλάθι στο πλάι από τον προηγούμενο αιώνα. Από στιγμή σε στιγμή νόμιζα ότι θα τον ακούσω να μου φωνάζει:

-Ξέρεις από βέσπα;

Η Χαρούλα ακολούθησε διαφορετικό υδάτινο δρόμο στην εκμάθησή της. Βελτίωσε γρηγορότερα τη σωστή χρήση των χεριών της χωρίς να περνά τόση ώρα υποβρύχια. Αδυνατώ να ανακαλέσω στην μνήμη μου πως ακριβώς ξεκίνησε το παιχνίδι μας μέσα στο νερό. Απομακρυνόμουν λίγο από εκεί που η μικρή μου πατούσε και εκείνη αναγκαζόταν να σαλπάρει προς το μέρος μου, παύοντας να ακουμπά τις πατουσίτσες της στην σιγουριά του βυθού. Κουνούσε με δύναμη τα χέρια της και κρατώντας το μουτράκι της έξω από την επιφάνεια φώναζε εναγωνίως κολυμπώντας προς το μέρος μου:

-Κράταμε! Κράταμε!

Εγώ έκανα ότι δεν άκουγα καλά και την ρωτούσα υπερβάλλοντας θεατρικά στην έκφραση απορίας:

-«Πάταμε»;! Όχι, όχι δεν μπορώ να σε πατήσω γιατί θα βουλιάξεις…

Παραμένοντας σε απόσταση αναπνοής από την κόρη μου, την άκουγα καθώς με προσέγγιζε,  να μου φωνάζει με ένα τόνο απελπισίας:

-Κράταμε!

Το παιχνίδι μας είχε ιδιότυπους κανόνες. Ενώ με το στόμα μου προσποιόμουν ότι δεν καταλάβαινα, με το σώμα μου την πλησίαζα και έτσι στην ουσία την καθησύχαζα. Όπως και να είχε, όταν τελικά μετά από μερικά μόλις δευτερόλεπτα αρπαζόταν από τον λαιμό μου με μάλωνε ζουζουνιάρικα:

-Γιατί δεν με κράταγες;

Με την στιχομυθία να κλείνει με κάτι του στυλ

-«Κράταμε» μου έλεγες; Εγώ άκουγα «παράταμε» και καταλαβαίνεις δεν μπορούσα να παρατήσω την ζαργάνα μου στην μέση της θάλασσας…

Και πνίγαμε την όποια διαμαρτυρία σε γαργαλητά, συνοδεία γαργαριστού γέλιου …

Τα λογοπαίγνια εναλλάσσονταν ανάλογα με το τι μου φώναζε. Το «πιάσε με» της Χαράς γινόταν «άσε με» στα αυτιά του μπαμπά της, και το «έλα βρε μπαμπά βοήθα με» μεταφραζόταν για χάρη του παιχνιδιού σε «κοίτα με μπαμπά, κοίτα με»…

Το παιχνίδι με την μικρή μου βελτιώθηκε σημαντικά όταν κάποια στιγμή, ενώ εκείνη ήταν γαντζωμένη στην αγκαλιά μου,  της έβαλα στοίχημα ότι μπορούσα να την απαγκιστρώσω από επάνω μου χωρίς να χρησιμοποιήσω τα χέρια μου. Δέχτηκε και με κοίταγε με έκπληξη μη μπορώντας να φανταστεί τι θα έκανα. Την πρώτη φορά λοιπόν, έσφιξε τα χεράκια της στον λαιμό μου και περίμενε να δει πως θα τα κατάφερνα. Εγώ, βούλιαξα σιγά σιγά το σώμα μου και έτσι η μικρή μου χαλάρωσε άμεσα την λαβή της, προκειμένου να μην την παρασύρω μαζί μου προς τον βυθό, συνεχίζοντας να κολυμπά στην επιφάνεια. Μένοντας για μερικά δευτερόλεπτα κάτω από το νερό, την ανάγκασα να βάλει πλώρη προς τα ρηχά, εκεί που πατούσε. Εκπνέοντας μέρος του αέρα που είχα φυλάξει στα πνευμόνια μου, γύρισα ανάσκελα μέσα στο νερό και απόλαυσα το κορμάκι που κουνούσε γρήγορα χεράκια και ποδαράκια θυμίζοντας έντονα κουταβάκι που κολυμπά. Αναδύθηκα λίγα εκατοστά μπροστά της, προτρέποντάς την να με φτάσει, ενθαρρύνοντάς την, σχολιάζοντας πόσο ωραία κολυμπά. Μόλις πάτησε τα πόδια της στην άμμο, με άρπαξε και πάλι αγκαλιά ζητώντας μου να ξαναπάμε εκεί που δεν πατάει. Αυτή η παράξενη εκτόξευση της μινιατούρας ανθρώπινης τορπίλης συνεχίστηκε πολλές φορές και για πολλές μέρες. Σταδιακά βελτιώσαμε και το στυλ μας, που όλο και περισσότερο θυμίζει πρόσθιο.

Η πραγματική όμως έκπληξη για εμένα ήρθε από τον μικρό μου. Ο Ερμής, με τον παράτολμό του χαρακτήρα δεν παύει να μου θυμίζει ότι όλα εδώ πληρώνονται. Ό,τι πίστωσα τους δικούς μου σε αγωνία για το μεγάλωμά μου πριν από δεκαετίες, καλούμε να το αποπληρώσω σήμερα. Τρέμω δε, μην είναι «έντοκα»!

Ήμασταν σε παραλία νότια στο Ρέθυμνο και απολαμβάναμε το νερό, όταν κάποια στιγμή ο σπόρος μου αποφάσισε να σταματήσει να χαζεύει τον βυθό για να με πλησιάσει και να  διεκδικήσει λίγο χρόνο από ενδοθαλάσσια πατρική αγκαλιά μαζί με τα συμπαρομαρτούντα της. Η μικρή μου είχε πρόσφατα αποχωρήσει για να βρει ζεστό και κυρίως στεγνό λιμάνι στη μητέρα της. Στεκόταν πλάι στη ξαπλώστρα της μαμάς της, κουκουλωμένη με τη ροζ πετσέτα της, τουρτουρίζοντας ελαφρά, με μπλαβί χειλάκια και με μια μυτούλα να στάζει θάλασσα. Δοκίμαζε μπουκιές από φρούτα που φροντίζουμε να έχουμε μαζί μας στην ακρογιαλιά.

Ευκαιρία λοιπόν για το δελφίνι «Ερμούκο» να έρθει να παίξει μαζί μου. Ανάμεσα στα άλλα πειράγματα θυμήθηκα το παιχνίδι που συχνά τον τελευταίο καιρό κάνω με την αδερφή του και τον ρωτώ με ενθουσιασμό:

-Θέλεις να σου δείξω πως μπορώ να ελευθερωθώ από την αγκαλιά της Χαράς χωρίς να την αγγίξω;

-Ναι! μου απαντά.

Τον αφήνω να σφίξει τα χεράκια του γύρω από το λαιμό μου. Εκείνος εξαρχής με ξαφνιάζει, καθώς κολυμπά πίσω από τον ώμο μου και με πιάνει από τον λαιμό με το κορμάκι του από την πλευρά της πλάτης μου. Η στάση δεν ήταν η συνηθισμένη με την οποία με άρπαζε η Χαρούλα. Αντιθέτως, έτσι κολυμπούσαμε πριν από λίγη ώρα με τον Ερμή και φαντάστηκα ότι για αυτό μάλλον προτίμησε να με πιάσει με το συγκεκριμένο τρόπο. Όπως και να έχει, σκέφτηκα, δεν θα υπάρχει πρόβλημα, αφού και έτσι θα έπιανε το κόλπο μου.

-Είσαι έτοιμος; τον ρωτάω.

-Ναι! μου ανταπαντά με ενθουσιασμό.

Εκείνος ήταν έτοιμος. Εγώ δεν ήμουν για αυτό που θα ακολουθούσε! Καταδύομαι σιγά, σιγά περιμένοντας το χαλάρωμα της θηλιάς από χεράκια που αγκάλιαζαν τον λαιμό μου. Όχι μόνο δεν χαλάρωναν τα χέρια αλλά ίσως και να κρατιόταν λίγο πιο σφιχτά για να μην του ξεφύγω. Μέσα σε δευτερόλεπτα, σκηνές κατέκλυσαν το μυαλό μου, λες και το θαλασσινό νερό που μας αγκάλιαζε πλημμύρησε την σκέψη μου με τρομακτικές εικόνες πνιγμών και θρήνων! Αναδύθηκα αμέσως για να ακούσω ένα ξέπνοο

-Σε κέρδισα! συνοδευμένο από γελάκια.

Επιστροφή στο παρελθόν! Ο εαυτός μου, με την μορφή του γιού μου με χλεύαζε κατάμουτρα, με αυτό το παιδικό θράσος που δεν σου επιτρέπει να το παρεξηγήσεις.

-Βρε άτιμε άντρα! Του αντιτείνω τάχα πειραγμένος  και τον αρπάζω από τις μασχάλες για να τον πετάξω ψηλά ώστε να βουτήξει με φόρα πέφτοντας με τα πόδια στο νερό μόλις μερικά εκατοστά πιο πέρα. Καθώς με την σειρά του αναδυόταν πεταρίζοντας τα μάτια του τα ντυμένα με απορία για την αντίδρασή μου, φυσώντας δυνατά το νερό από τα ρουθούνια του, με άκουσε να θριαμβολογώ σαν εκφωνητής αθλητικών γεγονότων:

-…και νικητής του αγώνα είναι ο Ερμής! Καθώς του σήκωνα το δεξί χέρι όπως κάνουν οι διαιτητές στην πυγμαχία.

Αντανακλαστικά σχεδόν έκανα μια επίδειξη ισχύος, όμως άμεσα ένιωσα την ανάγκη να αποδώσω τα του Καίσαρα… δείχνοντας, ή μάλλον επιδεικνύοντας ταυτόχρονα και την δύναμη μου. Άλλωστε το μέγεθος της νίκης σου καθορίζεται από το μέγεθος του αντιπάλου σου.

-Βρε άτιμε άντρα! με ακούει να του επαναλαμβάνω, …να μου πήγε!

Γελώντας βγήκαμε έξω γιατί δεν κρατιόταν, έπρεπε οπωσδήποτε να διηγηθεί στα κορίτσια πως κέρδισε τον μπαμπά. Τους άφησα ενώ είχε ήδη αρχίσει την αφήγηση στη μάνα του που τον σκούπιζε, για να δραπετεύσω από τις επερχόμενες επιπλήξεις της καλής μου, με την δικαιολογία της ανάγκης να κολυμπήσω λίγο.

Η θάλασσα με πήρε στην αγκαλιά της χωρίς όμως να δεχθεί να ξεπλύνει τις πρόσφατες αναμνήσεις που κατέκλυσαν πάλι το κεφάλι μου. Καθώς κολυμπώ με ένταση, θαρρείς πως παλεύω να ξεφύγω από το μοιραίο που παραλίγο να συμβεί. Βρίσκω προσωρινή λύτρωση ξεφεύγοντας από τα μονοπάτια που είχε ήδη πάρει η μνήμη μου με πυξίδα τους συνειρμούς, βυθίζοντας το ειδικό στο γενικό.

Τριακόσιοι εβδομήντα τόσοι πνιγμοί μόνο πέρσι! Τραγική αναλογία. Περισσότεροι από ένας πνιγμένος κάθε μέρα! Σε μια χώρα που μουλιάζει στο θαλασσινό νερό χιλιάδες χρόνια τώρα, και που οι, μέχρι πρότινος νεόπλουτοι κάτοικοι της, πρώτα έφτιαχναν πισίνα και μετά κήπο, η συντριπτική πλειοψηφία των ελλήνων δεν ξέρει να κολυμπά. Δεν φτάνει δε η άγνοια μας στο συγκεκριμένο άθλημα, επιμένουμε να βρέχουμε και τα μωρά μας, χωρίς να εφαρμόζουμε ούτε τη στοιχειώδη ασφάλεια του σωσιβίου. Κάτι πιτσιρικάκια μερικών μηνών αρπαγμένα σαν τρομαγμένα κοάλα από το λαιμό της μαμάς ή του μπαμπά να βαφτίζονται πανικόβλητα στην θάλασσα. Τρέμει το φυλλοκάρδι μου όποτε αντιμετωπίζω τέτοιες ανόητες οικογενειακές στιγμές στην παραλία.   

Το σκηνικό όμως που στοίχειωνε την σκέψη μου δεν ήταν η μακάβρια πιθανότητα του μικρού μου δύτη να μην με αφήσει έγκαιρα. Δεν επέτρεψα στον εαυτό μου να βυθιστώ ζωσμένος το υπερπολύτιμο φορτίο μου, ούτε για δευτερόλεπτα. Μόλις αντιλήφθηκα τις προθέσεις του Ερμή, κατέθεσα τα όπλα, δεχόμενος την ήτα μου σε αγώνα που σε καμία περίπτωση δεν με ενδιέφερε αν θα χαρακτηριστώ ρίψασπις. Ο πνιγμός είναι σιωπηλός εχθρός και δεν θα ρίσκαρα να δοκιμάσω την αντοχή της αναπνοούλας στην πλάτη μου για να διαπιστώσω τις δυνατότητές του! Πόσο μάλλον για να κερδίσω…

Το σκηνικό που πλημμύριζε τις πτυχές του εγκεφάλου μου είχε εκτυλιχτεί μόλις χθες στα δωμάτια που μας φιλοξενούν για λίγες μέρες. Ήρθε να μας αποδείξει περίτρανα πως το κακό δεν θέλει πολύ για να συμβεί. Καιροφυλακτεί και μόλις δεν το περιμένεις μπορεί να ανατρέψει όλη σου την ζωή.

Χθες λοιπόν, φυσούσε τόσο δυνατά που κυριολεκτικά σήκωνε πέτρες. Το συνηθίζει αυτό ο καιρός νότια του Ρεθύμνου. Όταν ο Αίολος αποφασίσει να αφήσει ελεύθερους τους γιούς του, είναι τέτοιο το μένος τους που νιώθεις την άμμο να σε μαστιγώνει και δεν μπορείς ούτε στην ακροθαλασσιά να καθίσεις. Πόσο μάλλον να αποτολμήσεις να κοντραριστείς με τα κύματα. Ιδανική λύση για τα παιδιά η μικρή πισίνα που διέθεταν τα δωμάτια που νοικιάζαμε. Μάλιστα, προσκαλέσαμε και την μικρή μιας συναδέλφου της γυναίκας μου. Μια που εκείνη δούλευε και εμείς κάναμε διακοπές, η κόρη της θα μπορούσε κάλλιστα να περάσει το πρωινό με τη Χαρά και τον Ερμή. Μόλις λοιπόν αντιληφθήκαμε ότι ο καιρός ήταν απαγορευτικός για θάλασσα, πήραμε τηλέφωνο την Βασιλική και στην συνέχεια ανακοινώσαμε στα παιδιά μας ότι θα την βγάλουμε στην απάνεμη πισίνα. Άλλο που δεν ήθελαν αυτά.

Η μικρή τους φίλη δεν άργησε να καταφθάσει. Την έφερε ο μπαμπάς της και αφού μας την παρέδωσε, αποχώρησε άμεσα για να επιστρέψει στην δουλειά του. Πρώτη φορά που βρισκόμασταν όλοι μαζί στο υγρό στοιχείο. Η μικρή Μαρία, η μονάκριβη κόρη της Βασιλικής, πριν λίγες μέρες είχε γίνει έξι χρονών. Είναι μια πανέξυπνη, ευγενική και συνεργάσιμη κουκλίτσα που έχω την τιμή να μεγαλώνω στο ιατρείο μου.

Βάλαμε τα αντηλιακά μας και ετοιμαστήκαμε να πλατσουρίσουμε στην πισίνα, συντροφιά με έναν φουσκωτό κροκόδειλο. Πριν προλάβουν να βουτήξουν η Χαρούλα τρέχει κοντά μου ανακοινώνοντάς μου:

-Κακά μπαμπά!

Την συνοδεύω στις τουαλέτες-αποδυτήρια δίπλα στην πισίνα, όπου ως συνήθως, δεν άργησε πολύ να ολοκληρώσει το έργο της. Η μικρή μου, επιβεβαιώνοντας τις άτυπες στατιστικές για το φύλλο της, είναι εντυπωσιακά αποτελεσματική στην τουαλέτα. Το χαρακτηριστικό της «έκανα» το ακούς μέσα σχεδόν σε δευτερόλεπτά, ενώ με την εκπληκτική υγιεινή καθαρόαιμης σπιτόγατας, το σκούπισμά της διαρκεί επίσης δευτερόλεπτά. Η μοίρα επέλεξε η ολιγόλεπτη στο σύνολό της επίσκεψη της μικρής μου στην τουαλέτα, να με κρατήσει μακριά από όσα συνέβησαν λίγα μέτρα πιο πέρα. Αρκέστηκα να τα πληροφορηθώ δεύτερο χέρι από την γυναίκα μου καθώς άπλωνε τα μουσκεμένα ρούχα της. Τι είχε γίνει;

Αφού είχαν ρίξει τον φουσκωτό κροκόδειλο, ο Ερμής είχε πηδήξει στην πλάτη του και τον ίππευε κρατώντας ισορροπία για να μην ανατραπεί. Η Μαρία δίσταζε να τον ακολουθήσει. Η μικρή μας φίλη δεν είναι τόσο μικρή που να μην μπορείς να συνεννοηθείς μαζί της. Το αντίθετο μάλιστα. Επιβεβαιώνοντας την ωριμότητα των έξι χρόνων που ήδη είχε διανύσει στην ζωή της, ενδεδυμένα με μια ευγένεια κληρονομιά από την ανατροφή της, είναι από τα παιδιά που χαίρεσαι να έχεις. Σκύβει η γυναίκα μου και την ρωτά όσο πιο γλυκά μπορεί.

-Μαράκι, ξέρεις κολύμπι;

-Ναι… απαντά η μικρή.

Κάτι στην χροιά αυτού του «ναι», κάτι στην γλώσσα του σώματος της μικρής, ανάγκασε την καλή μου να επιμείνει για επιβεβαίωση.

-Δεν φοράς μπρατσάκια;

-Όχι…

Και σαν να ένιωθε την ανάγκη να το αποδείξει η Μαρία βρίσκει το κουράγιο και σκαρφαλώνει στην ράχη του κροκόδειλου που επέπλεε στην πισίνα, κουβαλώντας πλέον δύο παιδιά. Η ισορροπία ήταν αδύνατη ακόμα και σε πρωταθλητή του ροντέο! Το στρώμα ανατράπηκε και τα παιδιά βρέθηκαν μέσα στο νερό. Ο Ερμής δεν άργησε να βγει στην επιφάνεια και μάλιστα σχεδόν αμέσως να δαμάσει εκ νέου το φουσκωτό ερπετό. Η Μαρία αναδύθηκε στιγμιαία στην επιφάνεια για να βυθιστεί ήσυχα προς το βυθό χωρίς να δείχνει το παραμικρό σημείο επανεμφάνισής της. Η γυναίκα μου αντιδρώντας αντανακλαστικά, ωθούμενη από το φόβο για το παιδί, βούτηξε στην πισίνα με τα ρούχα και σήκωσε την μικρή στην επιφάνεια. Η Μαρία άρχισε να βήχει παλεύοντας να καθαρίσει τα πνευμόνια της και ταυτόχρονα να ρουφήξει όλο τον αέρα που είχε για λίγο στερηθεί…

Συγκρατώντας την ένταση που εφορμούσε να απελευθερωθεί, η γυναίκα μου την βοήθησε να βγει από την πισίνα και στην συνέχεια σκαρφάλωσε πλάι της. Ο Ερμής συνέχιζε ατάραχος την «βαρκάδα» του πάνω στον κροκόδειλο καθώς εγώ σκούπιζα την Χαρούλα στην τουαλέτα και η γυναίκα μου την Μαρία στην πισίνα.

- Μαράκι μου εσύ δεν είπες ότι δεν χρειάζεσαι μπρατσάκια; Την ρωτά όσο πιο ήρεμα μπορούσε.

- Ναι! Η μαμά λέει ότι θα ξεμάθω αν φορέσω πάλι μπρατσάκια…

- Και πως κολυμπάς;

- Με το σωσίβιο μακαρόνι…

- Και αν δεν έχεις σωσίβιο μακαρόνι;

- Τότε αναγκαστικά κρατώ σανίδα ή καμιά φορά φοράω μπρατσάκια… Αλλά μπορεί να ξεμάθω!

Η γυναίκα μου της φούσκωσε κάτι μπρατσάκια που υπήρχαν ξεχασμένα στην τσάντα του μπάνιου μας. Τα έβαλε στην μικρή, και στην συνέχεια έβγαλε τα δικά της μουσκεμένα ρούχα. Κάπου εδώ χρονικά κατέφθασα και εγώ με την ανακουφισμένη Χαρούλα για να αντικρίσω μια σχεδόν σκασμένη από το άγχος καλή μου. Άκουγα εμβρόντητος την ιστορία, παρακολουθώντας τα παιδιά μας να παίζουν στην πισίνα. Η μικρή Μαρία, νιώθοντας την ασφάλεια που της πρόσφεραν τα μπρατσάκια, άρχισε να εγκλιματίζεται σβήνοντας τον φόβο της, σαν τον αφρό που δεν προλάβαιναν να σχηματίσουν τα ποδαράκια τους για να διαλυθεί στην ήρεμη επιφάνεια του νερού.

Η γυναίκα μου εκπαιδευμένη να αντιμετωπίζει επείγουσες καταστάσεις μονολογούσε αναλογιζόμενη τι μπορούσε να είχε συμβεί…

- Το φαντάζεσαι;!

- Όχι της απαντώ και δεν θέλω να το φανταστώ!

- Τι ευθύνη! Κοίτα από το τίποτα τι μπορεί να συμβεί…

- Τα παιδιά όσο καλοαναθρεμμένα και όσο ώριμα και να είναι, δεν παύουν ποτέ να είναι παιδιά. Η Μαρία, στην προσπάθεια της να μην σε προβληματίσει, μια που δεν είχε μαζί της το σωσίβιο-μακαρόνι, προτίμησε να ρισκάρει να βουτήξει στην πισίνα! Όμως και εσύ δεν την ρώτησες για σωσίβιο-μακαρόνι! Την ρώτησες συγκεκριμένα για μπρατσάκια…

- ΝΑΙ!!! Συγνώμη που δεν έπιασα με την σειρά όλα τα σωστικά μέσα που υπάρχουν! Ξεσπά, για να με δει να γελάω στην προσπάθειά μου να την βοηθήσω να χαλαρώσει λίγο…

Τα παιδιά δεν είναι μικροί ενήλικες και ας καταφέρνουν πολλές φορές να μας ξεγελούν για το αντίθετο.

Αυτά σκέφτομαι εντείνοντας το κολύμπι μου και πλησιάζοντας γρήγορα προς την ακτή όπου με περίμενε η ευτυχία μου. Η οικογένεια μου.

Να είστε όλοι καλά και τα παιδιά μας καλύτερα.

    

   

         

Μαστίτιδα; Ο θηλασμός είναι η λύση!

Η νύχτα ήταν ζεστή!
Ιδρώναμε περισσότερο από την αγωνία την κουκουλωμένη με τον ενθουσιασμό, παρά από τη θερμοκρασία. Το δωμάτιο, το διατηρούσαμε δροσερό, σε πείσμα του θερμού καλοκαιριού και σε όφελος των βρεφών μας.
Οι πρώτες εβδομάδες πέρασαν σέρνοντας τα βήματά τους στον χρόνο. Η μικρή μας Χαρούλα είχε βγει από την Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών, οπότε κοντά ένα εικοσαήμερο τώρα, η ομάδα μας είχε στο δυναμικό της και τις δύο πιο πρόσφατες μεταγραφές της. Ο Ερμής και η Χαρά κοιμόντουσαν στα κουνάκια τους μερικές ανάσες μακριά μας. Ή μάλλον πιο σωστά μερικές ανάσες δίπλα μας.
Ανοιχτό το παράθυρο για να ανανεώνεται διαρκώς το οξυγόνο στο δωμάτιο. Η σήτα στα παράθυρα ήταν η πρώτη γραμμή άμυνας για τα κουνούπια, επικουρούμενη από  κουνουπιέρες απλωμένες πάνω στις καλαθούνες που φιλοξενούσαν τα μωρά μας. Ένα μικρό βαζάκι με αιθέριο έλαιο τσιτρονέλας αρωμάτιζε το χώρο απομακρύνοντας ή έστω ζαλίζοντας τα ενοχλητικά ιπτάμενα έντομα. Τη διατήρηση της ανεκτής ατμόσφαιρας των είκοσι τεσσάρων βαθμών είχαν αναλάβει εκ περιτροπής, άλλοτε το κλιματιστικό και άλλοτε ένας επιδαπέδιος ανεμιστήρας από αυτούς που περιστρέφουν τον έλικά τους στέλνοντας αέρα από την μια πλευρά του δωματίου εώς την άλλη. Και οι δύο σύμμαχοι μας φρόντιζαν να δροσίζουν τον αέρα, δυσχεραίνοντας ταυτόχρονα σημαντικά τη δυνατότητα προσέγγισης και τελικά προσγείωσης των ενοχλητικών αλλά και επικίνδυνων μικροσκοπικών πετούμενων που ακούν στο παρατσούκλι «το-τσιμπάς-τώρα-ή-δεν-το-τσιμπάς»! Ο βασιλικός κοσμούσε το παράθυρό μας από πρωτύτερα. Τώρα, πλαισιώθηκε από λεβάντα και μαζί με το κίτρινο φως στις εξωτερικές λάμπες αισιοδοξούμε να αποτρέψουμε  πιθανές επισκέψεις από τα ιπτάμενα νυχτόβια έντομα.
Τα λεπτά ύπνου πολύτιμα.! Ο παραμικρός ήχος και βρίσκομαι στο πόδι. Δεν πετάγομαι! Προσέχω τις κινήσεις μου λες και είμαι χρόνια εκπαιδευμένος σε αρχαία πολεμική τέχνη. Έχω αποκτήσει τρεις υπέροχες έγνοιες στη ζωή μου. Τα μωρά μου και την αγαπημένη μου, που τώρα έχει αποκτήσει την ιδιότητα της λεχώνας. Μοναδική σε αξία πηγή ζωής για τα μικρά που μέχρι πρόσφατα ήταν κομμάτι της.
Κοιμάμαι και έχω την αίσθηση ότι οι αναπνοές μας συντονίζονται. Κάτι όμως έχει αλλάξει στην ατμόσφαιρα. Κάποια καρδιά χτυπά γρηγορότερα.
Η καλή μου με ξυπνά με αγωνία.
-Νίκο! Το στήθος μου…
-Τι έγινε;; την ρωτώ, παλεύοντας να ξεκολλήσω το μυαλό μου από τα πλοκάμια του ύπνου.
-Το στήθος μου με πονά! Με σφίγγει σαν να με έχει αρπάξει μια μέγγενη.
-Που; Την ρωτώ τρίβοντας ελαφρά τα μάτια μου, ενώ ανάβω το φως.
-Να, να περισσότερο εδώ, εδώ από κάτω και προς τα έξω.
Μια κόκκινη και ελαφρώς ζεστή περιοχή σχηματιζόταν στην επιφάνεια του δέρματος, επώδυνη και σκληρή. Κάποιο κομμάτι του μαστού δεν είχε αδειάσει καλά και το γάλα πίεζε ερεθίζοντας και συμφορίζοντας ακόμα περισσότερο το στήθος ξεκινώντας ένα φαύλο κύκλο.
-Περίμενε, τα μικρά θα σε σώσουν! Προσπαθώ να την ενθαρρύνω.
Συμβουλεύομαι το διάγραμμα που κρατάμε για να θυμόμαστε ποιο μωρό έφαγε και πότε. Κατά καλή μας τύχη πιο πρόσφατα είχε φάει η Χαρά, αρά λογικά πιο πεινασμένος θα ήταν ο Ερμής. Αν και από καιρό τώρα δεν τα ξυπνάμε με πρόγραμμα, αλλά τα αφήνουμε να σηκωθούν μόνα τους όταν πεινάσουν, στην παρούσα φάση δεν είχαμε αυτήν την πολυτέλεια. Ο μικρός μου, μάλλον δείχνει σημεία ομοιότητας στον μπαμπά του αναφορικά με την όρεξή του για φαγητό, και είναι πιο αποτελεσματικός στο άδειασμα του βυζιού.
Σηκώνω την κουνουπιέρα και παίρνω στην αγκαλιά μου το γιό μου. Του χαϊδεύω τα μαλλάκια και τον χαζεύω για μερικά δεύτερα να τεντώνεται, να αποταυρίζεται όπως λέμε εδώ στο Ρέθυμνο, και σιγά-σιγά να ανοίγει τις ματάρες του. Δεν άργησε να ανοίξει και το στοματάκι του, στην αρχή σε ένα αστείο χασμουρητό και πολύ γρήγορα για να αρπάξει το πονεμένο στήθος της μητέρας του. Πριν προλάβει να διαμαρτυρηθεί που τον ξυπνήσαμε πριν την ώρα του, βρέθηκε να απομυζεί με εμφανή ικανοποίηση το γάλα της.
Τους άφησα και βιάστηκα να πάω στην κουζίνα. Τώρα εξηγείτε ο χθεσινός μας διάλογος
-    Νίκο, μήπως να μην θηλάσω τα μωρά; Νιώθω λίγο περίεργα. Σαν να έχω κρυώσει! Κούραση; Μυαλγίες; Νιώθω κάπως…
-    Ίσα-ίσα που τώρα επιβάλλεται να τα θηλάσεις. Αν δεν είναι απλώς κούραση και είναι τα πρώτα σημάδια κάποιου κρυολογήματος, το πιθανότερο είναι ότι τα έχεις «κολλήσει» ήδη, μια που μετέδιδες την ίωση από τις προηγούμενες μέρες που δεν είχες ακόμα συμπτώματα.. Το γάλα σου γεμάτο με αντισώματα που ήδη έχεις δημιουργήσει είναι το γιατρικό!
Και θήλασε κανονικά τα μικρά μας, μόνο που αφού έπλυνε τα χέρια της, φόρεσε καλού-κακού ένα φουλάρι, που λίγο αργότερα αντικαταστάθηκε από μια ιατρική μάσκα, για να καλύπτει τη μύτη και το στόμα. Αν ήταν κρυωμένη, κυρίως από εκεί κινδυνεύουν να αρρωστήσουν τα βρέφη μας. Όμως, δεν ήταν άρρωστη από το αναπνευστικό. Ήταν τα πρώτα σημεία της μαστίτιδας, που τώρα μερικές ώρες αργότερα, έδειξε τα δόντια της.
Άνοιξα την κατάψυξη και πήρα μια παγοκύστη, από αυτές που τοποθετούν οι αθλητές πάνω στα χτυπήματά τους. Εκτός από αυτή τη χρήση, μας είχε βοηθήσει να μεταφέρουμε το μητρικό γάλα, στη Μονάδα Νεογνών που φιλοξενούσε τη μικρή μας. Τώρα θα μας βοηθούσε και στην ανακούφιση της μαμάς μας από τη μαστίτιδα. Πήρα και μια καθαρή πετσέτα για να την τυλίξω. Επόμενη στάση το φαρμακείο μας για ένα παυσίπονο-αντιφλεγμονώδες τύπου ιβουπροφαίνης, που δοκιμασμένα είναι συμβατό με τον θηλασμό.
-    Λοιπόν μανούλα, αυστηρά ξάπλα για τουλάχιστον τις επόμενες δύο μέρες!
Ανακοινώνω μπαίνοντας στο δωμάτιο.
-    Τι εννοείς;
-    Εκτός από το άδειασμα του στήθους, που από ότι βλέπω μια χαρά τα πάει ο μικρός, το παυσίπονο-αντιφλεγμονώδες…
Μικρή παύση για να της το δώσω και να το πιεί με λίγο νερό από αυτό που συντροφεύει τον ύπνο μας όλο το τελευταίο διάστημα. Ο θηλασμός διψά, και όση ώρα η καλή μου θηλάζει, στάνταρ θα πιεί κανά δυό ποτήρια, οπότε η κανάτα είναι μονίμως πάνω στο κομοδίνο δίπλα της.
Σκύβω και της ακουμπώ την κρύα κομπρέσα πάνω στη φλεγμένουσα περιοχή. Με κοιτά με έκπληξη, παραξενεμένη ευχάριστα από το κρύο που αρχικά τη ξάφνιασε όμως στη συνέχεια της πρόσφερε ανακούφιση , μουδιάζοντας, ή μάλλον σβήνοντας τον ερεθισμό στο στήθος της.
-    Εκτός λοιπόν, πιάνω το νήμα της περιγραφής από την αρχή: από το άδειασμα του στήθους, το αντιφλεγμονώδες και το κρύο τοπικά, εξίσου σημαντική είναι και η ξεκούραση!
-    Άρα δεν χρειάζεται να σταματήσω το θηλασμό, την ακούω να με ρωτά με έκδηλη αγωνία.
-    Όχι μόνο δε χρειάζεται να σταματήσεις, αλλά ακριβώς το αντίθετο! Επιβάλλεται να τον εντατικοποιήσουμε, ειδικά από το στήθος που πάσχει. Όσο πιο συχνά και πιο αποτελεσματικά αδειάζει, τόσο το συντομότερο θα συνέλθει…
Παρατηρώ τη γαλήνη να απλώνεται στο πρόσωπο της καλής μου καθώς κοιτά τον μικρό μας να τρώει, ικανοποιημένος από την μεταμεσονύχτια έκπληξη που του επιφυλάσσαμε. Προφανώς, και τα μέτρα κατά του πόνου άρχισαν να αποδίδουν, με το κρύο να παραδίδει τη σκυτάλη στο παυσίπονο. Η ικανοποίηση, είναι έκδηλη στα πρόσωπα και των δυό τους και μαντεύω από το χαμόγελο που μου έστειλε εκείνη, πρέπει να στολίζει ήδη και το δικό μου πρόσωπο. Οι συνειρμοί με παρασύρουν στο πρόσφατο παρελθόν, για να αναλογιστώ το βάρος που κουβαλάμε οι γιατροί, με την ευθύνη της γνώσης.
Η γυναίκα μου είχε δίκιο να ανησυχεί για το αν θα συνεχίσουμε το θηλασμό. Σκουριασμένη από το χρόνο πρακτική, ήταν να σταματάνε τον θηλασμό με τα πρώτα σημάδια μαστίτιδας και να δένουν τα στήθη σφιχτά, σε ένα ιδιότυπο σύγχρονο βασανιστήριο σαν αυτά που εφάρμοζε η ιερά εξέταση στις μάγισσες του Μεσαίωνα! Οι σύγχρονες μάγισσες, πετώντας με την δύναμη της γνώσης, διαπίστωσαν το λάθος στην παραπάνω πρακτική. Το σημαντικότερο για τη θεραπεία της μαστίτιδας είναι να απομακρυνθεί το εγκλωβισμένο γάλα. Καλύτερος τρόπος για να αδειάσει το στήθος είναι το μωρό. Το ακριβότερο νοσοκομειακό θήλαστρο διπλής άντλησης, ωχριά σε αποτελεσματικότητα μπροστά στην δύναμη του στόματος ενός μικρού θαύματος που ρουφά και καταπίνει με μανία τις γουλίτσες την μια μετά την άλλη. Το γάλα από την άλλη, είναι όχι απλά ακίνδυνο αλλά και ωφέλιμο όσο τίποτα άλλο για το μωρό. Τα δεδομένα συσσωρεύονται, καταπλακώνοντας με αποδείξεις, τη λάθος πρακτική. Έλα όμως που είναι δύσκολο να μάθεις νέα κόλπα σε ένα γέρικο σκυλί.
Πριν από ένα χρόνο απολαύσαμε σε παιδιατρικό συνέδριο στα Χανιά, μια φίλη, πιστοποιημένη σύμβουλο μητρικού θηλασμού, να αναλύει τα οφέλη του. Τα εντυπωσιακά δεδομένα κυλούσαν μπροστά στα μάτια μας, σε μια γλαφυρή και ενδιαφέρουσα παρουσίαση. Δεν συγκίνησαν στο ελάχιστο όμως, δύο εκούσια παροδικά τυφλωμένα μάτια και δύο αυτιά που δεν βρίσκονταν στο ακροατήριο για να ακούσουν. Ένας σύγχρονος εκπρόσωπος της Ιεράς Εξέτασης, σηκώθηκε μετά το τέλος της διάλεξης και μας ανακοίνωσε με περίσσειο θράσος, ότι δε ξέρει αν είναι όντως τόσο σημαντικό για το βρέφος ο θηλασμός σε στήθος που πάσχει από μαστίτιδα, όμως όντας ο ίδιος γυναικολόγος, γνωρίζει ότι είναι πολύ επικίνδυνο για τη μητέρα να συνεχίζει το θηλασμό ενώ έχει μαστίτιδα. Η ψυχραιμία της ομιλήτριας, αξιοθαύμαστη! Με ηρεμία, που μόνο η σιγουριά της γνώσης μπορεί να σου προσφέρει, προσπαθεί να εξηγήσει επιστημονικά τους λόγους για τους οποίους ο θηλασμός είναι ευεργετικός  για τη μητέρα και το πάσχων στήθος της.
Φωνή βοώντος εν τη ερήμω! Ο συνάδελφος, αυθαίρετα και καταχρηστικά ενδεδυμένος το μανδύα της διάνοιας,  είχε από καιρό πάρει τις αποφάσεις του. Πόσα μωράκια στερήθηκαν χωρίς λόγο, το νέκταρ με τις μοναδικές ιδιότητες που τους χάριζε απλόχερα η μητέρα τους; Πόσες μανάδες τιμωρήθηκαν σαν σύγχρονες μάγισσες, επειδή πόνεσαν στα πλαίσια μιας μαστίτιδας και εμπιστεύτηκαν λάθος άνθρωπο; Η μόνη μαγεία που ασκούσαν ήταν να χαρίζουν απλόχερα το γάλα τους, που πρέπει να παραδεχθώ ότι όντως κατέχει μαγικές ιδιότητες! Θα ήθελα να του φωνάξω, μήπως και ακούσει ο συνάδελφος, ότι όταν πάψεις να κυνηγάς την γνώση, οδηγούμενος από την κινητήριο δύναμη της αμφιβολίας, παύεις να είσαι επιστήμονας. Γνώση που δεν ανανεώνεται, είναι πιθανά από καιρό νεκρή και άχρηστη! Κάποιες δε φορές, γίνεται επικίνδυνη.
Οι μέρες κύλησαν και η περιπέτεια μας με τον κωδικό «μαστίτιδα» πέρασε χωρίς επιπλοκές. Τα δίδυμα ανέλαβαν να αδειάζουν το πονεμένο στήθος. Δυό-τρεις φορές μόνο για τις πρώτες μέρες, χρησιμοποιήσαμε και τη βοήθεια της αντλίας για ακόμα καλύτερο άδειασμα, πάντα αφού είχαν πιεί τα μωρά πρώτα. Η πεθερά μου έκανε το θαύμα της και έδωσε την δυνατότητα να ξεκουραστεί η γυναίκα μου, παραμένοντας σχεδόν κλινήρης στην αρχή. Η τακτική λήψη των παυσίπονων-αντιφλεγμονωδών μαζί με τις κρύες κομπρέσες έσβησαν την φωτιά που είχε ανάψει στον μαστό της.
Φαντάζομαι ότι δεν χρειάζεται να τονίσω ότι ο θηλασμός συνεχίστηκε απρόσκοπτα! Θα το τονίσω όμως, διότι όπως λέει και μια διαφήμιση: «μου αρέσει να το ακούω…»

Να είστε όλοι καλά και τα μωρά μας καλύτερα!

Ο Ιός του Δυτικού Νείλου!

Το καλοκαίρι, σε πείσμα των προεκλογικών καταστροφολογιών είναι εδώ.

Η νύχτα κρατά αρκετή από τη ζέστη της μέρας. Το ανοιχτό παράθυρο επιτρέπει στον αέρα του δωματίου να ανανεώνεται, απαραίτητος όμως βοηθός είναι ο ανεμιστήρας που του δίνει την ώθηση ώστε να δροσίσει λίγο το δωμάτιο. Από το δρόμο έρχονται οι πρώτοι πρωινοί ήχοι. Η Παλιά Πόλη του Ρεθύμνου ξυπνά.

Κυριακή πρωί, και το οικογενειακό μας ξυπνητήρι, το κοκοράκι μας, ελαφροπατά στο διάδρομο και σκαρφαλώνει στο κρεβάτι. Η μαμά μας λείπει στην δουλειά και τη θέση της στο κρεβάτι παίρνει ο Ερμής. Όλο το σκηνικό εκτυλίσσεται πίσω από την πλάτη μου. Νιώθω τον μικρό μου να χώνεται κάτω από το σεντόνι, ενώ προσποιούμαι ότι συνεχίζω τον ύπνο μου. Δεν πτοείται, κουρνιάζει πίσω μου, αγκαλιάζοντάς με τα χεράκια του την πλάτη του. Δεν κρατιέμαι, γυρίζω και τον εγκλωβίζω με μια λαβή διαμαρτυρόμενος δήθεν:

-Βρέ άτιμο πλάσμα! Ούτε Κυριακή πρωί δεν μπορείς να κοιμηθείς λίγο παραπάνω;

Έξι χρόνια τώρα η ίδια ιστορία. Το κιρκαδιανό ρολόι του μικρού μου παρουσιάζει μια εκπληκτική σταθερότητα. Ότι ώρα και να κοιμηθεί την προηγούμενη, με ένα μυστήριο τρόπο, καταφέρνει το πρωί να είναι στο πόδι λίγο πριν από τις 7 !!!

-Σηκωνόμαστε;

-Ναι! μου απαντά.

Εγώ, ετοιμάζω καφέ και πρωινό, ενώ ο μικρός μου παιδεύει το πιάνο. Το έχει βάλει σκοπό να ξυπνήσει την αδερφή του για να του κάνει παρέα. Δεν με χαλά η προοπτική, μια που μεγαλώνουν οι πιθανότητες να βρεθώ μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή και να πληκτρολογώ αυτές τις αράδες…

Ο ανεμιστήρας τώρα με συντροφεύει ενώ γράφω. Ο σύμμαχός μου στη μάχη κατά της ζέστης και των κουνουπιών. Αυτή του η δεύτερη ιδιότητα τον κάνει ακόμα πιο απαραίτητο φέτος το καλοκαίρι μια που τα τελευταία δύο χρόνια μας έχει επισκεφτεί ένας παράξενος τουρίστας.  Ακούει στο «εξωτικό» όνομα “Ιός του Δυτικού Νείλου”, επειδή πρωτοπαρουσιάστηκε στην Ουγκάντα, επαρχία του Δυτικού Νείλου, το 1937!  Η πατρίδα μας ήταν ελεύθερη κρουσμάτων μέχρι το 2010 οπότε πρωτοεμφανίστηκαν περιστατικά στη Θράκη και τη Μακεδονία. Το 2011, τα κρούσματα κατέβηκαν μέχρι την Πελοπόννησο και φέτος λένε θα επισκεφτούν και την Κρήτη. Tragic! Αυτός ο «νοσηρός» τουρισμός δεν πτοείται από τις κοινωνικό-πολιτικό-οικονομικές εξελίξεις στην πατρίδα μας.

Ο ιός ταλαιπωρεί τα πτηνά. Εμείς είμαστε “αδιέξοδοι ξενιστές”. Κοινώς, από σπόντα βρισκόμαστε στο διάβα του και μάλλον κακό του κάνουμε. Επειδή δε μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο, όποιος κακορίζικος ιός αποφασίσει να μετοικίσει και να δοκιμάσει την τύχη του στο σώμα μας, είναι καταδικασμένος να δει τη γενιά του να αφανίζεται. Αφού περάσουν τουλάχιστον δύο μέρες μέχρι και δύο εβδομάδες, μια απαραίτητη «περίοδος επώασης» για να ανασυνταχθούν οι δυνάμεις και από τις δύο πλευρές, αρχίζει η μάχη του οργανισμού μας με τον ιό. Οι περισσότεροι, δεν πρόκειται να πάρουν «χαμπάρι» ότι αρρώστησαν. Κάποιοι, μπορεί να ανεβάσουν πυρετό, να νιώσουν πονοκέφαλο, μυαλγίες, αρθραλγίες (να «πονούν τα κομμάτια τους» δηλαδή που λέμε εδώ στην Κρήτη), κούραση ή ακόμα και να κάνουν εμετό ή να βγάλουν εξάνθημα. Σε πολύ λίγους άτυχους, λιγότερο από 1% όσων θα νοσήσουν, ο ιός μπορεί να επιβεβαιώσει την τρομακτική του φήμη. Να καταφέρει δηλαδή να πλήξει το κεντρικό νευρικό σύστημα προκαλώντας εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα, ή και τον συνδυασμό τους, μηνιγγοεγκεφαλίτιδα . Τα συμπτώματα σε αυτή την περίπτωση είναι πολύ πιο έντονα, με ψηλό πυρετό, έντονο πονοκέφαλο, αυχενική δυσκαμψία, αποπροσανατολισμό, σύγχυση, τρόμο, μυϊκή παράλυση ή ακόμα και κώμα. Ειδική θεραπεία δεν υπάρχει. Υποστηρίζουμε τον οργανισμό μας για όσο διαρκεί η νόσος, συνήθως για 3 με 10 μέρες, και μετά αφήνουμε την δυσάρεστη εμπειρία να την σβήσει ο πανδαμάτωρ χρόνος. Προφανώς, οι περισσότεροι από όσους φιλοξενήσουν τον ιδιόρρυθμο ξένο, δεν θα το αντιληφθούν, ενώ οι μόλις 2 στους 10 που θα παρουσιάσουν κάποια συμπτώματα θα χρειαστούν απλώς ξεκούραση, καλό φαγητό, παυσίπονα και πολλά υγρά. Τέλος, όσοι νιώσουν για τα καλά στο κορμί τους, ή μάλλον στον εγκέφαλό τους, την έλευση του ιού, δυστυχώς θα χρειαστούν νοσηλεία και αρκετή τύχη. Θυμίζω ότι είναι λιγότεροι από 1%, όμως με τόσο εντυπωσιακά αποτελέσματα στην υγεία τους που αρκούν για να καλλιεργήσουν το φόβο του Ιού του Δυτικού Νείλου που προκαλεί εγκεφαλίτιδα!

Τι μπορούμε να κάνουμε; Η σκέψη που μαντεύω πως γεννιέται στο μυαλό των περισσοτέρων... Απλά, να μην κολλήσουμε την ίωση!

Όχι, όχι δεν κάνω ανόητο χιούμορ (βλέπε «βλακ-χιούμορ» κατά το “black-humor”). Η καλύτερη θεραπεία και για αυτή την περίπτωση είναι η πρόληψη. Δυστυχώς, προς το παρόν δεν έχουμε εμβόλιο για τον συγκεκριμένο ιό. Πρέπει να χτυπήσουμε τον εχθρό στο …μεταφορικό του μέσο. Όπως προανέφερα μεταδίδεται με τα κουνούπια. Τα απλά, καθημερινά κουνούπια. Όχι τα κουνούπια τίγρη, λεοπάρδαλη ή άλλα αιλουροειδή, όπως εσφαλμένα πολλοί νομίζουν. Τα δικά μας, τα μικρά ή μεγάλα, ενοχλητικά, συρίττοντα κουνουπάκια. Εκεί πρέπει να χτυπήσουμε τον εχθρό. Αν δεν καταφέρουν να μας τσιμπήσουν τα κουνούπια, δεν υπάρχει περίπτωση να κολλήσουμε τον ιό, μια που επαναλαμβάνω για να το τονίσω: δε μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Είναι απαραίτητος μεσάζοντας το κουνούπι.

Να λοιπόν πως μας προέκυψε η διττή λατρεία προς τον ανεμιστήρα! Μας δροσίζει και συγχρόνως μας προστατεύει . Η χρήση του, καθώς και του air-condition με τη δημιουργία δροσερού αέρα, δυσχεραίνει σημαντικά την δυνατότητα προσέγγισης, προσγείωσης των εντόμων στο δέρμα μας και στη συνέχεια απομύζησης του αίματός μας. Φυσικά, θέση στην άμυνά μας έχουν και τα αντικουνουπικά ειδικά με αιθέρια έλαια όπως σιτρονέλα ή ευκάλυπτο, αλλά και με χημικά όπως περμεθρίνη, DEET, picaridin, icaridin, IR3535 (αρκεί να τηρούμε τις οδηγίες του κατασκευαστή) και σίγουρα τα φυτά όπως η λεβάντα, ο βασιλικός κ.λ.π που έχουν  εντομοαπωθητική  δράση. Εννοείται ότι σημαντική δουλειά κάνουν οι σήτες, οι κουνουπιέρες και τα μακρυμάνικα λευκά ρούχα (δεν χρειάζεται εντομοαπωθητικό κάτω από τα ρούχα).

Κάποια επίσης απλά και ουσιαστικά κόλπα είναι να χρησιμοποιούμε λάμπες με κίτρινο φως στους εξωτερικούς χώρους γιατί προσελκύουν λιγότερο τα κουνούπια. Να ποτίζουμε το πρωί και όχι το βράδυ, ώστε να μην δημιουργούνται εστίες στάσιμου νερού όπου τα κουνούπια αφήνουν τα αυγά τους. Το ίδιο ισχύει και για λεκάνες, γούρνες, βάζα, γλάστρες, παλιά λάστιχα, υδρορροές και γενικά οπουδήποτε εγκλωβίζεται και μένει στάσιμο νερό. Ακόμα και το πολύ υγρό χώμα τη νύχτα μπορεί να αποτελέσει κατάλληλο μέρος για την εναπόθεση των αυγών των κουνουπιών και άρα τον πολλαπλασιασμό τους. Τέλος, είναι καλό να κουρεύουμε συχνά το γρασίδι, τους θάμνους και τις φυλλωσιές, ώστε να μην βρίσκουν εύκολα σε αυτά καταφύγιο.

Αν δε θέλουμε να κινδυνέψουμε να πάθουμε εγκεφαλίτιδα είναι προτιμότερο να αποφύγουμε την αρρώστια  εξαρχής. Να προφυλαχθούμε από τα κουνούπια ώστε να μην αναγκαστούμε να φιλοξενήσουμε τον ιό με όλα τα επακόλουθα αυτής της ευγενικής μας ακούσιας προσφοράς.

Ωχ! Πέρασε η ώρα… Ο ήλιος σε λίγο θα είναι απαγορευτικός για μπάνιο και τότε ποιος ακούει τα μικρά μου!

Ελπίζω να βρείτε χρόνο να δροσιστείτε από την κάψα των ημερών και …

Να είστε όλοι καλά και τα παιδιά μας καλύτερα!

 

Θέλω να θηλάσω, όμως φοβάμαι ότι δεν φτάνει το γάλα μου!

Οδηγώ στους γνωστούς από τα “μικράτα” μου αθηναϊκούς δρόμους. Μόλις έφυγα από το σπίτι του ξάδερφού μου. Οι εικόνες με την γυναίκα του και την κουκλίτσα κόρη τους νωπές ακόμα στο μυαλό μου. Γεννήθηκε πριν λίγες μόλις μέρες και ήρθα να την δω.

Το μωρό πανέμορφο και η εξαντλημένη λεχώνα να το κοιτά στα μάτια και να λιώνει.

-         Θέλω να θηλάσω Νίκο, όμως φοβάμαι ότι δεν φτάνει το γάλα μου! Την άκουσα να λέει με παράπονο.

Όλα πήγαν στραβά από την αρχή. Μια αρχή που δυστυχώς τη βιώνουν οι περισσότερες ελληνικές οικογένειες. Καισαρική τομή και όχι φυσιολογικός τοκετός διότι … «ήταν λωροδεμένη», «δεν εξελισσόταν ο τοκετός», «ζοριζόταν το μωρό και είχε αλλοιώσεις στον καρδιοτοκογράφο» και άλλα πόσα συνηθισμένα ή και πιο σπάνια. Φουντώνω μέσα μου γιατί ξέρω πολύ καλά ποιες είναι συνήθως οι πραγματικές αιτίες, μια που τόσο ψηλό ποσοστό καισαρικών τομών δεν δικαιολογείται ιατρικώς. Το μωρό το πήγαν πρώτη φορά στη μητέρα του την τρίτη μέρα (!) γιατί … «έπρεπε να δυναμώσει από την καισαρική η μαμά  και μετά…», «η μικρή ήταν αδύναμη και έπρεπε να την ταΐσουν για να δυναμώσει…», «το πρώτο γάλα της μαμά δεν είναι καλό…», «πρέπει να της δώσουμε παυσίπονα και δεν κάνει να θηλάσει…» και άλλα φαιδρά που τις περισσότερες φορές κρύβουν απλά προκλητή ζήτηση ιατρικών υπηρεσιών. Με το αζημίωτο φυσικά ! Η έκρηξη θυμού και απογοήτευσης προ των πυλών, όμως και πάλι προσπαθώ να συγκρατήσω τα νεύρα μου για να μην χαλάσω την όμορφη οικογενειακή ατμόσφαιρα. Ας εκμεταλλευτώ τα θετικά αισθήματα για να επικοινωνήσω τις πληροφορίες που θέλω, μήπως καταφέρει να θηλάσει τελικά το μωρό.

Η μικρή ξυπνά και μοιάζει έτοιμη για όλα! Ζωηρή, με τα χεράκια της να ταξιδεύουν μπροστά στο πρόσωπό της και να φλερτάρουν με το στόμα.

-         Έλα, έλα! Πετάγομαι ενθαρρύνοντας την ξαδέρφη μου. «Βουρ» στον …πατσά. Δώσε της να φάει! Η καλύτερη ώρα είναι πριν φτάσει στο σημείο να κλαίει από πείνα το μωρό. Μετά δεν συνεργάζεται και τις περισσότερες φορές κοιμάται.

-         Λάθος νούμερο ένα, λοιπόν. Αστειεύεται η μαμά ενώ σηκώνει τη μπλούζα της για να προσφέρει το στήθος στην κόρη της.

Η μικρή τρομερό ταλέντο! Ορμά στο βυζί και βεντουζώνει πάνω στη θηλέα άλω.

-         Πω, πω! Αυτή θα σε φάει ολόκληρη…

-         Είδες! πετάγεται ο χαζομπαμπάς ξάδερφός μου με περίσσια περηφάνια. Δεν έχει μόνο σκέρτσο έχει και δύναμη…

Καθοδηγώ τη μαμά και διορθώνει λίγο την θέση της μικρής πάνω στο στήθος, για να διαβάσω αμέσως την ανακούφιση στο πρόσωπο της.

Αν και η μητέρα ενώ θηλάζει δεν είναι στην καλύτερη θέση για να παρακολουθήσει αυτά που της λέμε, δεν έχω πολλά χρονικά περιθώρια. Τρεις μόλις μέρες στην Αθήνα και αυτές για συνέδριο. Θα προτιμούσα να κοιμάται το μωρό για να έχω όλη την προσοχή των ακροατών μου. Όμως τουλάχιστον είναι παρών και ο μπαμπάς, ενώ από την άλλη για αυτό έχω φτιάξει το site ώστε να μπαίνουν αργότερα με την ησυχία τους. Μέχρι και βιντεάκι για το θηλασμό έχω ανεβάσει.

-         Καλά πιάνει και μοιάζει να θηλάζει όμως χθες αν δεν της δίναμε και συμπλήρωμα δεν θα ησύχαζε με τίποτα. Διαμαρτύρεται η λεχώνα.

-         Τι εννοείς «μοιάζει να θηλάζει»; Κοίτα τι ωραία που καταπίνει. Στην πορεία θα μάθετε η μια την άλλη. Θα αναγνωρίζεις πότε πεινά, πότε χόρτασε, πότε το στήθος σου είναι άδειο για να της προσφέρεις το άλλο και πότε δεν έχει αδειάσει ικανοποιητικά οπότε να το αδειάσεις εσύ αν η μικρή κοιμηθεί… Θέλει χρόνο ώστε αυτή η δυάδα να βρει τις ισορροπίες της.

-         Και πως θα καταλαβαίνω ότι της φτάνει;

-         Ένα μωρό που είναι ζωηρό όταν ξυπνήσει, έχει βρέξει την πάνα του τουλάχιστον πέντε με έξι φορές την μέρα, έχει κάνει αυτά τα κιτρινωπά σαν διάρροια κακά, με τα μικρά κομματάκια μέσα, και αφού θηλάσει κοιμάται ήσυχα, τότε το πιο πιθανό είναι ότι όλα πάνε καλά. Ένα τελειόμηνο μωρό, που έχει δηλαδή συμπληρώσει για τα καλά την 38^η εβδομάδα κύησης πριν γεννηθεί, πρέπει να είναι άρρωστο για να μην αυτορυθμίζεται. Να ξυπνά δηλαδή όταν πεινά, και όχι κάθε τρεις ώρες που συχνά λανθασμένα συμβουλεύουν. Να τρώει όσο θέλει και όχι δέκα λεπτά από κάθε στήθος που και πάλι ακούω με λύπη να λένε και να κοιμάται όσο θέλει.

-         Δηλαδή ακόμα και τέσσερις ώρες εάν κοιμηθεί να την αφήσουμε;

-         Περισσότερο ανησυχώ για το στήθος σου παρά για το μωρό. Δεν θέλω δηλαδή να μένει το στήθος χωρίς να αδειάζει για πολλές ώρες. Ειδικά τώρα στην αρχή που παλεύουμε να εγκαταστήσουμε τον θηλασμό. Αργότερα, μετά τις πρώτες σαράντα με πενήντα μέρες θα τα έχετε βρει οι δυό σας και το πιο πιθανό είναι να κοιμάται περισσότερες ώρες τη νύχτα και να θηλάζει συχνότερα τη μέρα. Όμως τώρα στην αρχή το στήθος σου πρέπει να αδειάζει όσο πιο συχνά γίνεται. Τουλάχιστον οχτώ με δώδεκα φορές την ημέρα πρέπει να προσπαθούμε να αδειάζουμε το στήθος και όχι να μένει ώρες με το γάλα…

-         Μα χθες σου ξαναλέω την έβαζα συχνά, όμως δεν προλάβαινα να την αφήσω κάτω και ξανάρχιζε το κλάμα… εξομολογείται με εμφανή τα σημάδια της ταλαιπωρίας και μια «εσάνς» απογοήτευσης..

-         Αυτή είναι η μαγεία και η σοφία της φύσης! Το στήθος παράγει όσο γάλα του ζητήσουμε ανάλογα με την κατανάλωσή του. Αν το μωρό μπαίνει συχνά στο στήθος, το μήνυμα που πηγαίνει στον εγκέφαλο είναι «χρειαζόμαστε κι άλλο γάλα». Από την άλλη, το γάλα σου είναι τόσο εύπεπτο που η μικρή απορροφά αμέσως ότι χρειάζεται, αδειάζει το στομαχάκι της και σχεδόν ενώ τρώει αδειάζει και το εντεράκι της.

-         Καλά αυτό ξαναπέστο! Την ώρα που τρώει την ακούω να τα κάνει κιόλα.

-         Από την παραγωγή στην κατανάλωση, σχολιάζει ο οικονομολόγος ξάδερφος.

-         Ακριβώς! Και για να κάνει κακά πάει να πει ότι έχει φάει. Όμως, η σοφία της φύσης έγκειται ακριβώς σε αυτή την ιδιαιτερότητα του μωρού μας και του μητρικού γάλατος. Απορροφά ότι χρειάζεται άμεσα, το στομαχάκι αδειάζει χωρίς να κάνει «γουλίτσες» και το μικρό μας μοιάζει να πεινά σχεδόν συνέχεια. Έτσι, τρώει συχνά και λιγότερο, μέχρι να ωριμάσει νευρολογικά ώστε να θηλάζει πιο αποτελεσματικά, να μεγαλώσει η χωρητικότητα του στομαχιού του ώστε να ανέχεται μεγαλύτερα γεύματα, κυρίως όμως δίνοντας συνέχεια ερέθισμα στο στήθος ώστε να αυξηθεί η παραγωγή του γάλατος.

-         Εμείς πάντως αυτό που είδαμε χθες είναι ότι ενώ η μικρή έκλαιγε σχεδόν συνέχεια και ήθελε βυζί, μόλις της δώσαμε συμπλήρωμα ηρέμησε και κοιμήθηκε για τρεις ώρες συνεχόμενες...

-         Αυτό που «είδατε» απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Το σκηνικό που περιγράψατε είναι η πιο συχνή αιτία για να μπει το «σκονόγαλα» από το παράθυρο και να πάρει την θέση του δικού μας γάλατος. Είναι κλασσικό: το μωρό κλαίει ηρεμεί λίγο στο στήθος και μόλις το πάρει ο ύπνος και το εναποθέσουμε στο κρεβατάκι του, δεν περνούν μερικά λεπτά και ξυπνά κλαίγοντας για να ηρεμήσει μόνο πίνοντας γάλα. Η μαμά κουράζεται, η ανασφάλεια μέσα της φουντώνει, για να έρθει κάποιος συμβουλάτορας, συχνότερα η γιαγιά ή ο μπαμπάς, που άθελά του τραβά το χαλί κάτω από τα πόδια της όταν της λέει κάτι του τύπου «δεν το λυπάσαι βρε εσύ το κακορίζικο; Δεν βλέπεις ότι πεινά. Φτιάξ’ του λίγο από το γάλα που μας έδωσαν από το μαιευτήριο…». Η μαμά υποκύπτει, και το μωρό αιφνιδιάζεται όταν το στόμα του γεμίζει σχεδόν βίαια με ένα υγρό κακέκτυπο του μητρικού γάλατος. Καταπίνει γρήγορα για να μην πνιγεί για να βρεθεί να κοιμάται μέσα σε λίγα λεπτά.

-         Καλά ούτε να ήσουν εδώ και να μας έβλεπες! Σχολιάζει ο ξαδερφός μου.

-         Ναι όμως μετά η μικρή κοιμήθηκε ήσυχη… σχεδόν διαμαρτύρεται η λεχώνα που μοιάζει να προσπαθεί να πείσει τον εαυτό της ότι αυτή ήταν η σωστή απόφαση και ότι πριν με το θηλασμό παίδευε την κόρη της….

-         Θέλετε λοιπόν να σας αποκαλύψω ποια είναι η πραγματικότητα πίσω από το φαινομενικό;;

Τους βλέπω να κρέμονται από τα χείλη μου, ενώ η μικρή κρεμόταν από το βυζί της μάνας της. Η εξοικείωση της δυάδας μαμά και κόρη γινόταν αισθητή λεπτό με λεπτό.

-         Η πραγματικότητα λοιπόν είναι ότι η μικρή πρόλαβε και θήλασε ας πούμε 30ml γάλα της μαμάς της. Στην συνέχεια, ήπιε και άλλα 60ml από το «σκονόγαλα». Σύνολο 90ml. Μάλιστα, 90ml στην πλειοψηφία τους από ένα γάλα πολύ πιο δύσπεπτο από το μητρικό. Μοιάζει δηλαδή σαν να έφαγε ξαφνικά ένα «γουρουνόπουλο» και κοιμάται με τις ώρες για να το χωνέψει. Όποιος δε γνωρίζει, αυτό το μεταφράζει σε «ηρέμησε το κακορίζικο και ξεκουράστηκε». Από την άλλη εξίσου μεγάλη ζημιά γίνεται στο στήθος. Το στήθος στέλνει σήμα στον εγκέφαλο «εντάξει 30ml της φτάνουν, χτύπησε 3ωρο ύπνο» και ο εγκέφαλος σταδιακά μειώνει την παραγωγή… Τελικά! Όντως το γάλα σου δεν θα φτάνει. Όποιος καταφέρει να σε υποστηρίξει αυτές τις πρώτες βδομάδες που χτίζεις την παραγωγή του γάλατος σου, και που για αυτό το μωρό είναι σχεδόν συνέχεια κρεμασμένο πάνω στο βυζί, θα τον ευγνωμονείς. Θα σε έχει βοηθήσει να βαδίσεις στον δρόμο του θηλασμού

-         Κάτι σαν της αρετής και της κακίας…

-         Κάπως έτσι! Δεν είναι ο δρόμος πάντα στρωμένος με ροδοπέταλα, όμως το τέλος της διαδρομής επιβραβεύει την προσπάθεια.

-         Ρε ‘συ Νίκο, είναι όντως τόσο σημαντικός ο θηλασμός;

-         Το γάλα της συγκεκριμένης μαμάς είναι φτιαγμένο για τις ανάγκες του συγκεκριμένου μωρού. Ένα ζευγάρι από τα πολλά που «ταλαιπωρώ» στο Ρέθυμνο για να θηλάσουν, με βρήκε τυχαία στην παραλία με τα παιδιά και την καλή μου. Πιάσαμε την κουβέντα και μου λένε για ένα ξαδερφάκι της μικρής που παρακολουθώ εγώ, το οποίο 9 μόλις μηνών παρουσίασε διαβήτη και μάλιστα δυσκολεύτηκαν πολύ να τον αντιμετωπίσουν και από εδώ και μπρος το παιδί θα πρέπει να μάθει να ζει με χορηγούμενη ινσουλίνη… Ρώτησα τους γονείς αν το μικρό θήλασε και μου απάντησαν ούτε μια μέρα... Έχει αποδειχθεί μέχρι 30% μειωμένη πιθανότητα εκδήλωσης σακχαρώδους διαβήτη στα μωρά που θήλασαν αποκλειστικά για τουλάχιστον 3μήνες. Δεν είναι ότι ο θηλασμός προστατεύει! Ο θηλασμός είναι η φυσική μας πορεία. Όμως το «σκονόγαλα» είναι αυτό που μεγαλώνει τον κίνδυνο εκδήλωσης διαβήτη. Ποιος θα πει σε αυτή την μάνα ότι ίσως να είχε προστατέψει το μωρό της εάν με την κατάλληλη ενημέρωση και υποστήριξη είχε καταφέρει να θηλάσει;…

Η λεχώνα σαν  να εντατικοποίησε για μερικά δευτερόλεπτα τις μαλάξεις που έκανε όσο θήλαζε η κόρη της. Λες και τα λόγια μου την πόρωσαν και την όπλισαν με κουράγιο να συνεχίσει με μεγαλύτερη ένταση. Με έκπληξη είδα ξαφνικά τον ξάδερφό μου να βγαίνει από το δωμάτιο για να επιστρέψει μετά από λίγο καθαρίζοντας τα χέρια του.

-         Τι έπαθες παιδάκι μου; Πού πήγες;

-         Στην κουζίνα. Πέταξα το συμπλήρωμα στα σκουπίδια. Μην μου ανησυχείς. Αν χρειαστεί θα πάω ακόμα και μέσα στη νύχτα να σου βρω από το εφημερεύον φαρμακείο. Προς το παρόν αφού έχουμε το δικό μας γάλα δεν έχουμε ανάγκη το συμπλήρωμα…

Να είστε όλοι καλά και τα μωρά μας καλύτερα!